Stosowanie leku Xeljanz w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego

Xeljanz (tofacitinib) jest pierwszym produktem klasy leków zwanych inhibitorami kinazy Janus (JAK). Xeljanz został zatwierdzony do leczenia osób dorosłych z czynnym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego w czerwcu 2018 r. Wcześniej został dopuszczony do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów (listopad 2012 r.) i łuszczycowego zapalenia stawów (grudzień 2017 r.).

Ten lek jest lekiem doustnym w postaci tabletek. W przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lek Xeljanz podaje się dwa razy dziennie w dawce 5 miligramów (mg) lub 10 mg. Xeljanz może być podawany samodzielnie (tzw. monoterapia) lub jednocześnie z innymi lekami na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, które nie hamują układu odpornościowego. Istnieje wersja tego leku o przedłużonym uwalnianiu, która jest również zatwierdzona do stosowania w wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.

Zastosowania

Xejianz należy do kategorii leków zwanych lekami biologicznymi. Inne leki stosowane w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, które są lekami biologicznymi lub małymi cząsteczkami, obejmują:

• Remikada (infliksymab)
• Humira (adalimumab)
• Simponi (golimumab)
• Entyvio (wedolizumab)
• Stelara (ustekinumab)

Dla osób z umiarkowanym lub ciężkim wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, jeden z tych leków biologicznych jest obecnie zalecany w pierwszej linii (jako leczenie początkowe po postawieniu diagnozy).

Stoi to w przeciwieństwie do podejścia stopniowego stosowanego w przeszłości, w którym leki biologiczne były stosowane tylko wtedy, gdy inne kategorie leków zawiodły lub stały się nieskuteczne. Powodem tego jest to, że leki biologiczne z większym prawdopodobieństwem indukują remisję choroby i zmniejszają potrzebę operacji.

Remicade lub Entyvio są często używane jako pierwsze, ale jeśli dana osoba nie reaguje, wytyczne 2020 zalecają użycie Xeljanz lub Stelara w następnej kolejności (zamiast Entyvio lub Humira).

W przypadku wystąpienia remisji zaleca się kontynuację Xeljanz jako leczenia podtrzymującego (nie należy odstawiać leków).

Xeljanz można stosować z dodatkiem lub bez leku immunomodulującego.

Jak działa Xeljanz

JAK to enzymy wewnątrzkomórkowe znajdujące się w wielu komórkach organizmu, w tym w kościach i stawach. Przekazują sygnały, które odgrywają rolę w aktywacji odpowiedzi immunologicznej organizmu. Xeljanz hamuje JAK-1 i JAK-3, co z kolei blokuje kilka rodzajów interleukin odpowiedzialnych za aktywację limfocytów T i limfocytów B.

Uważa się, że hamując JAK, a tym samym hamując łańcuch zdarzeń, które aktywują limfocyty T i B, może zatrzymać proces zapalny, który napędza niektóre stany o podłożu immunologicznym, takie jak nieswoiste zapalenie jelit (IBD).

Dawkowanie

Xeljanz można podawać w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w dawce 10 miligramów (mg) dwa razy dziennie przez osiem tygodni w tak zwanej fazie indukcji. Po ośmiu tygodniach dawkę tę można kontynuować lub zmienić na dawkę 5 mg dwa razy dziennie. Lek Xeljanz można przyjmować z posiłkiem lub bez posiłku.

Produktu Xeljanz nie należy przyjmować jednocześnie z lekami hamującymi układ odpornościowy lub lekami biologicznymi. Leki immunosupresyjne podawane w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego mogą obejmować imuran (azatioprynę) i cyklosporynę. Leki biologiczne zatwierdzone do leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego obejmują Entyvio (wedolizumab), Humira (adalimumab), Remicade (infliksymab) i Simponi (golimumab).

