Co to jest młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów?

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (JIA), wcześniej określane jako młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów (JRA), to grupa chorób autoimmunologicznych, które dotykają dzieci w wieku 16 lat i młodszych.

Zespół zaburzeń, które składają się na MIZS, może jednocześnie wpływać na wiele różnych stawów w ciele dziecka, a także może powodować objawy w innych narządach, takich jak oczy lub skóra. Podczas gdy dzieci często przechodzą remisję z MIZS wraz z wiekiem, stan ten może mieć niekorzystny wpływ na kości dziecka w miarę dojrzewania i rozwoju.

Rodzaje młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Istnieje wiele wersji młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, z których każda ma swój własny unikalny zespół objawów i docelowe obszary ciała. Zawierają:

• Zapalenie nielicznostawowe: najczęściej spotykana wersja MIZS, ta odmiana dotyka cztery lub mniej stawów w ciele dziecka. Zazwyczaj zapalenie nielicznostawowe atakuje większe stawy, takie jak kostki, łokcie lub kolana.

• Zapalenie wielostawowe: w tej podgrupie MIZS zapalenie dotyczy co najmniej pięciu stawów. Uszkodzone obszary mogą znajdować się po obu stronach ciała, a zajęte mogą być zarówno duże, jak i małe stawy (takie jak palce u rąk i nóg).

• Ogólnoustrojowe: Zaatakowane są liczne stawy i narządy w całym ciele. Oprócz zapalenia stawów, skóra i narządy wewnętrzne dziecka są często dotknięte, co prowadzi do przewlekłych gorączek trwających do kilku tygodni i rozległej wysypki.

• Łuszczycowe zapalenie stawów: atakowany jest jeden lub więcej stawów w ciele, a na powiekach, skórze głowy, brzuchu, łokciach, kolanach lub za uszami rozwija się łuszcząca się wysypka. Nadgarstek, kolana, stopy, dłonie lub łokcie są najczęściej dotkniętymi stawami w tej podgrupie choroby.

• Związane z zapaleniem przyczepów ścięgnistych: ta wersja MIZS występuje częściej u chłopców i zwykle rozwija się w wieku od 8 do 15 lat. Czasami określana jako spondyloartropatia, ta choroba dotyczy obszaru, w którym mięśnie, więzadła i ścięgna łączą się z kośćmi dziecka. Uszkodzonych może być wiele różnych obszarów, w tym dolny odcinek pleców, klatka piersiowa, miednicę, biodra, kolana, palce, stopy, a nawet przewód pokarmowy.

• Niezróżnicowane: W niektórych przypadkach objawy dziecka nie mieszczą się idealnie w jednym z podzbiorów opisanych powyżej. W takich sytuacjach, jeśli jeden lub więcej stawów jest zajęty i występuje stan zapalny, stan ten nazywa się niezróżnicowanym młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów.

Objawy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Ponieważ istnieje tak wiele wersji MIZS, objawy występujące u danej osoby mogą się znacznie różnić.

Ogólnie rzecz biorąc, większość odmian powoduje:

• Ból
• Sztywność rozwijająca się w jednym lub kilku stawach dziecka

Objawy te zwykle nasilają się, gdy siedzisz lub leżysz przez dłuższy czas.

Ponadto MIZS może powodować pojawienie się stawów:

• Ciepły
• czerwony
• Spuchnięty

Dzieje się tak z powodu obecnego stanu zapalnego.

Oprócz problemów ze stawami może również występować kilka innych objawów. Dziecko może skarżyć się na:

• Bycie wyczerpanym lub zmęczonym
• Tracą apetyt

W niektórych wersjach tej choroby (łuszczycowej lub ogólnoustrojowej) w jednym lub kilku obszarach skóry może rozwinąć się czerwona lub łuskowata wysypka.

Ogólnoustrojowe zapalenie stawów może również powodować gorączkę powyżej 103 stopni Fahrenheita oraz uczucie suchości lub piasku w oczach.

