Rodzaje cukrzycy

Cukrzyca to przewlekła choroba charakteryzująca się nienormalnie wysokim poziomem glukozy – cukru pochodzącego z węglowodanów, który służy jako główne źródło energii organizmu – we krwi.

Istnieje pięć rodzajów cukrzycy: cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, utajona cukrzyca autoimmunologiczna u dorosłych (LADA), cukrzyca ciążowa i cukrzyca monogenowa. Niektórzy eksperci uważają również chorobę Alzheimera za rodzaj cukrzycy, nazywając ją typem 3.

Niektóre formy cukrzycy mają podłoże genetyczne, podczas gdy inne są związane ze stylem życia lub innymi czynnikami. Niezależnie od tego choroba wymaga leczenia przez całe życie, aby uniknąć poważnych, a nawet zagrażających życiu powikłań.

Co mają wspólnego?

Wszystkie rodzaje cukrzycy charakteryzują się zmianami funkcji insuliny, hormonu wytwarzanego przez trzustkę, który pomaga przenosić glukozę z krwi do komórek, gdzie jest wykorzystywana jako paliwo.

W zależności od rodzaju cukrzycy albo trzustka nie wytwarza insuliny, albo organizm nie jest w stanie jej wykorzystać tak, jak powinien. Tak czy inaczej, bez wystarczającej ilości insuliny lub zdrowej odpowiedzi na nią cukier krążący we krwi nie może dostać się do komórek.

Wczesne objawy cukrzycy, niezależnie od jej rodzaju, obejmują zmęczenie, skrajne pragnienie i częste oddawanie moczu.

Jeśli choroba postępuje, możliwe są liczne komplikacje, w tym zmiany lub utrata wzroku (retinopatia cukrzycowa), neuropatia cukrzycowa (uszkodzenie nerwów), zwiększone ryzyko chorób serca, uszkodzenia nerek i inne.

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 występuje, gdy trzustka przestaje lub prawie przestaje wytwarzać insulinę. Cukrzyca typu 1 jest również określana jako cukrzyca insulinozależna i cukrzyca młodzieńcza.

Cukrzyca typu 1 zwykle rozwija się w dzieciństwie, najczęściej między 4 a 14 rokiem życia. Objawy mają tendencję do szybkiego rozwoju i mogą wahać się od subtelnych do skrajnych.

Przed diagnozą dzieci mogą zmoczyć łóżko, często czuć się bardzo śpiące i/lub mieć zaburzenia wzrostu i uczenia się. Niektóre dzieci mają drgawki lub utratę przytomności z powodu skrajnego wzrostu poziomu cukru we krwi.

Nie jest do końca jasne, co powoduje cukrzycę typu 1. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 wśród członków rodziny, co sugeruje, że choroba może mieć dziedziczny składnik. Jest również uważana za chorobę autoimmunologiczną, ponieważ organizm walczy z własnymi komórkami trzustki. W niektórych przypadkach cukrzycę typu 1 może wywołać wirus.

Osoby z cukrzycą typu 1 muszą codziennie uzupełniać insulinę poprzez wstrzyknięcie lub za pomocą pompy insulinowej. W idealnym przypadku poziom glukozy we krwi powinien być mierzony w sposób ciągły za pomocą automatycznego monitora, a dawkę insuliny należy dostosować na podstawie poziomu glukozy we krwi i spożycia pokarmu podczas każdego posiłku, a także innych czynników, takich jak aktywność fizyczna i sen.

Metody zarządzania mogą również obejmować regularne ćwiczenia i zbilansowaną dietę bogatą w produkty pełnoziarniste, chude mięso, orzechy, fasolę oraz dużo owoców i warzyw.

Utajona cukrzyca autoimmunologiczna u dorosłych (LADA)

Podobnie jak cukrzyca typu 1, LADA jest chorobą autoimmunologiczną. Znana również jako cukrzyca typu 1.5, LADA najczęściej pojawia się w wieku około 30 lat. Z tego powodu czasami jest początkowo błędnie diagnozowana jako cukrzyca typu 2. Jedną z charakterystycznych różnic między nimi jest to, że LADA nie wiąże się z przyrostem masy ciała.

Dzięki LADA organizm atakuje komórki beta trzustki, które wytwarzają insulinę, co z czasem poważnie ogranicza produkcję insuliny przez organizm. Może to nastąpić szybko lub po dłuższym czasie.

Osoby dotknięte LADA mogą mieć w rodzinie historię chorób autoimmunologicznych lub genetyczne predyspozycje do cukrzycy typu 1 lub 2.

Leczenie LADA polega na podtrzymywaniu istniejącej produkcji insuliny przez organizm tak długo, jak trwa, a następnie na przejściu na zwykłą insulinę, inne leki (jeśli to konieczne) oraz zdrową dietę i regularną aktywność fizyczną.

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 występuje, gdy organizm nie jest w stanie efektywnie wykorzystać insuliny. Często określa się to mianem insulinooporności. Cukrzyca typu 2 jest również nazywana cukrzycą insulinoniezależną.

Niektóre osoby mogą odczuwać zmęczenie lub zwiększone oddawanie moczu jako początkowe objawy, ale wiele osób z cukrzycą typu 2 nie ma żadnych objawów we wczesnych stadiach. Później mogą wystąpić powikłania, takie jak choroba naczyniowa, zawał serca i udar, jeśli choroba nie jest pod kontrolą.

