Jak diagnozuje się stwardnienie rozsiane

Diagnozowanie stwardnienia rozsianego (SM) jest złożone i trudne. Objawy u każdego są wyjątkowe, a objawy mogą być podobne do objawów wielu innych chorób.

Musisz udać się do neurologa, lekarza specjalizującego się w chorobach mózgu, rdzenia kręgowego i nerwów. Ponieważ nie ma jednego testu, który może potwierdzić SM, będą korzystać z różnych metod diagnostycznych, w tym testów neurologicznych, obrazowania i badań krwi.

Będą również odwoływać się do zestawu kryteriów, które od wersji z 2017 r. zwiększają prawdopodobieństwo wczesnej diagnozy. Wczesna diagnoza oznacza wczesne leczenie, które może spowolnić przebieg choroby.

Ten artykuł poprowadzi Cię przez długi proces diagnostyczny SM i jakie inne schorzenia mogą być brane pod uwagę.

Historia medyczna

Twoja historia medyczna składa się z obecnego stanu zdrowia, przebytych chorób i urazów. Neurolog zada wiele pytań na temat objawów, które masz lub miałeś wcześniej.

Dobrym pomysłem jest prowadzenie dziennika objawów przed wizytą. Dołącz informacje o tym, jak długo utrzymywał się objaw, o której godzinie wystąpił i co robiłeś, kiedy się pojawił. Bądź dokładny, a nawet wypisz objawy, o które inni świadczeniodawcy powiedzieli, że się nie martwią.

Także:

• Twój lekarz zapyta również o wszelkie przyjmowane leki.
• Przynieś wyniki wcześniejszych badań medycznych lub upewnij się, że posiada je Twój lekarz.
• Przygotuj się na udzielenie odpowiedzi na temat używania narkotyków i alkoholu oraz innych problemów zdrowotnych.
• Oczekuj, że lekarz zapyta Cię o historię zdrowia Twojej rodziny.

Wszystko to pomoże neurologowi zdecydować, czy stwardnienie rozsiane jest prawdopodobne. Poniższy przewodnik dotyczący dyskusji na temat dostawców opieki zdrowotnej może pomóc w przeprowadzeniu produktywnej rozmowy.

Kryteria McDonalda

Stwardnienie rozsiane jest chorobą autoimmunologiczną. Oznacza to, że twój układ odpornościowy atakuje zdrowe komórki. W SM atakuje ważną powłokę na nerwach zwaną osłonką mielinową. Szkody, które to powoduje, są znane jako demielinizacja.

Ataki ze strony układu odpornościowego powodują stan zapalny, który powoduje zmiany w SM. Są to uszkodzone lub zabliźnione obszary ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które obejmują mózg i nerwy rdzeniowe.

Kryteria McDonalda biorą to pod uwagę. Pracownicy służby zdrowia stosują te wytyczne do diagnozowania SM. Kryteria stały się dokładniejsze wraz z rewizją i mogą teraz diagnozować SM wcześniej niż kiedykolwiek wcześniej.

Twój lekarz może zebrać dowody poprzez badanie neurologiczne, testy i podjęcie kroków w celu wykluczenia innych możliwych schorzeń.

Mając te informacje i zgodnie z kryteriami McDonalda, mogą zdiagnozować SM, jeśli miałeś:

• Dwa lub więcej nawrotów
  -ORAZ-
• Co najmniej dwie zmiany w różnych częściach OUN
  -LUB-
• Dowód jednej zmiany i uzasadnione dowody poprzedniego nawrotu

Jeśli spełniasz tylko niektóre z tych kryteriów, Twój lekarz może zlecić dalsze badania. Mogą też przez rok uważnie cię obserwować, aby zobaczyć, czy pojawi się więcej dowodów.

Badanie neurologiczne

Odbywa się to w gabinecie neurologa za pomocą różnych prostych testów. Lekarz sprawdza twoje:

• Koordynacja
• Wytrzymałość
• Odruchy
• Uczucie

• Funkcja nerwu czaszkowego

Zostaniesz poproszony o zrobienie takich rzeczy, jak dotknięcie nosa, a następnie palca lekarza. Dotkną cię również różnymi instrumentami, aby zmierzyć twoje odczucia lub reakcję.

Egzamin potrwa prawdopodobnie od 45 minut do dwóch godzin.

