Co to jest niedodma?

Niedodma to całkowite lub częściowe zapadnięcie się płuca. Czasami określa się je jako „zapadnięte płuco”, chociaż zapadnięte płuco może również oznaczać stan zwany odmą opłucnową. Niedodma jest zwykle odwracalna i nie zagraża życiu. Jednak nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań.

Kiedy pojawia się niedodma, świeże powietrze nie może dotrzeć do pęcherzyków płucnych, maleńkich pęcherzyków powietrza w kształcie balonu, w których następuje wymiana tlenu i dwutlenku węgla. Powoduje to niedotlenienie, które polega na tym, że narządy i tkanki ciała nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu.

Niedodma może być ostra, pojawiająca się nagle w ciągu kilku minut lub przewlekła, rozwijająca się w ciągu kilku dni lub tygodni. Może to być spowodowane wieloma różnymi schorzeniami, od uszkodzenia płuc po raka płuc.

Objawy niedodmy

Objawy niedodmy mogą się różnić w zależności od tego, jak duża część płuca jest zapadnięta i jak szybko się rozwija. Niedodma może dawać minimalne objawy, jeśli rozwija się powoli lub obejmuje tylko niewielką część płuc. Jeśli stan rozwija się szybko lub dotyczy dużej części płuc, może zagrażać życiu, a objawy mogą być poważne.

Niedodma zazwyczaj obejmuje tylko jedno płuco. Jednak może być również dwupodstawna, co oznacza, że ​​zajęte są oba płuca, zwykle w najniższych odcinkach lub płatach płuc.

Typowe objawy to:

• Duszność (duszność)

• świszczący oddech
• Szybki, płytki oddech
• Uporczywy, hackingowy kaszel
• Ostry ból w klatce piersiowej, który nasila się przy głębokim oddechu, zwykle po jednej stronie klatki piersiowej

W miarę postępu choroby objawy mogą się pogorszyć wraz ze spadkiem poziomu tlenu we krwi. Może powodować nagły, silny spadek ciśnienia krwi, tachykardię (szybkie bicie serca) i wstrząs.

Powoduje

Istnieją cztery główne kategorie niedodmy: pooperacyjna, obturacyjna, nieobturacyjna i zaokrąglona. Każdy z nich wiąże się z pewnymi schorzeniami.

Niedodma pooperacyjna

Hipowentylacja jest jedną z najczęstszych przyczyn niedodmy, zwłaszcza po operacjach klatki piersiowej.

Hipowentylacja to bardzo powolny lub płytki oddech. Kiedy hipowentylacja powoduje niedodmę, jest to głównie spowodowane oddychaniem z nienormalnie małą objętością (tj. płytkimi oddechami), a nie z nienormalnie wolnym tempem. Już sam akt płytkiego oddychania zapobiega przedostawaniu się powietrza do worków powietrznych, zwiększając ryzyko ich spuszczenia powietrza i zapadnięcia się.

Podczas zabiegu znieczulenie ogólne i środki zwiotczające mięśnie powodują hipowentylację, zwiększając ryzyko niedodmy. Ból pooperacyjny obejmujący tułów lub klatkę piersiową może również utrudniać wzięcie głębokiego oddechu, co może prowadzić do niedodmy.

Niedodma obturacyjna

Niedodma obturacyjna jest spowodowana niedrożnością dróg oddechowych. Te blokady zwykle występują w głównych drogach oddechowych, czyli w tchawicy i oskrzelach. W przypadku niedodmy obturacyjnej przepływ powietrza jest częściowo lub całkowicie uniemożliwiony dotarcia do pęcherzyków płucnych.

Do najczęstszych przyczyn niedodmy obturacyjnej należą:

• Wdychane przedmioty
• Czopy śluzowe, które są grube i lepkie
• Guzy prowadzące do częściowego lub całkowitego zablokowania dróg oddechowych

Niedodma nieobturacyjna

W przypadku niedodmy nieobturacyjnej ciśnienie lub uszkodzenie płuc powoduje zapadnięcie się pęcherzyków płucnych.

