Co to jest niedopasowanie wentylacji/perfuzji (V/Q)?

Niedopasowanie wentylacji do perfuzji (V/Q) występuje, gdy wentylacja (przepływ powietrza) lub perfuzja (przepływ krwi) w płucach jest upośledzona, co uniemożliwia płucom optymalne dostarczanie tlenu do krwi. Może to powodować duszność, zawroty głowy lub utratę przytomności i wystąpić z powodu przewlekłych chorób płuc (np. zapalenie oskrzeli) lub nagłej niewydolności płuc (np. zator tętnicy płucnej).

Objawy niezgodności V/Q

Niedopasowanie V/Q rozwija się wraz z postępem przewlekłej choroby płuc. Skutki niedopasowania V/Q mogą się różnić w zależności od ciężkości jego przyczyny i rozbieżności między krążeniem krwi a przepływem powietrza w płucach.

Typowe objawy związane z niedopasowaniem V/Q obejmują:

• Brak energii
• Bóle głowy
• Omdlenie lub zawroty głowy
• Duszność (duszność)
• Tachypnea (szybki oddech)
• Zamieszanie lub utrata przytomności
• Szarawy lub niebieskawy odcień skóry (sinica)

Doświadczysz również innych objawów choroby płuc, które mogą być spotęgowane przez powiązane niedopasowanie V/Q. Ciężka choroba płuc może powodować głębokie objawy, nawet jeśli niedopasowanie V/Q nie jest poważnym problemem.

Na przykład niektóre, ale nie wszystkie skutki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) są związane z niedopasowaniem V/Q. Podczas POChP możesz doświadczyć świszczącego oddechu, duszności i zmęczenia. W miarę postępu choroby niedopasowanie V/Q ma tendencję do pogarszania się, nasilając objawy.

Infekcja płuc, taka jak zapalenie płuc, powoduje gorączkę, dyskomfort w klatce piersiowej i zmęczenie — niezależnie od tego, czy masz niedopasowanie V/Q, czy nie. Jeśli infekcja powoduje również niedopasowanie V/Q, może to pogorszyć zmęczenie.

Komplikacje

Kiedy twoje płuca nie mogą dostarczać tlenu do krwi z powodu choroby płuc, która jest powikłana niedopasowaniem V/Q, możesz rozwinąć hipoksemię (niski poziom tlenu we krwi) i niedotlenienie (niski poziom tlenu w tkankach).

Niskie stężenie tlenu we krwi i tkankach jest problematyczne zarówno na krótką, jak i na dłuższą metę, chociaż może nie powodować objawów, gdy poziom tlenu jest umiarkowanie niski — zwłaszcza jeśli proces przebiega stopniowo.

Powoduje

Choroby płuc zwykle wpływają na przepływ powietrza i przepływ krwi w płucach. Kiedy choroba w płucach wpływa nierównomiernie na przepływ powietrza i przepływ krwi, występuje niedopasowanie V/Q.

Powietrze przedostaje się do płuc przez gałęzie oskrzeli (drogi oddechowe) i ostatecznie do pęcherzyków płucnych (worków powietrznych), które są otoczone siecią naczyń włosowatych. Tlen przepływa z pęcherzyków do naczyń włosowatych, a odpadowy dwutlenek węgla przepływa z naczyń włosowatych do pęcherzyków płucnych.

Zmniejszony stosunek V/Q

Choroby płuc, takie jak POChP lub astma, mogą upośledzać przepływ powietrza z niewielkim wpływem na przepływ krwi w płucach, powodując słabą wentylację i prawie prawidłową perfuzję. Jest to opisane jako zmniejszony stosunek V/Q, ponieważ wentylacja jest poważniej zaburzona niż perfuzja.

Rzeczywisty przedmiot może zablokować oskrzele, co uniemożliwia przepływ powietrza przez część płuc. Powoduje to również niski stosunek V/Q.

Warunki, które mogą skutkować obniżonym stosunkiem V/Q obejmują:

• Przewlekłe zapalenie oskrzeli (rodzaj POChP)

• Astma
• Obrzęk płuc
• Niedrożność dróg oddechowych, taka jak aspiracja (np. zadławienie się jedzeniem, połknięcie zabawki)
• Zapalenie płuc
• bezdech senny

Zwiększony stosunek V/Q

Zwiększony stosunek V/Q występuje, gdy w płucach występuje zmniejszona perfuzja. Nawet przy normalnym lub minimalnie upośledzonym przepływie powietrza może wystąpić niedopasowanie V/Q, w którym perfuzja jest niska przy prawie normalnej wentylacji. Może to nastąpić z powodu choroby lub zablokowania naczyń krwionośnych w płucach.

Najczęstszą przyczyną nagłego wzrostu wskaźnika V/Q jest zator tętnicy płucnej, który może wynikać z zakrzepicy żył głębokich (DVT). Jest to zakrzep krwi w nogach lub ramionach, który przemieszcza się do płuc.

Może blokować przepływ krwi w żyle płucnej, zmniejszając perfuzję do obszaru w płucach. Nawet gdy wdychasz powietrze bogate w tlen do płuc, brak odpowiedniego przepływu krwi oznacza, że ​​tlen nie może dostać się do krwi.

