Cystoisosporiasis (Isosporiasis) Objawy i leczenie

Cystoizosporiaza (wcześniej znana jako izosporiaza) jest rzadką infekcją pasożytniczą jelit sklasyfikowaną przez amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) jako stan definiujący AIDS. Częstość występowania na świecie jest zmienna, a infekcje występują najczęściej w regionach tropikalnych lub subtropikalnych (szczególnie na Karaibach, w Ameryce Środkowej i Afryce Południowej).

Wraz z pojawieniem się skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej (ART), cystoizosporioza jest uważana za rzadką wśród osób żyjących z HIV w krajach rozwiniętych. Jednak w ostatnich latach zgłaszano sporadyczne epidemie, głównie z powodu powracających podróżnych lub migrantów z regionów tropikalnych.

Agent przyczynowy

Cystoizosporiozę wywołuje Cystoisospora belli (C. belli), pasożyt jelitowy blisko spokrewniony z Toxoplasma gondii (T. gondii) i Cryptosporidium.

(T. gondii i Cryptosporidium są czynnikami sprawczymi dwóch innych stanów definiujących AIDS, odpowiednio toksoplazmozy mózgu i kryptosporydiozy).

Tryb nadawania

Ludzie są jedynymi znanymi żywicielami C. belli, której choroba rozprzestrzenia się poprzez żywność lub wodę skażoną kałem zakażonych ludzi. Możliwa jest również transmisja poprzez seks oralny-analny („rimming”).

Objawy

Objawy mogą trwać tygodniami i obejmują skurczowy ból brzucha i obfitą wodnistą biegunkę, której towarzyszy osłabienie i stan podgorączkowy. W przypadku osób z obniżoną odpornością objawy te, jeśli nie są leczone, mogą prowadzić do odwodnienia, niedożywienia lub kacheksji.

U osób z prawidłową odpornością zakażenie C. belli często przebiega bezobjawowo.

Diagnoza

Obraz kliniczny jest nie do odróżnienia od kryptosporydiozy i wymaga badania mikroskopowego próbki kału pacjenta (lub czasami biopsji ściany jelita) w celu potwierdzenia rozpoznania.

Leczenie

Cystoizosporiazę leczy się najczęściej antybiotykiem na bazie sulfonamidów, trimetoprimem-sulfametoksazolem (TMP-SMZ).

U osób immunokompetentnych cystoizosporioza jest na ogół chorobą samoograniczającą się i zwykle ustępuje w ciągu kilku dni leczenia. Osoby z obniżoną odpornością i liczbą komórek CD4 poniżej 150 komórek/µl ogólnie reagują gorzej i mają skłonność do nawrotów po zaprzestaniu terapii. W takich przypadkach wskazana może być dożywotnia profilaktyka TMP-SMZ.

Epidemiologia

Cystoizosporiaza występuje endemicznie w Afryce, Australii, na Karaibach, Ameryce Łacińskiej i Azji Południowo-Wschodniej. W niektórych krajach, takich jak Haiti, aż 15% ludzi jest zarażonych C. belli. Wśród osób z zaawansowanym HIV (liczba CD4 poniżej 200 komórek/ml) wskaźnik ten jest jeszcze wyższy i wynosi około 40%.

Podróże międzynarodowe ułatwiły rozprzestrzenianie się choroby w innych regionach, z jednym ogniskiem odnotowanym w rejonie Los Angeles w latach 1985-1992. W tym przypadku infekcje potwierdzono głównie w dzielnicach latynoskich i prawie wyłącznie wśród osób, które zostały sklasyfikowane jako chore na AIDS. Częstość występowania wahała się od 5-7%.

Niedawno uważano, że mieszkańcy dzielnicy Atlanta zostali zarażeni C. belli w okolicach lipca 2015 r., a jedna osoba wróciła z podróży do Kenii.

W ostatnich latach wskaźniki w krajach o niskich dochodach i wysokiej częstości występowania zostały drastycznie obniżone z powodu powszechnego stosowania TMP-SMZ, leku podawanego profilaktycznie w celu zapobiegania pneumocystiowemu zapaleniu płuc (PCP) u osób z HIV.