Co to są odleżyny?

Odleżyna to obszar skóry, który ulega rozpadowi, gdy na skórę wywierany jest stały nacisk lub nacisk w połączeniu ze ścinaniem i/lub tarciem. To uszkodzenie skóry może ostatecznie spowodować odsłonięcie leżącej poniżej tkanki, w tym kości.

Odleżyny zwykle występują nad wypukłościami kostnymi, takimi jak kość krzyżowa (kość ogonowa), kość biodrowa, łokieć lub kulsz.​ Są leczone różnymi metodami leczenia ran, ale mogą wymagać chirurgii plastycznej. Profilaktyka odleżyn jest obszarem, na którym kładzie się nacisk w pielęgniarstwie i wyznacznikiem jakości opieki pielęgniarskiej. Alternatywne nazwy to odleżyny (obecnie preferowany termin), odleżyny, odleżyny, odleżyny i odleżyny.

Rodzaje odleżyn

Odleżyny są klasyfikowane według etapów opisujących objawy i wielkość utraty tkanki. Przez lata stosowano różne systemy klasyfikacji. Zaktualizowany w 2016 roku przez NPUAP system stopniowania opisuje następujące objawy i etapy:

• Etap 1: Nienaruszona skóra z trwałym zaczerwienieniem (rumieniem) zlokalizowanego obszaru. Po naciśnięciu obszar nie blednie (jaśnieje, a po zwolnieniu nacisku ponownie ciemnieje). Jeśli dana osoba ma ciemno zabarwioną skórę (w której zaczerwienienie może być trudniejsze do zauważenia), może różnić się kolorem od otaczającego ją obszaru. Należy pamiętać, że zanim te zmiany staną się widoczne, może wystąpić rumień rozgałęziony, zmiany temperatury, jędrności lub czucia. Jeśli zmiana koloru jest fioletowa lub bordowa, oznacza to poważniejsze głębokie uszkodzenie ciała.

• Etap 2: Częściowa utrata skóry z odsłoniętą skórą właściwą. Rana wygląda jak płytki, otwarty wrzód lub nienaruszony lub pęknięty pęcherz. Łożysko rany jest wciąż różowe, czerwone i wilgotne, co wskazuje, że jest to możliwe. Nie widać strupów (strupu), ziarniny (rozrost gojącej się skóry, która jest różowa lub czerwona i nierówna) ani łuski (miękka, wilgotna tkanka, która przylega do łożyska rany sznurkiem lub grudkami).

• Etap 3: Utrata skóry na całej grubości. Tłuszcz podskórny może być widoczny, ale kość, ścięgno lub mięsień nie są odsłonięte. Często widać ziarninę i zwinięte brzegi rany. Może występować łuska strupa lub strupa.

• Etap 4: Utrata tkanki na całej grubości z odsłoniętą kością, ścięgnem, więzadłem, powięzią, chrząstką lub mięśniem. Rana może mieć łuski, strupy, zwinięte brzegi, podkopy lub tunele.

• Niestabilny uraz uciskowy: Uraz pełnej grubości 3 lub 4 stopnia, który jest zasłonięty przez martwicę lub strupa. Stabilnego strupa nie należy usuwać z kończyny lub pięty.

• Uszkodzenie głębokiego nacisku tkanek: nienaruszona lub nienaruszona skóra ze zlokalizowanym obszarem trwałego, nieblednącego głębokiego czerwonego, bordowego lub fioletowego przebarwienia lub oddzielenia naskórka, które ujawnia ciemne łożysko rany lub pęcherz wypełniony krwią.

Objawy odleżyn

Osoby narażone na odleżyny są zazwyczaj często sprawdzane przez swoich opiekunów w celu wykrycia objawów odleżyn.

Znaki, których należy szukać, to:

• Zmiany w kolorze skóry. U osób o jasnej karnacji szukaj zaczerwienień, które nie blakną (stają się jaśniejsze), gdy je lekko naciskasz. U osób o ciemniejszych odcieniach skóry szukaj ciemniejszych obszarów skóry, które nie rozjaśniają się po lekkim naciśnięciu.
• Obrzęk, ból lub tkliwość
• Obszary skóry, które wydają się cieplejsze lub chłodniejsze niż otaczające obszary
• Otwarty wrzód lub pęcherz
• Drenaż przypominający ropę

Witryny

Odleżyna może pojawić się wszędzie tam, gdzie stosuje się długotrwały nacisk. Jednak najczęstszymi podatnymi obszarami są wyrostki kostne. Raport kalifornijskiej Organizacji Bezpieczeństwa Pacjentów Szpitala (CHPSO) wykazał, że są to najczęstsze miejsca występowania odleżyn, od większości do co najmniej:

• Kość ogonowa
• Kość krzyżowa
• Obcas
• Ucho
• Tyłek
• Kostka
• Nos
• Rozszczep pośladkowy

Powoduje

Uszkodzenie skóry jest spowodowane ciągłym naciskiem na skórę. Zwiększone ciśnienie zwęża lub zapada naczynia krwionośne, co zmniejsza przepływ krwi do skóry i leżących pod nią tkanek. To ostatecznie prowadzi do śmierci tkanki.