Cukrzyca typu 2 jest często poprzedzona stanem określanym jako stan przedcukrzycowy lub inny stan zwany zespołem metabolicznym. Te warunki w dużym stopniu się pokrywają. Oba charakteryzują się podwyższonym poziomem cukru we krwi, wysokim ciśnieniem krwi, wysokim poziomem cholesterolu oraz wysokim wskaźnikiem masy ciała (BMI) lub otyłością.

Cukrzycę typu 2 leczy się lekami, które mają poprawić wchłanianie glukozy do komórek lub zwiększyć wrażliwość organizmu na insulinę, ale wspaniałe rezultaty osiągnięto, stosując zmiany diety i stylu życia, takie jak utrata masy ciała, ćwiczenia i redukcja stresu w celu przeciwdziałania tej chorobie . Insulina może być potrzebna później w przebiegu choroby.

Cukrzyca ciężarnych

Jeśli podczas ciąży wystąpi u Ciebie wysoki poziom cukru we krwi na czczo, ale wcześniej nie zdiagnozowano u Ciebie cukrzycy, możesz mieć cukrzycę ciążową.

Ten stan może predysponować Twoje dziecko do problemów ze wzrostem i rozwojem, a także skomplikować ciążę i poród. Regularne monitorowanie poziomu cukru we krwi, masy ciała i wzrostu dziecka podczas ciąży jest konieczne, aby zminimalizować komplikacje.

W czasie ciąży hormony łożyskowe powodują wzrost poziomu glukozy. Jeśli trzustka nie nadąża za tą produkcją, możesz skończyć z stale podwyższonym poziomem cukru we krwi. Cukrzyca ciążowa może rozwinąć się, jeśli jesteś podatna genetycznie, jeśli masz nadwagę lub po prostu dlatego, że czasami insulinooporność może wzrastać w czasie ciąży.

Po urodzeniu dziecka wiele kobiet widzi, jak ich poziom cukru we krwi wraca do normy. Jednak cukrzyca ciążowa naraża niektóre kobiety na większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Ważne jest, aby kontrolować poziom cukru we krwi podczas corocznych wizyt u lekarza, jeśli masz lub miałaś cukrzycę ciążową.

Leczenie cukrzycy ciążowej zaczyna się od zmiany stylu życia, ponieważ wiele leków może mieć niepożądane skutki uboczne zarówno dla matki, jak i dziecka w czasie ciąży. Zmniejszenie spożycia rafinowanych węglowodanów i zwiększenie poziomu aktywności (zwłaszcza w przypadku ćwiczeń o niskiej intensywności, takich jak spacery i joga) może pomóc zrównoważyć poziom glukozy.

Cukrzyca monogenowa

Cukrzyca monogenowa jest mniej znanym typem cukrzycy, ponieważ występuje rzadko, stanowiąc zaledwie około 1% do 4% przypadków cukrzycy.

Ta forma jest spowodowana specyficznymi, znanymi mutacjami genów, które zwykle zmniejszają zdolność organizmu do wytwarzania insuliny. Czasami są one dziedziczone po rodzicach, a czasami są spontaniczne.

Istnieją dwie formy cukrzycy monogenowej:

• Cukrzyca noworodkowa (NDM), która pojawia się w pierwszych 6-12 miesiącach życia

• Cukrzyca młodzieńcza o początku dojrzałości (MODY), która jest diagnozowana w późniejszym dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym

Obie postacie mogą zostać błędnie zdiagnozowane jako cukrzyca typu 1, a MODY może być mylone z cukrzycą typu 2.

Stany te można zdiagnozować za pomocą testów genetycznych, które zostaną zlecone, jeśli obecne są czynniki ryzyka, takie jak rodzinna historia cukrzycy lub wczesny początek. Dokładna diagnoza jest ważna, aby dzieci z cukrzycą monogenową otrzymały właściwe leczenie.

Niemowlęta z NDM mogą potrzebować insuliny lub innych leków tymczasowo lub przez całe życie. Zabiegi MODY mogą się różnić w zależności od stopnia zaawansowania cukrzycy.

Cukrzyca typu 3

Wiele badań sugeruje, że cukrzyca lub stan przedcukrzycowy są czynnikiem ryzyka wystąpienia choroby Alzheimera, rodzaj postępującej demencji dotykającej ponad 6 milionów Amerykanów w wieku 65 lat lub starszych.

Badania skupiające się na związku konkretnie między cukrzycą typu 2 a chorobą Alzheimera skłoniły niektórych ekspertów do nazwania choroby Alzheimera cukrzycą typu 3. Wydaje się, że powiązanie to polega na tym, że charakterystyczne blaszki amyloidowe, które tworzą się w mózgu w chorobie Alzheimera, są powiązane ze skutkami insulinooporności, które wydają się być zlokalizowane w mózgu.

Niektóre badania sugerują, że cukrzyca może zwiększyć ryzyko zachorowania na Alzheimera o 65% i że 50% osób z cukrzycą typu 2 zachoruje na Alzheimera.

Podczas gdy bezpośrednie przyczyny są nadal badane, istnieje silna korelacja między długotrwałym brakiem równowagi cukru we krwi a stanem zapalnym w mózgu, który może poważnie wpłynąć na funkcje poznawcze.

Na szczęście powszechnie stosowane leki na ogół stosowane jako pierwsza linia obrony w przypadku cukrzycy typu 2 również wydają się zmniejszać wpływ na mózg i mogą pomóc w spowolnieniu spadku, a nawet poprawić funkcjonowanie.

Jeśli masz cukrzycę typu 2, porozmawiaj z dostawcą podstawowej opieki zdrowotnej o tym linku i wszelkich innych czynnikach ryzyka związanych z chorobą Alzheimera.