Zwiększony stosunek V/Q można również zaobserwować przy:

• Rozedma (rodzaj POChP)

• Choroba serca

• Nadciśnienie płucne

• Choroba wątroby

Mieszany stosunek V/Q

Niektóre stany, takie jak rak płuc, mogą powodować uszkodzenie dróg oddechowych i/lub płucnych naczyń krwionośnych, co skutkuje obniżonym lub zwiększonym stosunkiem V/Q, w zależności od dokładnej lokalizacji uszkodzenia w płucach.

A kiedy występuje rozległy udział raka płuc, albo z powodu pierwotnego raka płuc, albo przerzutów raka w innych częściach ciała, możesz mieć pewne obszary zwiększonego stosunku V/Q i inne obszary obniżonego stosunku V/Q w płucach.

Diagnoza

Skan wentylacji/perfuzji płucnej (V/Q) jest rodzajem prześwietlenia używanego do pomiaru stosunku V/Q. Potrafi skutecznie zidentyfikować niezgodność V/Q. Test składa się z dwóch równoczesnych części.

• Aby dokonać pomiaru wentylacji, załóż maskę na twarz i wdychaj radioaktywny gaz znakujący.
• W celu pomiaru perfuzji do żyły zostanie wstrzyknięty znacznik radioaktywny.

To jest całkowicie bezpieczne. Twój przepływ powietrza i przepływ krwi zostaną zwizualizowane i zmierzone, ponieważ substancja radioaktywna pojawi się na obrazie w naczyniach włosowatych i drogach oddechowych płuc.

Twój stosunek V/Q to ilość powietrza, która dociera do pęcherzyków płucnych podzielona przez ilość krwi przepływającej przez naczynia włosowate w płucach.

Zmiany kompensacyjne

W przypadku długotrwałej choroby płuc pęcherzyki i naczynia włosowate mogą się rozszerzać lub zwężać w odpowiedzi na zmiany w przepływie powietrza i krwi. To jest sposób kompensacji twojego ciała, a te regulacje mogą skorygować niedopasowanie V/Q, nawet jeśli twoje płuca pozostają uszkodzone.

Innymi słowy, możesz mieć poprawę niedopasowania V/Q nawet w miarę postępu choroby płuc, ale to nie znaczy, że możesz przerwać leczenie. Twoje objawy i wyniki innych testów diagnostycznych mogą przedstawić to wszystko z odpowiedniej perspektywy, aby pomóc Twojemu lekarzowi doradzić dalsze kroki.

Testy uzupełniające

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że wraz ze skanowaniem V/Q będziesz mieć również inne testy, które pomogą zidentyfikować przyczynę choroby płuc i niedopasowania V/Q.

Te inne testy mogą obejmować:

• Tomografia komputerowa klatki piersiowej (CT)
• Pulsoksymetr
• Gazometria krwi tętniczej (ABG)

• PT/PTT/INR (badania tendencji do krzepliwości krwi)

• Kultura plwociny
• Pełna morfologia krwi (CBC)

Leczenie

Ponieważ niedopasowanie V/Q jest skutkiem choroby płuc, leczenie koncentruje się na leczeniu samej choroby podstawowej.

Niezależnie od tego, czy niedopasowanie V/Q jest spowodowane zatorowością płucną, POChP, astmą, zapaleniem płuc lub innym stanem, głównym celem jest zwiększenie przepływu krwi lub przepływu tlenu w płucach, aby zmniejszyć lub zapobiec hipoksji i hipoksemii.

Leczenie może obejmować leki, suplementację tlenem i/lub interwencję chirurgiczną. Prawdopodobnie będziesz mieć monitorowany poziom tlenu, zwłaszcza jeśli jesteś leczony z powodu nagłego stanu, takiego jak zator płucny i obrzęk płuc.

Zator płucny

Zator płucny leczy się lekami rozrzedzającymi krew. Czasami do usunięcia skrzepu krwi potrzebna jest embolektomia chirurgiczna.

Umieszczenie filtra w żyle (często w ramieniu) może być stosowane jako strategia zapobiegania nawrotom zatorowości płucnej.

Infekcja

Infekcja może wymagać leczenia antybiotykami. Czasami dodatkowa tlenoterapia może być pomocna do czasu ustąpienia infekcji.

Astma i POChP

Zarówno astma, jak i POChP są leczone lekami, takimi jak inhalatory kortykosteroidowe i leki rozszerzające oskrzela. Dodatkowy tlen może być niezbędny w przypadku zaawansowanej choroby.

Obrzęk płuc

Obrzęk płuc leczy się lekami moczopędnymi i ewentualnie antybiotykami, a także dodatkowym tlenem. W ciężkich przypadkach może być potrzebna procedura usunięcia nadmiaru płynu z płuc.

Choroby serca, nadciśnienie płucne, choroby wątroby i bezdech senny są leczone kombinacją leków, a w niektórych przypadkach innymi metodami leczenia dostosowanymi do schorzenia.

Często niedopasowanie V/Q jest oznaką choroby płuc. Miara współczynnika V/Q jest częścią testów diagnostycznych wykonywanych w celu oceny niektórych chorób płuc, zwłaszcza gdy istnieje duże podejrzenie zatorowości płucnej. Twoje wyniki skanowania V/Q są używane wraz z wynikami innych testów, aby pomóc w prowadzeniu leczenia.