Zła higiena skóry, leżenie na twardych powierzchniach, stosowanie pasów dla pacjenta lub źle dopasowane protezy to zewnętrzne czynniki ryzyka. Podstawowe (wewnętrzne) czynniki ryzyka obejmują przedłużający się bezruch, cukrzycę, palenie tytoniu, złe odżywianie, choroby naczyniowe, uraz rdzenia kręgowego, przykurcze i immunosupresję.

Odleżyny mogą również wynikać z urządzeń medycznych. Mogą to być dwupoziomowe nieinwazyjne maski oddechowe z dodatnim ciśnieniem, rurki dotchawicze, rurki nosowo-żołądkowe i rurki nosowej kaniuli tlenowej.

Populacje wysokiego ryzyka odleżyn

Największą częstość występowania odleżyn występują w następujących populacjach:

• Osoby starsze
• Osoby ze złamaniami biodra i innymi złamaniami
• Dotknięty porażeniem czterokończynowym
• Młode z zaburzeniami neurologicznymi (dzieci z paraliżem, rozszczepem kręgosłupa, uszkodzeniem mózgu itp.)
• Przewlekła hospitalizacja
• Mieszkańcy domu opieki

Diagnoza

Gdy istnieje podejrzenie odleżyn, pracownik służby zdrowia powinien ocenić je według lokalizacji, rozmiaru, wyglądu, zmiany koloru, stanu tkanek podstawowych i krawędzi, bólu, zapachu i wysięku. Dostawca będzie szczególnie szukał oznak infekcji.

Usługodawca będzie szukać obrzęków, sprawdzać pulsy dystalne i sprawdzać oznaki neuropatii (takie jak badanie monofilamentowe).

Testy diagnostyczne mogą obejmować wskaźnik kostka-ramię, rejestrację objętości tętna, krzywe Dopplera i obrazowanie ultrasonograficzne w przypadku choroby żylnej.

Usługodawca może następnie zaaranżować owrzodzenie i określić odpowiednie leczenie i monitorowanie.

Leczenie

Odleżyny leczy się zarówno medycznie, jak i/lub chirurgicznie.

Odleżyny I i II stopnia można leczyć bez operacji. Rana jest oczyszczana, a następnie utrzymywana w czystości, wilgotna i przykrywana odpowiednim opatrunkiem. Częste zmiany opatrunków służą utrzymaniu rany w czystości i zwalczaniu bakterii. Czasami na odleżynę stosuje się również miejscowe antybiotyki.

Odleżyny III i IV stopnia często wymagają interwencji chirurgicznej. Pierwszym krokiem jest usunięcie całej martwej tkanki, znanej jako oczyszczenie rany. Można to zrobić na kilka sposobów. Obejmują one stosowanie ultradźwięków, irygacji, lasera, biochirurgii (przy użyciu robaków), chirurgii i metod miejscowych (takich jak miód medyczny lub maści enzymatyczne).Po oczyszczeniu odleżyny następuje rekonstrukcja płata. Rekonstrukcja płata polega na wykorzystaniu własnej tkanki do wypełnienia otworu/wrzodu

Powikłania odleżyn mogą obejmować:

• Krwiak
• Infekcja
• Rozejście się rany (krawędzie ran nie stykają się)
• Nawrót

Zapobieganie

Odleżynom można zapobiegać. Oto kilka wskazówek, jak ich uniknąć.

• Zminimalizuj nawilżenie, aby uniknąć maceracji i rozpadu skóry. Unikaj długotrwałego kontaktu z kałem, moczem lub potem.
• Zachowaj ostrożność przy przenoszeniu się do iz łóżka lub krzesła. Pozwala to uniknąć tarcia i ścinania skóry.
• Unikaj siedzenia lub leżenia w jednej pozycji przez dłuższy czas. Zmiana pozycji daje skórze wytchnienie i umożliwia powrót przepływu krwi.
• W łóżku zmniejsz nacisk na kościste części ciała, używając poduszek lub piankowych klinów.
• Utrzymuj prawidłowe odżywianie. Zdrowa dieta utrzymuje zdrową skórę i poprawia jej zdolność do unikania kontuzji i zwalczania infekcji.

Odleżyny nabyte przez szpital zostały znacznie ograniczone dzięki wysiłkom podjętym przez Centers for Medicare and Medicaid Services oraz Agency for Healthcare Research and Quality.Odsetek spadł z 40,3 do 30,9 na 1000 wypisów w latach 2010-2014. Poważniejsze urazy trzeciego i czwartego stopnia spadły z 11,8 do 0,8 przypadków na 1000 pacjentów w latach 2008-2012.