Przyczyny obejmują:

• Kompresja: Jest to często spowodowane wysiękiem opłucnowym, który jest nagromadzeniem płynu w przestrzeni otaczającej płuca, który może spowodować zapadnięcie się płuca z powodu ciśnienia. Może również wystąpić z powodu powiększonego serca, tętniaka, guza, powiększonych węzłów chłonnych lub wodobrzusza (nagromadzenie płynów w jamie brzusznej).

• Uraz: Uraz klatki piersiowej, taki jak wypadek samochodowy, może wywierać nacisk na płuca lub powodować odmę opłucnową, w której powietrze wydostaje się z płuc, utrudniając napełnienie.

• Nowotwory: Rak oskrzelikowo-pęcherzykowy jest rodzajem raka płuc (obecnie przemianowanym na podtyp gruczolakoraka płuc), o którym wiadomo, że powoduje guzy w pęcherzykach płucnych.

• Tkanka bliznowata: Choroby płuc, takie jak gruźlica lub wdychanie szkodliwych chemikaliów, mogą prowadzić do bliznowacenia płuc.

• Adhezje: Tkanki i narządy wewnętrzne mają śliskie powierzchnie, dzięki czemu struktury płuc mogą łatwo przesuwać się obok siebie. Infekcja, nowotwór lub leczenie wysięku opłucnowego mogą powodować zrosty w warstwach opłucnej płuc, co może ograniczać rozszerzanie się płuc i prowadzić do niedodmy.

Zaokrąglona niedodma

Zaokrąglona niedodma jest rzadka, ale często występuje w przypadku azbestozy. W tym typie niedodmy dochodzi do zagięcia lub wybrzuszenia części płuca, co czasami może dawać fałszywe wrażenie guza lub raka na zdjęciu rentgenowskim.

Czynniki ryzyka

Niedodma jest równie powszechna u mężczyzn i kobiet, a ryzyko może wzrastać wraz z wiekiem.

Inne czynniki, które często przyczyniają się do niedodmy, to:

• Otyłość lub ciąża, które mogą uciskać przeponę
• Palenie
• Przedłużony leżenie w łóżku/nieruchomość
• Złamania żeber, które mogą skutkować płytkim oddychaniem
• Znieczulenie, środki uspokajające i opioidy, które mogą spowolnić oddychanie

Diagnoza

Jeśli Twój lekarz podejrzewa, że ​​masz niedodmę, przeprowadzi badanie fizykalne. Jeśli masz częściowe lub całkowite zapaść płuca, dźwięki oddechu mogą być ciche lub nieobecne w dotkniętych obszarach płuc.

Twój lekarz również wykona perkusję, stukając w klatkę piersiową. Dźwięk stukania palcami będzie inny w obszarach niedodmy niż w zdrowych obszarach płuc.

Twój lekarz może zamówić dodatkowe testy, które mogą obejmować:

• RTG klatki piersiowej: może wizualizować nieprawidłowości w płucach i klatce piersiowej

• Tomografia komputerowa (skan tomografii komputerowej): może wykryć niedrożność

• Bronchoskopia: Elastyczny zakres wprowadzony do tchawicy w celu obejrzenia płuc może uwidocznić niedrożność dróg oddechowych

• Gazometria (oksymetria): ocenia poziom tlenu we krwi

• Pozytonowa tomografia emisyjna (skan PET): może wykryć nadaktywny metabolizm komórkowy, który może wystąpić w przypadku raka

Komplikacje

Z powodu niedodmy może wystąpić kilka powikłań:

• Infekcje wywołane przez bakterie uwięzione w obszarze zapaści, które mogą prowadzić do zapalenia płuc lub sepsy

• Rozstrzenie oskrzeli, nieprawidłowe rozszerzenie dróg oddechowych, które powoduje gromadzenie się wydzieliny w dotkniętym obszarze.

• Hipoksemia, stan, w którym krew przenosi niski poziom tlenu

• Niewydolność oddechowa, stan zagrażający życiu, w którym płuca nie mogą dostarczyć wystarczającej ilości tlenu do krwi

Leczenie

Leczenie niedodmy koncentruje się na ponownym rozszerzeniu płuca do jego normalnej wielkości. Podejścia mogą się różnić w zależności od przyczyny. W większości przypadków potrzebna będzie kombinacja podejść terapeutycznych.

