Przegląd
Co to jest białkomocz?
Proteinuria to zwiększone stężenie białka w moczu. Ten stan może być oznaką uszkodzenia nerek.
Białka – które pomagają budować mięśnie i kości, regulują ilość płynów we krwi, zwalczają infekcje i naprawiają tkankę – powinny pozostać we krwi. Jeśli białka dostaną się do moczu, ostatecznie opuszczają organizm, co nie jest zdrowe.
Jak białko dostaje się do moczu?
Białko dostaje się do moczu, jeśli nerki nie pracują prawidłowo. Zwykle kłębuszki, które są maleńkimi pętlami naczyń włosowatych (naczyń krwionośnych) w nerkach, filtrują produkty przemiany materii i nadmiar wody z krwi.
Kłębuszki przekazują te substancje, ale nie większe białka i komórki krwi, do moczu. Jeśli mniejsze białka przedostają się przez kłębuszki nerkowe, kanaliki (długie, cienkie, puste rurki w nerkach) wychwytują te białka i zatrzymują je w organizmie.
Jeśli jednak kłębuszki lub kanaliki ulegną uszkodzeniu, jeśli wystąpi problem z procesem reabsorpcji białek lub jeśli występuje nadmierne obciążenie białkami, białka te przedostaną się do moczu.
Jak powszechna jest białkomocz?
Normalna ilość białka w moczu to mniej niż 150 mg/dzień. Wysoki poziom białka w moczu wiąże się z szybkim pogorszeniem czynności nerek. Dotyka około 6,7 procent populacji Stanów Zjednoczonych. Występuje częściej u osób starszych i osób z innymi chorobami przewlekłymi.
Objawy i przyczyny
Co powoduje białkomocz?
W wielu przypadkach białkomocz jest spowodowany względnie łagodnymi (nienowotworowymi) lub przejściowymi schorzeniami.
Należą do nich odwodnienie, stany zapalne i niskie ciśnienie krwi. Intensywne ćwiczenia lub aktywność, stres emocjonalny, terapia aspiryną i narażenie na zimno mogą również wywołać białkomocz. Ponadto kamień nerkowy w drogach moczowych może powodować białkomocz.
Czasami białkomocz jest wczesnym objawem przewlekłej choroby nerek, stopniowej utraty funkcji nerek, która może ostatecznie wymagać dializy lub przeszczepu nerki. Cukrzyca i nadciśnienie mogą uszkadzać nerki i są główną i drugą przyczyną chorób nerek.
Inne potencjalnie szkodliwe dla nerek choroby i schorzenia, które mogą prowadzić do białkomoczu, obejmują:
- Zaburzenia immunologiczne, takie jak toczeń i zespół Goodpasture
- Ostre zapalenie nerek (kłębuszkowe zapalenie nerek)
- Rak komórek plazmatycznych (szpiczak mnogi)
- Hemoliza wewnątrznaczyniowa, czyli zniszczenie czerwonych krwinek i uwolnienie hemoglobiny w krwiobiegu
- Choroba sercowo-naczyniowa
-
Stan przedrzucawkowy, równoczesny rozwój nadciśnienia tętniczego i białkomoczu u kobiety w ciąży
- Zatrucie
- Uraz
- Rak nerki
- Zastoinowa niewydolność serca
Ponadto najpoważniejsze choroby mogą powodować białkomocz.
Jakie są objawy białkomoczu?
Często osoba z białkomoczem nie odczuwa objawów, zwłaszcza jeśli nerki dopiero zaczynają mieć problemy. Jeśli jednak białkomocz jest zaawansowana, objawy mogą obejmować:
- Częstsze oddawanie moczu
- Duszność
- Zmęczenie
- Nudności i wymioty
- Obrzęk twarzy, brzucha, stóp lub kostek
- Brak apetytu
- Skurcze mięśni w nocy
- Opuchliznę wokół oczu, szczególnie rano
- Pienisty lub musujący mocz
Są to również objawy przewlekłej choroby nerek. Każdy, kto doświadcza tych objawów, zwłaszcza spienionego moczu i obrzęku, powinien natychmiast zgłosić się do lekarza.
Diagnoza i testy
Jak diagnozuje się białkomocz?
Proteinuria jest diagnozowana na podstawie badania moczu. Pacjent dostarcza próbkę moczu, która jest badana w laboratorium. Lekarze używają „paska” – cienkiego plastikowego sztyftu z chemikaliami na końcówce – aby od razu przetestować część próbki. Jeśli w moczu znajduje się zbyt dużo substancji, końcówka chemiczna zmienia kolor.