Skutki uboczne i szczególne obawy

Według informacji dotyczących przepisywania leku Xeljanz, należy zachować ostrożność przepisując ten lek każdemu, kto:

• Obecnie ma poważną infekcję
• Jest zagrożony perforacją jelit
• Ma niską liczbę neutrofili lub limfocytów, oba typy białych krwinek (bezwzględna liczba neutrofili <1000 komórek/mm³, bezwzględna liczba limfocytów <500 komórek/mm³⁾
• Ma niski poziom hemoglobiny (mniej niż 9 g/dl)

Na podstawie wyników badań klinicznych u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego otrzymujących 10 mg produktu Xeljanz dwa razy na dobę, najczęstsze działania niepożądane oraz odsetek pacjentów, u których one wystąpiły obejmowały:

• Przeziębienie (zapalenie nosogardzieli) (14%)
• Podwyższony poziom cholesterolu (9%)
• Zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi (7%)
• Wysypka (6%)
• Zakażenie górnych dróg oddechowych (6%)
• Biegunka (5%)
• Półpasiec (5%)
• Zapalenie żołądka i jelit (biegunka zakaźna) (4%)
• Nudności (4%)
• Ból głowy (3%)
• Anemia (2%)
• Wysokie ciśnienie krwi (2%)

Interakcje

Interakcje leków mogą powodować zwiększenie lub zmniejszenie stężenia leku Xeljanz w organizmie, potencjalnie zmieniając jego skuteczność. W przypadku leków immunosupresyjnych istnieje ryzyko, że układ odpornościowy może zostać nadmiernie osłabiony, narażając pacjenta na ryzyko infekcji.

Xeljanz może wchodzić w interakcje z:KątKąt

• Nizoral (ketokonazol): może zwiększyć dawkę leku Xeljanz w organizmie
• Diflucan (flukonazol): może zwiększyć dawkę leku Xeljanz w organizmie
• Rifadin (ryfampicyna): może zmniejszyć dawkę leku Xeljanz w organizmie
• Leki immunosupresyjne, takie jak Imuran (azatiopryna), Protopic (takrolimus) i Gengraf (cyklosporyna): mogą nasilać supresję immunologiczną
• Leki anty-TNF, takie jak Remicade (infliksymab): mogą zwiększać immunosupresję

Podczas ciąży

Niewielka liczba kobiet zaszła w ciążę podczas przyjmowania leku Xeljanz i istnieją informacje o przebiegu ich ciąży. U tych kobiet nie odnotowano wzrostu wad wrodzonych ani utraty ciąży.

Jednak do czasu uzyskania większej ilości danych zaleca się, aby kobiety unikały zajścia w ciążę podczas przyjmowania leku Xeljanz i informowały lekarza, jeśli podejrzewają, że mogą być w ciąży.

Nie przeprowadzono badań na mężczyznach, które pozwoliłyby ustalić, czy ma to wpływ na ciążę, ale u niewielkiej liczby ojców, którzy otrzymywali Xeljanz w momencie poczęcia, nie zaobserwowano zwiększonej liczby poronień ani wad wrodzonych.

Kobietom karmiącym piersią zaleca się, aby nie przyjmowały leku Xeljanz, ponieważ nie ma badań, które pozwoliłyby zrozumieć, czy lek może mieć wpływ na karmiące dziecko.

Ostrzeżenia i środki

Podobnie jak w przypadku każdego leku na IBD, gastroenterolog będzie najlepszym źródłem porad i zrozumienia osobistych zagrożeń związanych z przyjmowaniem tego leku. Nie każda osoba ma taki sam poziom ryzyka wystąpienia zdarzeń niepożądanych.

W badaniach klinicznych dotyczących wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wykazano, że niektóre z potencjalnych skutków ubocznych występują częściej przy dawce 10 mg dwa razy na dobę w porównaniu z dawką 5 mg dwa razy na dobę.KątKąt

W ośmiotygodniowych badaniach u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego więcej infekcji występowało wśród osób otrzymujących lek niż w grupie otrzymującej placebo. W 52-tygodniowym badaniu w grupie Xeljanz stwierdzono więcej infekcji, w tym półpaśca (półpasiec), niż w grupie placebo.

Osoby rozważające leczenie Xeljanz wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego powinny porozmawiać ze swoim gastroenterologiem na temat osobistego ryzyka tego typu infekcji, aby spojrzeć na to z właściwej perspektywy.

Przed rozpoczęciem leczenia preparatem Xeljanz osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego powinny zostać przebadane w kierunku gruźlicy. Należy również regularnie monitorować zakażenie gruźlicą, nawet jeśli wynik testu jest ujemny.

Xeljanz wiązał się ze wzrostem poziomu cholesterolu w badaniach dotyczących wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, chociaż w mniejszym stopniu niż w badaniach dotyczących zapalenia stawów. Ważne jest, aby omówić ten potencjalny efekt niepożądany z gastroenterologiem, aby lepiej zrozumieć, czy zdrowie sercowo-naczyniowe jest ważnym czynnikiem podczas przyjmowania tego leku.

