Przyczyny i czynniki ryzyka zespołu policystycznych jajników

Chociaż naukowcy nie są pewni dokładnej przyczyny zespołu policystycznych jajników (PCOS), wiadomo, że brak równowagi w układzie hormonalnym jest odpowiedzialny za wiele związanych z nim zmian. Jajniki i nadnercza kobiety produkują więcej androgenów niż normalnie, co powoduje wzrost owłosienia na ciele, trądzik i nieregularne miesiączki. W tych zmianach rolę może odgrywać kombinacja czynników genetycznych, zdrowotnych i związanych ze stylem życia.

Najczęstsze przyczyny

PCOS dotyka od 6% do 10% kobiet na całym świecie. Oto spojrzenie na podstawowe teorie dotyczące tego, dlaczego występuje PCOS.

Oś podwzgórze-przysadka-jajnik

Hormony to białka wytwarzane przez strukturę w ciele, która powoduje zmiany w komórce lub narządzie. Hormon uwalniający gonadotropiny (GnRH) jest wytwarzany podczas stymulacji podwzgórza (gruczołu w mózgu). GnRH przemieszcza się do przysadki mózgowej, innej małej struktury w mózgu, która następnie wytwarza wiele innych hormonów, które regulują i utrzymują wiele funkcji organizmu.

Co istotne dla PCOS, przysadka produkuje hormon folikulotropowy (FSH) i hormon luteinizujący (LH). LH przemieszcza się do jajnika, gdzie stymuluje produkcję androgenów.

Oś podwzgórze-przysadka-jajnik (HPO) służy do opisu tego systemu kontroli hormonalnej.

Postawiono hipotezę, że utrzymujący się wysoki poziom LH i androgenów, czyli testosteronu, powoduje PCOS. Nie wyjaśnia to jednak, dlaczego wiele kobiet z PCOS nie ma wysokiego poziomu LH.

Połączenie insulina-androgen

Uważa się, że insulina odgrywa rolę w rozwoju PCOS. Oprócz regulacji poziomu glukozy, insulina powoduje, że wątroba zmniejsza produkcję kluczowej cząsteczki znanej jako globulina wiążąca hormony płciowe (SHBG).

Testosteron jest przenoszony we krwi przez SHBG, gdy cząsteczka jest obecna. Jeśli dostępna jest zmniejszona ilość SHBG, we krwi znajduje się więcej wolnego testosteronu (tego, który nie jest przenoszony przez SHBG). Uważa się również, że wysoki poziom insuliny może zwiększyć liczbę androgenów wytwarzanych przez jajnik.

To również nie wyjaśnia w pełni PCOS, ponieważ wiele kobiet z tą chorobą nie ma insulinooporności (zmiana w sposobie reagowania komórek na insulinę), chociaż jest to częsty problem obserwowany w PCOS.

Genetyka

Jednym z kluczowych aspektów PCOS jest to, że działa w rodzinach. Kobiety z PCOS często mają siostrę, matkę, kuzynkę lub ciotkę, która również cierpi na tę chorobę. Chociaż inne możliwe przyczyny są dyskusyjne, PCOS wyraźnie ma związek z dziedzicznością.​

Każdego dnia badacze stają się coraz bliżsi identyfikacji nieprawidłowości genetycznych, które mogą być winne. Jest to trudne ze względu na brak pojedynczego testu diagnostycznego oraz rolę, jaką inne czynniki (takie jak dieta i nawyki ruchowe) mogą odgrywać w rozwoju choroby.

Odpowiedzialne mogą być częste zmiany w genach kontrolujących produkcję androgenów, hormonu luteinizującego, hormonu anty-Mullerowskiego, produkcji energii, produkcji insuliny, regulacji insuliny, reakcji zapalnej i produkcji tłuszczu.

Czynniki ryzyka związane ze stylem życia

PCOS częściej występuje u kobiet otyłych. Nie jest jasne, czy nadwaga powoduje PCOS, czy jest wynikiem PCOS. Należy pamiętać, że wiele kobiet o normalnej wadze ma również PCOS.

Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) czynniki związane ze stylem życia, które prowadzą do insulinooporności, mogą zwiększać ryzyko PCOS. Należą do nich siedzący tryb życia i niezdrowa dieta. Utrata wagi często poprawia objawy insulinooporności.

To może być frustrujące mieć stan, który nie ma jasno określonej przyczyny. Ale jeśli masz w rodzinie PCOS lub cukrzycę typu 2, możesz popracować nad modyfikacją czynników ryzyka. Nawet z PCOS możesz zmniejszyć ryzyko powikłań, dążąc do utrzymania lub osiągnięcia normalnej wagi. Aktywność fizyczna przy dowolnej wadze i skrócenie czasu siedzącego zmniejszy ryzyko i może pomóc w kontrolowaniu objawów związanych z insulinoopornością.