Pozostała część moczu jest następnie badana pod mikroskopem. Lekarze szukają substancji, które nie należą do moczu. Substancje te obejmują czerwone i białe krwinki, bakterie i kryształy, które mogą rosnąć i przekształcać się w kamienie nerkowe.
Co się dzieje w przypadku rozpoznania lub podejrzenia przewlekłej choroby nerek lub innej poważnej choroby?
Lekarz, który podejrzewa chorobę nerek, powtórzy badanie moczu trzy razy w ciągu trzech miesięcy. Jeśli próbki za każdym razem dają wynik pozytywny na obecność białek, pacjent prawdopodobnie ma chorobę nerek. Im wcześniejsza jest diagnoza, tym większe szanse mają lekarze na spowolnienie choroby i zatrzymanie jej postępu.
Dodatkowe testy mogą obejmować:
- Badanie krwi do pomiaru poziomu kreatynina (odpady chemiczne)). Zdrowe nerki przenoszą te substancje z krwi do moczu. Jeśli nerki nie pracują prawidłowo, kreatynina pozostanie we krwi.
- Badanie krwi w celu oszacowania współczynnika filtracji kłębuszkowej (GFR). GFR porównuje wzrost, wiek, płeć i rasę pacjenta z poziomem kreatyniny i albuminy we krwi. GFR informuje lekarza o tym, jak dobrze pracują nerki i jak daleko zaawansowała choroba nerek. Pomaga również lekarzowi zaplanować leczenie.
- Badanie krwi do pomiaru wszystkich białek w surowicy. Serum jest częścią krwi wypełnionej białkami.
- Testy obrazowania, takie jak tomografia komputerowa oraz ultradźwięki. Testy te pokazują obrazy nerek, pomagając lekarzom wykryć problemy, takie jak kamienie nerkowe, guzy lub niedrożność dróg moczowych.
- Elektroforeza białek moczu. Lekarze poszukują określonych rodzajów białek w próbce moczu. Na przykład obecność białka o nazwie Bence-Jones może wskazywać na szpiczaka mnogiego (rak komórek plazmatycznych).
- Badanie krwi immunofiksacyjne. Ten test wykrywa we krwi białka zwane immunoglobulinami – które są przeciwciałami zwalczającymi infekcje. Zbyt wiele takich samych immunoglobulin może wskazywać na raka krwi.
- Biopsja nerki. Jest to zabieg polegający na usunięciu małego kawałka nerki. Lekarze badają próbkę pod mikroskopem, aby ustalić, co spowodowało chorobę nerek i zakres uszkodzenia.
Zarządzanie i leczenie
Jak leczy się białkomocz?
Leczenie zależy od stanu podstawowego, który spowodował białkomocz. Każdy stan wymaga innego leczenia.
Jeśli choroba nerek zostanie potwierdzona, plan leczenia może obejmować leki, zmiany diety, utratę wagi i ćwiczenia. Pacjenci z cukrzycą i nadciśnieniem z białkomoczem mogą potrzebować leków na nadciśnienie, a osoby z cukrzycą będą musiały kontrolować poziom cukru we krwi. Pacjenci z cukrzycą powinni co roku otrzymywać badania krwi z filtracją kłębuszkową (GFR) i mogą być kierowani do nefrologa, lekarza specjalizującego się w nerkach.
Kobiety w ciąży ze stanem przedrzucawkowym powinny być uważnie obserwowane. Schorzenie, choć poważne w czasie ciąży, zwykle ustępuje samoistnie po urodzeniu dziecka. Pacjenci z proteinurią i niskim ciśnieniem krwi powinni planować coroczne badania moczu i ciśnienia krwi.
Jeśli białkomoczu nie towarzyszy cukrzyca, wysokie ciśnienie krwi lub inny stan chorobowy, nadal można przepisać leki na ciśnienie krwi, aby zapobiec uszkodzeniu nerek. Ciśnienie krwi i mocz należy sprawdzać co sześć miesięcy, aby upewnić się, że choroba nerek nie występuje. Jeśli chodzi o osoby z łagodną lub przejściową proteinurią, leczenie może nie być konieczne.
Zapobieganie
Czy można zapobiec białkomoczu?
Proteinurii nie można zapobiec, ale można ją kontrolować. Wiele przyczyn białkomoczu można leczyć (cukrzyca, nadciśnienie, stan przedrzucawkowy i choroba nerek), co pozwala lekarzowi na poprawę stanu zdrowia.
Discussion about this post