Anatomia nerwu nosowo-rzęskowego

Nerw nosowo-rzęskowy jest nerwem czuciowym oka. Jest częścią nerwu ocznego. Nerw nosowo-rzęskowy dostarcza informacji czuciowej rogówce, powiekom i komórkom jamy nosowej.

Nerw nosowo-rzęskowy jest często zaangażowany w ból nosa. Ból nosa jest rzadki i może wystąpić samoistnie, w wyniku urazu lub jako efekt uboczny operacji nosa.

Anatomia

Nerw nosowo-rzęskowy jest jedną z trzech głównych gałęzi nerwu ocznego (pozostałe dwie to nerw czołowy i nerw łzowy). Leży pomiędzy dwoma działami nerwu okoruchowego. Wchodzi do przestrzeni wewnątrzczaszkowej tuż poniżej kości sitowej, która znajduje się w środku czaszki między oczami.

Nerw nosowo-rzęskowy dzieli się na gałąź łączącą, nerwy rzęskowe, nerw podbłotkowy, nerw sitowy tylny i nerw sitowy przedni. Rozciągając się do przedniego nerwu sitowego, przechodzi przez środkowy i przedni dół czaszki, oczodoł, jamę nosową i zewnętrzną część nosa.

Różnice anatomiczne nerwu mogą obejmować odmiany rozgałęzień, w tym brakujące gałęzie.

Funkcjonować

Nerw nosowo-rzęskowy zapewnia percepcję czuciową rogówki, powiek, spojówki oraz komórek i błon śluzowych jamy nosowej. Jego funkcja jest wyłącznie sensoryczna, bez funkcji motorycznej.

Nerw oczny, którego rozgałęzienia nerwu nosowo-rzęskowego, łączy się z nerwami ruchowymi oka.

Powiązane warunki

Uszkodzenie nerwu nosowo-rzęskowego może skutkować dysfunkcją oka i bólem nosa. Chociaż ból nosa jest rzadki, kiedy się pojawia, może być trudny do zdiagnozowania.

Zespół Charlina

Ból nosa zwykle pojawia się bezpośrednio po urazie, ale może również pojawić się długo po nim. Ze względu na wiele nerwów i skomplikowane rozgałęzienia nerwów nosowych i ocznych, diagnoza pochodzenia bólu nosa może być trudna.

Ból nosa, który pochodzi z nerwu nosowo-rzęskowego, może być powikłaniem po plastyce nosa (operacji nosa). Zabieg może czasami skutkować podrażnieniem lub uszkodzeniem nerwu.

Czasami bolesny nerwiak kikuta nerwowego może powodować stan zwany zespołem Charlina (zwanym również nerwobólem nosa). Zespół Charlina charakteryzuje się bólem głowy, twarzy i oczu, a także ciężką wydzieliną z nosa i przekrwieniem.

Rozpoznanie bólu nosa i/lub zespołu Charlina obejmuje pracę detektywistyczną. Omówienie lokalizacji bólu, sposobu jego zachowania i częstotliwości jego występowania to wszystkie wskazówki, które mogą wskazywać na źródło problemu.

Twój lekarz może zlecić obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI) i tomografię komputerową (skan tomografii komputerowej), aby lepiej przyjrzeć się Twojemu mózgowi i zatokom.

Wrzód rogówki

Wrzód rogówki może podrażniać nerwy oczne, w tym nerw nosowo-rzęskowy. Wrzód rogówki to owrzodzenie rogówki, które często jest spowodowane infekcją.

Infekcje rogówki mogą wynikać ze zbyt długiego noszenia styków lub umieszczania styków z bakteriami w oku. Mogą również wystąpić jako powikłanie opryszczki pospolitej i infekcji wywołanych urazami oka.

Objawy owrzodzenia mogą obejmować zaczerwienienie, ból, wydzielinę, zmiany widzenia i swędzenie. Ważna jest wczesna diagnoza. Nieleczone owrzodzenia rogówki mogą prowadzić do ślepoty.

Diagnoza może obejmować badanie w lampie szczelinowej, które wykorzystuje mikroskop i jasne światło, które pozwala lekarzowi dokładniej przyjrzeć się strukturom oka i rogówki. Twój lekarz może również wykonać biopsję na małym kawałku tkanki z rogówki.

Rehabilitacja

Jednym ze sposobów sprawdzenia integralności nerwu nosowo-rzęskowego jest sprawdzenie odruchu rogówkowego. Kiedy nerwy oczne funkcjonują normalnie, oba oczy powinny mrugać, gdy któraś rogówka jest podrażniona. Jeśli oczy nie mrugają, nerw nosowo-rzęskowy może zostać uszkodzony.

Owrzodzenia rogówki najczęściej leczy się antybiotykami, lekami przeciwwirusowymi lub przeciwgrzybiczymi. Czasami stosuje się krople sterydowe w celu zmniejszenia stanu zapalnego. W skrajnych przypadkach może być wskazany przeszczep rogówki, który polega na usunięciu części rogówki i zastąpieniu jej zdrową tkanką rogówki.

Leczenie bólu nosa związanego z uszkodzeniem nerwów lub zespołem Charlina jest bardzo rzadkie. W związku z tym w literaturze naukowej nie ma wielu dowodów na skuteczne leczenie. Niektórzy ludzie reagują na trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, blokery nerwów i znieczulenie miejscowe.