Objawy i leczenie złamanego obojczyka

Obojczyk, zwany także obojczykiem, to kość nad klatką piersiową, pomiędzy mostkiem a łopatką. Łatwo wyczuć obojczyk, ponieważ w przeciwieństwie do innych kości pokrytych mięśniami, tylko skóra pokrywa dużą część kości.

Złamania obojczyka są niezwykle częste i stanowią od 2 do 5% wszystkich złamań. Złamane obojczyki występują u niemowląt (zwykle podczas porodu), dzieci i młodzieży (ponieważ obojczyk rozwija się dopiero w późnych latach nastoletnich), sportowców (ze względu na ryzyko uderzenia lub upadku) lub podczas różnego rodzaju wypadków i upadków.

Rodzaje złamań obojczyka

Zazwyczaj złamania obojczyka dzieli się na trzy rodzaje urazów w zależności od lokalizacji złamania.

• Złamania obojczyka środkowego trzonu (75%): występują w środkowej jednej trzeciej kości, mogą być zwykłym pęknięciem kości lub mogą być mocno przemieszczone. Szczególnie niepokojące są wielokrotne złamania kości (złamania odcinkowe), znaczne przemieszczenie (rozdzielenie) lub skrócenie długości kości.

• Złamania dystalne obojczyka (20%): występują w pobliżu końca obojczyka w stawie barkowym. Ta część barku nazywana jest stawem barkowo-obojczykowym (AC), a złamania dystalnego obojczyka często wiążą się z podobnymi względami terapeutycznymi jak uraz stawu AC.

• Złamania przyśrodkowego obojczyka (5%): są znacznie rzadsze i często mają związek z urazem stawu mostkowo-obojczykowego. Jedna z ostatnich płytek wzrostu do zamknięcia w ciele znajduje się na przyśrodkowym końcu obojczyka. Złamania płytki wzrostowej obojczyka można zaobserwować u późnych nastolatków i wczesnych lat 20.

Objawy złamanego obojczyka

Najczęściej pacjenci ze złamaniem obojczyka skarżą się na ból barku i trudności w poruszaniu ramieniem. Typowe objawy tego urazu to:

• Ból nad obojczykiem.
• Deformacja obojczyka.
• Obrzęk i siniak w okolicy barku. Z biegiem czasu siniaki mogą rozciągać się w dół klatki piersiowej i pod pachą.
• Trudność podniesienia ramienia z boku.
• W dół ramienia może wystąpić drętwienie i mrowienie.

Diagnoza

W gabinecie lekarza lub na izbie przyjęć zostanie wykonane zdjęcie rentgenowskie w celu oceny konkretnego typu złamania obojczyka.

Twój lekarz przeprowadzi również badanie, aby upewnić się, że nerwy i naczynia krwionośne otaczające obojczyk są nienaruszone. Nerwy i naczynia rzadko ulegają uszkodzeniu z powodu złamania obojczyka, ale w ciężkich przypadkach mogą wystąpić związane z nimi urazy.

Leczenie

Leczenie złamania obojczyka odbywa się poprzez umożliwienie wygojenia się kości lub wykonanie zabiegu chirurgicznego w celu przywrócenia prawidłowego ustawienia kości i utrzymania jej na miejscu.

W przeciwieństwie do wielu innych złamań, niektóre popularne metody leczenia złamań kości nie są odpowiednie w przypadku złamań obojczyka. Nie wykonuje się odlewania złamania obojczyka. Ponadto nie wykonuje się resetowania kości (tzw. zamkniętej redukcji), ponieważ nie ma możliwości utrzymania kości w linii bez przeprowadzenia operacji.

Podejmując decyzję o zabiegu, lekarz może wziąć pod uwagę niektóre z następujących czynników:

• Lokalizacja złamania i stopień przemieszczenia kości: Złamania nieprzemieszczone lub z minimalnym przemieszczeniem powinny być leczone bez operacji.
• Skrócenie fragmentu złamania: Nawet przemieszczone złamania mogą się zagoić, ale gdy występuje znaczne skrócenie obojczyka, może to nie być tak dobrze tolerowane.
• Inne urazy, które mogły wystąpić: Pacjenci z urazami głowy lub wielokrotnymi złamaniami mogą być leczeni bez operacji.
• Wiek pacjenta: Młodsi pacjenci mają lepszą zdolność do powrotu do zdrowia po złamaniach bez operacji.
• Oczekiwania pacjenta: Kiedy uraz dotyczy sportowca, ciężkiego pracownika lub kończyny dominującej, może być więcej powodów do operacji.
• Dominacja ręki: Kiedy złamania występują w twojej dominującej ręce, skutki złamania o dużym przemieszczeniu lub z większym prawdopodobieństwem będą zauważalne.

Twój lekarz może porozmawiać z Tobą na temat zalet i wad operacji. Chociaż zdecydowaną większość złamań obojczyka można leczyć bez operacji, istnieją sytuacje, w których operacja może zapewnić lepszy wynik.

W niechirurgicznym leczeniu złamań obojczyka stosuje się kilka rodzajów podpór. Należą do nich proca lub orteza ósemkowa. Nie wykazano, aby orteza ósemkowa wpływała na wyrównanie złamania, a wielu pacjentów ogólnie uważa temblak za wygodniejszy.

Uzdrowienie i rehabilitacja

Złamania obojczyka powinny zagoić się w ciągu 6-12 tygodni u dorosłych i 3-6 tygodni u dzieci, ale ból zwykle ustępuje w ciągu kilku tygodni. Często pacjenci wracają do pełnej aktywności przed upływem 12 tygodni, zwłaszcza w przypadku młodszych pacjentów. Unieruchomienie jest rzadko potrzebne dłużej niż kilka tygodni i wtedy zwykle rozpoczyna się lekka aktywność i delikatny ruch.

Jako ogólny przewodnik powrotu do zajęć, nic nie powinno powodować nasilenia bólu. Jeśli brak chusty powoduje ból, załóż chusty. Jeśli jazda rani miejsce złamania, nie jedź. Jeśli rzucanie piłką boli, nie rzucaj. Gdy czynność nie powoduje znacznego bólu, można spróbować stopniowego powrotu.

Odzyskiwanie jest zwykle całkowite i oczekuje się pełnego zwrotu. Pacjenci mogą zauważyć uporczywy guzek w miejscu złamania (często trwający miesiące lub dłużej), ale nie powinno to być uciążliwe.

Złamania obojczyka są bardzo powszechnymi urazami ortopedycznymi i mogą wystąpić w niemal każdej grupie wiekowej. Zdecydowaną większość złamań obojczyka można leczyć metodami niechirurgicznymi, zwykle wystarczy zwykła chusta.

Czasami, gdy złamania obojczyka są mocno przemieszczone, mogą skorzystać na leczeniu chirurgicznym. Zwykle istnieją opcje leczenia, a omówienie zalet i wad różnych rodzajów leczenia z chirurgiem ortopedą jest miejscem, od którego należy zacząć.