Powoduje

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy dziecka „atakuje” ochronną wyściółkę otaczającą staw (zwaną błoną maziową), tak jakby była inwazyjnym drobnoustrojem lub wirusem. Nie jest do końca zrozumiałe, dlaczego taka reakcja występuje, chociaż sformułowano kilka hipotez.

Uważa się, że ten gen jest aktywowany przez kontakt z zewnętrznym wirusem lub bakterią, co prowadzi do nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej. Należy zauważyć, że w tym momencie MIZS nie wydaje się być spowodowane niedoborem witamin lub niektórymi rodzajami pokarmów lub alergiami.

Diagnoza

Niestety, prawidłowe zdiagnozowanie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów może być trudne i nie ma jednego testu, aby wykluczyć lub wykluczyć to schorzenie. Zamiast tego konieczna jest dokładna ocena przez lekarza, aby ocenić objawy w stawach i narządach dziecka.

Można również wykonać zdjęcie rentgenowskie, aby ocenić uszkodzenie jednego lub kilku stawów dziecka, chociaż należy pamiętać, że niekorzystne zmiany mogą nie być widoczne na wczesnym etapie choroby.

Inne rodzaje obrazów, takie jak USG mięśniowo-szkieletowe lub MRI, mogą być również wykorzystywane do pomiaru erozji stawów i uszkodzeń ścięgien lub więzadeł. Ponadto w przypadkach ogólnoustrojowych może być konieczne dokładne badanie wzroku przez okulistę w celu oceny wszelkich objawów w tym rejonie.

Leczenie

Opcje leczenia MIZS różnią się w zależności od wersji choroby u dziecka.

• W przypadku ogólnoustrojowego zapalenia stawów zapalenie i ból stawów są zazwyczaj leczone niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Można również podawać wyższe dawki steroidów i leków immunosupresyjnych, chociaż długotrwałe stosowanie może powodować znaczące skutki uboczne i należy do nich podchodzić ostrożnie. Zazwyczaj leki te są początkowo podawane dożylnie w warunkach szpitalnych w celu monitorowania działań niepożądanych.

• W rzadszych przypadkach ogólnoustrojowych można również podawać silne leki zwane lekami biologicznymi, jeśli objawy nie są dobrze kontrolowane w inny sposób.

• Pięć innych podgrup MIZS jest zwykle leczonych NLPZ i innym lekiem zwanym metotreksatem, który jest podawany w celu kontrolowania wadliwej odpowiedzi immunologicznej. Oba te leki są zazwyczaj podawane doustnie. W pewnych okolicznościach do kontrolowania stanu zapalnego mogą być konieczne doustne leki steroidowe lub leki biologiczne, chociaż leki te mogą powodować znaczące skutki uboczne i muszą być ściśle monitorowane przez lekarza.

Rokowanie

Prawie połowa dzieci, które doświadczają młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, przechodzi remisję i całkowicie wyzdrowieje. Niestety, nie zawsze tak jest.

W niektórych sytuacjach objawy tej choroby mogą utrzymywać się w wieku dorosłym, a uporczywe wysypki lub gorączki mogą się utrzymywać. Mogą również wystąpić inne problemy, takie jak postępujące zapalenie stawów, osłabienie gęstości kości (osteoporoza) i zahamowanie wzrostu kości.

W rzadkich przypadkach MIZS może nawet prowadzić do długotrwałych problemów z sercem lub nerkami.

Objawy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów często pojawiają się znikąd i mogą znacząco wpłynąć na życie dzieci w wieku 16 lat i młodszych. Z tego powodu diagnoza może być frustrująca.

Na szczęście w wielu przypadkach stan ten w końcu przechodzi w remisję, a objawy ustępują. W międzyczasie koniecznie skontaktuj się z reumatologiem, który ma doświadczenie w leczeniu tej skomplikowanej diagnozy. Takie postępowanie zapewni właściwe leczenie unikalnych objawów i zwiększy szanse na jak najszybszy powrót do normalnych czynności.