W badaniach klinicznych zaobserwowano wzrost liczby przypadków raka skóry niebędącego czerniakiem wśród osób przyjmujących Xeljanz w porównaniu do osób otrzymujących placebo. Nie zostało to dobrze zbadane, więc nie jest jasne, jakie ryzyko wiąże się z leżącym u podstaw wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego w porównaniu z lekiem. Wszystkie osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego powinny być regularnie monitorowane pod kątem raka skóry i powinny przedsięwziąć środki ostrożności zapobiegające nadmiernej ekspozycji na słońce.

Skuteczność

Preparat Xeljanz badano w trzech randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach fazy 3 z podwójnie ślepą próbą u osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (OCTAVE Induction 1, OCTAVE Induction 2 i OCTAVE Sustain).KątCelem badań było określenie, jaki procent osób włączonych do badania doświadczy remisji wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. O tym, czy nastąpiła remisja, decydowano za pomocą skali Mayo.

Skala Mayo jest narzędziem klinicznym używanym do ilościowej oceny aktywności wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i mierzy liczbę wypróżnień dziennie, czy występuje krwawienie, czy jest śluz i czy lekarz powiedziałby, że choroba jest łagodna, umiarkowana, lub ciężki po zabiegu endoskopowym. Skala waha się od 0 do 12; dla tych prób, wynik 2 lub niższy zdefiniowana remisja.

Indukcja oktawy 1

Do tego badania włączono 598 pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. W tej grupie pacjentów poprzednio stosowane leki zwalczające wrzodziejące zapalenie jelita grubego obejmowały kortykosteroidy, imuran (azatiopryna), 6 merkaptopurynę (6 MP) lub biologiczny lek przeciwnowotworowy (TNF).

Po ośmiu tygodniach 18,5% pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego otrzymujących Xeljanz w dawce 10 mg dwa razy dziennie osiągnęło remisję. Było to w porównaniu ze wskaźnikiem remisji wynoszącym 8,2% u osób, które otrzymały placebo.KątW odniesieniu do głębszego gojenia błony śluzowej, efekt ten wykazano u 31% pacjentów otrzymujących Xeljanz w porównaniu z 16% otrzymujących placebo.

OCTAVE Indukcja 2

Badanie to obejmowało 541 pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, których choroba nie reagowała na inne terapie medyczne lub leki anty-TNF. Uczestnicy otrzymywali albo 10 mg produktu Xeljanz dwa razy dziennie, albo placebo przez osiem tygodni.

W grupie otrzymującej Xeljanz remisja wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wystąpiła u 16,6% w porównaniu z 3,6% w grupie placebo. W tym badaniu 31% uczestników otrzymujących Xeljanz i 16% otrzymujących placebo osiągnęło wygojenie błony śluzowej.KątKąt

OKTAWOWA PODTRZYMANIE

Do badania włączono 593 osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Osoby te zareagowały już na Xeljanz w fazie indukcji (osiem tygodni leku w dawce 10 mg dwa razy dziennie). W tym momencie zostali losowo przydzieleni do kontynuowania leku w dawce 10 mg dwa razy dziennie, zmiany na 5 mg dwa razy dziennie lub otrzymywania placebo.

To badanie trwało 52 tygodnie, aby ustalić, jak pacjenci radzą sobie z różnymi dawkami leku Xeljanz lub placebo. Spośród osób otrzymujących 10 mg leku dwa razy dziennie, 40,6% było w remisji, w porównaniu z 34,3% w grupie 5 mg dwa razy dziennie i 11,1% w grupie placebo.KątKąt

Nowa klasa leków do leczenia IBD jest ważnym osiągnięciem dla osób żyjących z tymi chorobami. Należy jednak pamiętać, że tylko pracownik służby zdrowia, taki jak lekarz, pielęgniarka lub farmaceuta, może pomóc osobom z nieswoistym zapaleniem jelit w zrozumieniu, które leczenie będzie odpowiednie, i spojrzeć z odpowiedniej perspektywy na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Przyszłość linii leczenia IBD jest silna i jest nadzieja, że ​​ta nowa klasa leków będzie nadal poprawiać się i pomagać większej liczbie osób z IBD osiągnąć remisję choroby.