Jak diagnozuje się zaparcia u dorosłych

Zaparcie jest bardzo częstym problemem i dotyczy stolca, który jest zbyt twardy lub zbyt mały, trudny do przejścia lub nieczęsty (występuje mniej niż trzy razy w tygodniu). Zaparcie może występować samoistnie lub może być spowodowane stanem podstawowym lub problemem, takim jak niedoczynność tarczycy, zaburzenie neurologiczne, stosowanie leków, odwodnienie lub, co poważniejsze, niedrożność jelit lub rak jelita grubego.

Diagnozowanie zaparć i odseparowanie ich potencjalnych przyczyn można czasem przeprowadzić wyłącznie na podstawie wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego. Jednak w niektórych przypadkach konieczne może być wykonanie dalszych badań, takich jak badania krwi, kolonoskopia lub badania obrazowe.

Historia medyczna

Podczas historii medycznej Twój lekarz zacznie od zadawania Ci pytań na temat Twojej historii medycznej i listy leków. Przykładowe pytania mogą obejmować:

• Jakie leki, w tym środki przeczyszczające lub suplementy dostępne bez recepty, przyjmujesz?
• Jakie masz schorzenia, zwłaszcza metaboliczne (na przykład niedoczynność tarczycy lub cukrzyca) lub neurologiczne (takie jak choroba Parkinsona lub stwardnienie rozsiane)?
• Czy kiedykolwiek miałeś operację brzucha?
• Jaka jest Twoja codzienna dieta i spożycie płynów oraz poziom aktywności fizycznej?

Ponadto Twój lekarz zada Ci kilka szczegółowych pytań dotyczących Twoich objawów. Niektóre przykładowe pytania mogą obejmować:

• Czy odczuwasz ból brzucha, wzdęcia lub skurcze między wypróżnieniami? (Mogą to być objawy zespołu jelita drażliwego).
• Czy doświadczyłeś krwi w stolcu i/lub niezamierzonej utraty wagi? (Mogą to być objawy raka okrężnicy.)
• Doświadczasz przedłużającego się wysiłku lub potrzebujesz cyfrowej ewakuacji w celu oddania stolca? (Mogą to być objawy dysfunkcji dna miednicy).

Wreszcie, Twój lekarz prawdopodobnie zapyta również o kształt i konsystencję Twojego stolca, ponieważ może to pomóc w ustaleniu diagnozy. Mówiąc dokładniej, Twój lekarz może poprosić Cię o spojrzenie na Bristol Stool Chart, aby określić, jak wygląda Twój stolec.

Badanie lekarskie

Podczas badania fizykalnego Twój lekarz sprawdzi Twoje parametry życiowe i wagę, a następnie dokona inspekcji i nacisku na Twój brzuch, aby ocenić obrzęk, tkliwość oraz guzy lub guzki. On lub on użyje również swojego stetoskopu do słuchania dźwięków jelitowych w twoim brzuchu.

Ponadto twój lekarz zbada twoją odbytnicę w poszukiwaniu różnych nieprawidłowości, takich jak hemoroidy i szczeliny odbytu (małe rozdarcia w tkance wyścielającej odbyt). Może również sprawdzić odruch mrugania odbytu, delikatnie pocierając skórę wokół odbytu aplikatorem z bawełnianą końcówką. W odpowiedzi zwieracz odbytu powinien się zacisnąć – brak takiego odruchu może wskazywać na problem z nerwem.

Co więcej, Twój lekarz może również poprosić Cię o obciążenie (np. podczas wypróżniania), aby zidentyfikować potencjalne wypadanie odbytnicy, zaklinowanie kału (możesz zobaczyć wyciek stolca) lub dysfunkcję dna miednicy.

Ostatnia część badania fizykalnego będzie obejmować badanie per rectum, podczas którego lekarz włoży do odbytu palec w rękawiczce, nasmarowany środkiem nawilżającym. Ten manewr może być wykorzystany do dalszego dostępu do odbytu, mas lub łez, zaklinowania kału i dysfunkcji dna miednicy.

Laboratoria i testy

W zależności od ustaleń z historii choroby i badania fizykalnego, można zlecić różne badania krwi i/lub kolonoskopię. Na przykład, jeśli Twój lekarz podejrzewa niedoczynność tarczycy jako potencjalną przyczynę zaparcia, zostanie zlecone badanie krwi na hormon tyreotropowy (TSH).

Przykłady innych badań krwi, które można zlecić, obejmują:

• Pełna morfologia krwi (CBC)
• Stężenie glukozy na czczo
• Kompleksowy Panel Metaboliczny (CMP)

Kolonoskopia nie jest ogólnie zalecana u dorosłych z zaparciami. Jeśli jednak występują poniższe objawy, ocena endoskopowa (zwykle kolonoskopia, ale czasami elastyczna sigmoidoskopia u młodszych pacjentów) jest ogólnie uzasadniona, aby wykluczyć raka lub inne poważne schorzenia:

• krwawienie z odbytnicy
• pozytywny wynik badania krwi utajonej w kale, wskazujący na obecność krwi w stolcu
• niedokrwistość z niedoboru żelaza
• niezamierzona utrata wagi 10 lub więcej funtów
• objawy niedrożności jelit (takie jak silne wzdęcia, niezdolność do oddawania gazów lub stolca, ból brzucha i inne)
• niedawny początek zaparć bez oczywistego wyjaśnienia
• rodzinna historia raka okrężnicy lub raka odbytnicy
• wywiad rodzinny dotyczący nieswoistego zapalenia jelit

Ponadto, kolonoskopia jest uzasadniona, jeśli osoba ma zostać poddana operacji z powodu zaparcia lub ma 50 lat lub więcej i nie została jeszcze poddana standardowej kolonoskopii w kierunku raka jelita grubego.

Obrazowanie i inne badania diagnostyczne

Czasami, dla konkretnych potencjalnych diagnoz, uzasadnione są badania obrazowe i inne badania diagnostyczne. Na przykład, jeśli Twój lekarz martwi się niedrożnością jelit, możesz zlecić prześwietlenie jamy brzusznej. Podobnie można zlecić badania pasażu okrężnicy, aby ocenić, jak dobrze stolec przechodzi przez okrężnicę.

Inne badania diagnostyczne mogą obejmować:

• Manometria anorektalna: test, który mierzy, jak dobrze funkcjonują zwieracz odbytu, mięśnie otaczające odbyt i odbytnica

• Test wydalania balonu: test, który mierzy, ile czasu zajmuje wypchnięcie balonu wypełnionego wodą z odbytnicy

• Defekografia: obrazowanie rentgenowskie lub rezonans magnetyczny (MRI), które pokazuje odbyt i odbytnicę oraz ich zmiany podczas wypróżniania.

Chociaż zaparcie jest bardzo częstym problemem, może być objawem podstawowego stanu zdrowia lub problemu. Dlatego ważne jest, aby nie diagnozować samodzielnie, ale raczej udać się do lekarza w celu prawidłowej diagnozy.

Zwrócenie się o pomoc lekarską jest szczególnie ważne, jeśli zaparcia trwają dłużej niż kilka tygodni, są poważne lub nowe lub są związane z innymi niepokojącymi objawami, takimi jak krwawienie, niezamierzona utrata masy ciała, gorączka, wymioty lub ból. Wczesna interwencja jest zawsze kluczowa. Ważne jest, aby nie wpadać w panikę, jeśli masz zaparcia, ale poważnie podejść do każdego nietypowego problemu zdrowotnego.