Ogólne zabiegi łagodzące niedodmę obejmują:

• Ćwiczenia na kaszel i głębokie oddychanie
• Odsysanie dróg oddechowych w celu usunięcia wydzieliny

• Uderzenie w klatkę piersiową w celu rozbicia gęstych wydzielin, aby można je było odkrztusić

• Drenaż ułożeniowy, który polega na siedzeniu lub leżeniu w różnych pozycjach, aby pomóc usunąć śluz i wydzieliny z płuc
• Terapia oddechowa z dodatnim ciśnieniem, w której ciśnienie powietrza jest wykorzystywane do ponownego otwarcia pęcherzyków płucnych

Inne interwencje wykonywane przez lekarzy obejmują:

• W leczeniu wysięku opłucnowego może być wymagany drenaż jamy opłucnej.

• Bronchoskopia może być wykorzystana do usunięcia obcego obiektu, który powoduje wewnętrzną niedrożność.

• Chirurgia może być wykonana w celu usunięcia uszkodzonej części płuca, usunięcia guza lub zmniejszenia ciśnienia w drogach oddechowych.

Leki mogą być również stosowane w leczeniu niedodmy i obejmują:

• Leki rozszerzające oskrzela mogą pomóc w otwarciu dróg oddechowych.

• Środki mukolityczne, takie jak acetylocysteina, mogą rozbijać czopki śluzu w drogach oddechowych.

Zapobieganie

Operacja klatki piersiowej jest najczęstszą przyczyną niedodmy. Aby zapobiec pooperacyjnej niedodmie, Twój personel medyczny zaleci rzucenie palenia przed operacją, jeśli jesteś palaczem.

Po operacji należy zrobić cztery rzeczy, aby zapobiec niedodmie:

• Użyj spirometru motywacyjnego: Jest to proste urządzenie medyczne, którego można użyć do pomiaru ilości wdychanego i wydychanego powietrza oraz do utrzymywania aktywności płuc. To najczęściej używane urządzenie zapobiegające niedodmie.

• Głębokie oddychanie: Wykonuj ćwiczenia głębokiego oddychania, koncentrując się na długich wdechach i kontrolowanych wydechach. Można również przepisać leki przeciwbólowe, jeśli oddychanie jest szczególnie niewygodne.

• Czyste cząsteczki lub flegma: Postaraj się zakaszleć, aby usunąć śluz lub plwocinę z płuc.

• Poruszaj się: Zmień swoją pozycję, siadaj lub poruszaj się tak bardzo, jak pozwala na to Twój lekarz.

Często Zadawane Pytania

Co to jest niedodma dwupodstawna?

Niedodma dwupodstawna to częściowe lub całkowite zapadnięcie się małych dróg oddechowych w dolnych odcinkach obu płuc.

Jak leczy się niedodmę?

Leczenie niedodmy jest ukierunkowane na przyczynę i może obejmować kombinację uzupełniającej tlenoterapii, ćwiczeń głębokiego oddychania i kaszlu, leków, terapii oddechowej oraz interwencji medycznych lub chirurgicznych.

Co to jest niedodma?

Termin niedodma dosłownie przetłumaczony z greckiego pochodzenia oznacza „niedoskonałą ekspansję”. Odnosi się do częściowego lub całkowitego zapadnięcia się płuc i zwykle można go leczyć. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań.

Co powoduje niedodmę?

Głównymi przyczynami niedodmy są płytki oddech (hipowentylacja), niedrożność dróg oddechowych, ciśnienie uciskające płuco lub drogi oddechowe oraz uszkodzenie płuc.

Jeśli rozwiniesz niedodmę – nie panikuj – jest to niewygodny, ale uleczalny stan. Metody leczenia różnią się w zależności od przyczyny i nasilenia niedodmy. Jeśli jesteś zagrożony, istnieją sposoby, aby zapobiec niedodmie. Strategie zapobiegawcze obejmują ćwiczenia oddechowe, a czasami mogą również obejmować leki.