Kryteria rzymskie dotyczące zespołu jelita drażliwego (IBS)

Zespół jelita drażliwego (IBS) jest w dużej mierze sklasyfikowany jako stan z wykluczenia. Innymi słowy, IBS jest zwykle diagnozowany po wykluczeniu wszystkich innych przyczyn objawów, takich jak infekcja lub choroba. Jest to kosztowne, czasochłonne i dość niewygodne zarówno dla pacjentów, jak i dla lekarzy. Pod koniec lat 70. i na początku 80. naukowcy zaczęli dokładniej przyglądać się IBS jako poważnemu schorzeniu, a nie problemowi psychosomatycznemu.

Na 13. Międzynarodowym Kongresie Gastroenterologii w Rzymie we Włoszech w 1988 r. grupa lekarzy określiła kryteria dokładniejszego diagnozowania IBS. Znany jako „Kryteria Rzymskie”, ten zestaw wytycznych, który przedstawia objawy i stosuje parametry, takie jak częstotliwość i czas trwania, umożliwia dokładniejszą diagnozę IBS.

Kryteria Rzymskie przeszły kilka zmian i aktualizacji od czasu ich pierwotnego powstania. Dzięki temu stała się bardziej pomocna w diagnozowaniu IBS. Ostatnie wcielenie było rozwijane przez 6 lat i wzięło udział 117 ekspertów.

Kryteria Rzymu IV

Kryteria Rzymu IV dla IBS to:

„Nawracający ból brzucha, średnio co najmniej 1 dzień w tygodniu w ciągu ostatnich 3 miesięcy, związany z co najmniej dwoma z następujących kryteriów*:

• Związane z defekacją
• Związany ze zmianą częstotliwości stolca
• Związany ze zmianą formy (wyglądu) stolca.

*Kryterium spełnione przez ostatnie 3 miesiące z wystąpieniem objawów co najmniej 6 miesięcy przed postawieniem diagnozy.”

W prawdziwym języku oznacza to, że aby zdiagnozować IBS, dana osoba musi mieć objawy co najmniej 1 dzień w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące. Objawy mogą być również związane z defekacją (oddawaniem stolca lub wypróżnianiem), towarzyszyć im zmiana częstotliwości chodzenia do łazienki i pojawiać się wraz ze zmianą wyglądu stolca (np. twardszy lub luźniejszy). Muszą występować dwa z tych trzech objawów towarzyszących objawom.

Czas jest kolejnym ważnym czynnikiem w kryteriach rzymskich: nie tylko znaki i symptomy muszą być obecne przez ostatnie 3 miesiące, ale muszą również zacząć się co najmniej 6 miesięcy temu. Oznacza to, że IBS nie może zostać zdiagnozowany wcześniej niż 6 miesięcy po wystąpieniu objawów.

Kryteriów rzymskich jest o wiele więcej i dostępnych jest wiele informacji dla lekarzy na temat ich stosowania do diagnozowania i leczenia pacjentów. Z każdą aktualizacją Kryteria Rzymskie doprecyzowują sposób diagnozowania IBS i innych stanów funkcjonalnych. Przeszedł z kilku linijek na znacznie bardziej zniuansowany i szczegółowy, co pomaga lekarzom w ocenie oznak i objawów IBS. Daleki od bycia jednorodnym stanem, IBS jest spektrum i ludzie mogą doświadczać różnych jego postaci, w tym z przewagą biegunki i zaparć oraz naprzemiennie zaparć i biegunki. Co więcej, mogą istnieć różnice w sposobie, w jaki mężczyźni i kobiety opisują ten stan i reagują na niego, więc Kryteria Rzymskie również starają się to uchwycić.

Inne objawy

Objawy wymienione powyżej w krótkim fragmencie Kryteriów Rzymskich niekoniecznie są jedynymi wskaźnikami IBS. Pozajelitowe objawy IBS mogą obejmować:

• Mdłości
• Zmęczenie
• Pełne czucie nawet po małym posiłku
• Wymioty

Historia kryteriów rzymskich

Kryteria Rzymskie nie były powszechnie akceptowane, gdy zostały pierwotnie przedstawione, ale zostały lepiej przyjęte po ich pierwszej rewizji. Ta druga wersja, stworzona w 1992 roku i znana jako Rzym II, dodała czas na pojawienie się objawów i bólu jako wskaźnika. Rzym III dalej rozszerzył to, co jest i nie jest uważany za IBS i został zatwierdzony w 2006 roku.

Pierwsza próba klasyfikacji objawów IBS była znana jako Kryteria Manninga. Później odkryto, że kryteria te nie są wystarczająco szczegółowe i są niewiarygodne w przypadku mężczyzn z IBS. Pomimo tych niedociągnięć Kryteria Manninga były bardzo ważnym krokiem w definiowaniu objawów IBS.

Kryteria Manninga to:

1. Początek bólu związany z częstszymi wypróżnieniami
2. Luźniejsze stolce związane z pojawieniem się bólu
3. Ból łagodzony przez oddawanie stolca
4. Zauważalne wzdęcia brzucha
5. Uczucie niepełnej ewakuacji w ponad 25% przypadków
6. Biegunka ze śluzem w ponad 25% przypadków