Stosowanie leków beta-blokujących

Beta-blokery należą do leków najczęściej przepisywanych w praktyce medycznej. Działają poprzez blokowanie działania epinefryny (adrenaliny) na tkanki, w szczególności poprzez blokowanie „receptorów beta”, które wiążą epinefrynę. Między innymi blokowanie receptorów beta spowalnia tętno, zmniejsza siłę skurczu mięśnia sercowego, zmniejsza ilość tlenu potrzebnego do pracy mięśnia sercowego, zmniejsza obciążenie układu naczyniowego i ma tendencję do obniżania krwi ciśnienie.

Kiedy używa się beta-blokerów?

Biorąc pod uwagę te efekty, nie jest zaskakujące, że beta-blokery okazały się przydatne w leczeniu wielu schorzeń, zwłaszcza problemów sercowo-naczyniowych. Obejmują one:

• Dusznica
• Zawał mięśnia sercowego (ataki serca)
• Zastoinowa niewydolność serca

• Zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza migotanie przedsionków

• Rozwarstwienie aorty
• Kardiomiopatia przerostowa
• Migrenowe bóle głowy
• Zaburzenia lęku społecznego
• Nadciśnienie
• Jaskra
• Łagodne drżenie samoistne

Beta-blokery to pierwsza linia terapii dla osób ze stabilną dusznicą bolesną. U tych osób beta-blokery spowalniają tętno i zmniejszają siłę skurczu mięśnia sercowego. Oba te efekty zapobiegają lub opóźniają wystąpienie niedokrwienia mięśnia sercowego, a tym samym zmniejszają ryzyko ataku dusznicy bolesnej.

Z podobnych powodów w zdecydowanej większości przypadków beta-blokery są ważnym elementem leczenia zawału serca. Leki te zmniejszają niedokrwienie serca podczas ostrego zawału serca i pomagają zapobiegać przyszłym zawałom serca.

Są również ważną częścią terapii niewydolności serca. Leki te znacznie zmniejszają nadmierne obciążenie niewydolnego mięśnia sercowego i pozwalają sercu wykonywać więcej pracy przy mniejszym wydatku energetycznym.

U osób z migotaniem przedsionków beta-blokery są kluczowym elementem uzyskania odpowiedniej kontroli częstości akcji serca.

Beta-blokery były jednymi z wczesnych leków nowożytnych, które okazały się skuteczne w leczeniu nadciśnienia i przez wiele lat były lekami pierwszego rzutu w tej chorobie. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat badania wykazały, że wiele nowszych leków na nadciśnienie — w szczególności diuretyki tiazydowe, blokery kanału wapniowego, inhibitory ACE i leki ARB — jest bardziej skutecznych w kontrolowaniu ciśnienia krwi i poprawie wyników leczenia z nadciśnieniem.

Powszechnie używane beta-blokery

Biorąc pod uwagę wiele zastosowań beta-blokerów, być może nie jest zaskakujące, że firmy farmaceutyczne opracowały ich całkiem sporo. Oto lista powszechnie stosowanych beta-blokerów (nazwa ogólna – nazwa handlowa):

• Acebutolol – Sektral
• Atenolol – Tenormin
• Betaksolol – Kerlone
• Bisoprolol – Zebeta, sprzedawany również jako Ziac
• Karteolol – Cartrol
• Karwedilol – Coreg
• Labetalol – Normodyne, sprzedawany również jako Trandate
• Metoprolol – Lopressor, sprzedawany również jako Toprol
• Nadolol – Corgard
• Penbutolol – Levatol
• Propranolol – Inderal, Inderal LA
• Tymolol – Blocadren

Jak przyjmuje się beta-blokery

Oczywiście dostępnych jest wiele różnych beta-blokerów, a szczegółowe instrukcje dotyczące tego, jak często i o której godzinie je przyjmować, będą się różnić w zależności od leku. Jednak co do zasady działania niepożądane beta-blokerów można zwykle zminimalizować, przyjmując je z posiłkiem, co powoduje, że leki te są wchłaniane bardziej stopniowo.

Skutki uboczne beta-blokerów

Skutki uboczne beta-blokerów są związane głównie z ich podstawowym mechanizmem działania, to znaczy z ich działaniem blokującym adrenalinę.

U kobiet w ciąży, jeśli to możliwe, unika się beta-blokerów, ponieważ mogą one wpływać na dziecko, powodując spowolnienie akcji serca, obniżenie ciśnienia krwi i obniżenie poziomu cukru we krwi.

Ogólnie rzecz biorąc, skutki uboczne beta-blokerów można często opanować poprzez staranny wybór wybranego beta-blokera i próby stosowania mniejszych dawek.

Beta-blokery okazały się bardzo przydatne w leczeniu różnych schorzeń i w konsekwencji są powszechnie przepisywane. Chociaż mogą powodować szereg skutków ubocznych, które mogą ograniczać ich przydatność, w większości przypadków można znaleźć odpowiedni lek i dawkę, aby umożliwić przyjmowanie ich osobom, które odniosłyby korzyści z beta-blokerów.