Testowanie

Twój lekarz może również wykonać następujące czynności, które mogą wykazać oznaki SM:

• Rezonans magnetyczny (MRI)
• Testy potencjałów wywołanych (EPT)
• Nakłucie lędźwiowe

Można również wykonać dodatkowe badania krwi, obrazowanie i inne testy, aby wykluczyć inne stany.

Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego

MRI wykorzystuje fale magnetyczne do tworzenia obrazów mózgu i rdzenia kręgowego.

Wstrzyknięty materiał kontrastowy zwany gadolinem reaguje na stan zapalny. Podczas gadolinowego MRI widoczne są aktywne lub niedawno przebyte zmiany.

MRI jest uważany za najlepszy test do diagnozowania SM. Znajduje zmiany u ponad 95% osób z tą chorobą.

Wywołane testy potencjału

Testy potencjału wywołanego mierzą:

• Jak szybko sygnały nerwowe docierają do mózgu
• Jak duża jest odpowiedź

Ponieważ impulsy poruszają się wolniej wzdłuż uszkodzonych nerwów, w tym tych z uszkodzeniem mieliny wywołanym SM, wyniki mogą być wymowne.

Do diagnozowania SM można zastosować trzy testy potencjału wywołanego. Każdy z nich polega na umieszczeniu elektrod na skórze głowy, aby można było śledzić reakcje na różne bodźce.

• Wzrokowe potencjały wywołane (VEP): Znajdź uszkodzenie nerwu wzrokowego (oczu), mierząc reakcję na migające światła

• Somatosensoryczne potencjały wywołane (SSEP): Mierzy reakcję na doznania fizyczne

• Słuchowe potencjały wywołane pnia mózgu (BAEP): Wykorzystuje dźwięki przez słuchawki do pomiaru funkcji nerwu słuchowego (słuchowego).

EPT stają się jednak coraz mniej popularne, ponieważ rezonans magnetyczny często lepiej identyfikuje demielinizację i wyklucza inne możliwe schorzenia.

Mimo to EPT są lepsze niż MRI w oglądaniu niektórych miejsc, w tym nerwu wzrokowego. Możliwe, że Twój dostawca zleci zarówno MRI, jak i EPT.

Nakłucie lędźwiowe

Nakłucie lędźwiowe jest również nazywane nakłuciem lędźwiowym. Polega na usunięciu płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF) z kręgosłupa. Pracownik służby zdrowia robi to, umieszczając małą igłę między kręgami w dolnej części pleców.

W stwardnieniu rozsianym płyn mózgowo-rdzeniowy będzie miał tak zwaną oligoklonalny Zespoły. To są zmiany spowodowane wysokimi poziomami niektórych przeciwciał. Wynikają one ze zwiększonej aktywności układu odpornościowego.

Ten test jest pozytywny nawet u 90% osób ze stwardnieniem rozsianym. Jednak nie jest to specyficzne dla stwardnienia rozsianego. Tak więc pozytywny wynik może wskazywać na inny stan.

Nie każdy potrzebuje nakłucia lędźwiowego, aby zdiagnozować SM. Może jednak pomóc wykluczyć inne diagnozy.

Inne możliwe warunki

Stwardnienie rozsiane ma niezliczone, trudne do opisania objawy. Przychodzą i odchodzą i nie można ich „zobaczyć” przez testy.

Stwardnienie rozsiane dzieli również objawy z wieloma schorzeniami. Choroby przypominające stwardnienie rozsiane obejmują:

• Choroby zakaźne, takie jak kiła, borelioza, HIV
• Choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy (SLE), sarkoidoza, zespół Sjögrena​
• Niedobór witaminy B12
• Problemy strukturalne kręgosłupa, takie jak przepuklina dysku
• Zaburzenia genetyczne, takie jak leukodystrofie (choroby demielinizacyjne)
• Guz mózgu lub rdzenia kręgowego

SM jest mniej prawdopodobne, jeśli:

• Masz mniej niż 15
• Masz ponad 60
• Mrowienie, drętwienie i osłabienie towarzyszą poważnym bólom pleców
• Zajęte są nerwy obwodowe (te poza kręgosłupem)

Jeśli którekolwiek z powyższych dotyczy Ciebie, Twój lekarz może najpierw zbadać niektóre z tych innych potencjalnych diagnoz.

Z drugiej strony mogą ominąć niektóre z tych diagnoz, jeśli masz:

• Objawy w co najmniej dwóch częściach ośrodkowego układu nerwowego, które pojawiają się i znikają
• Gorsze objawy neurologiczne z powodu ciepła (zjawisko Uhthoffa)
• Zaostrzenia objawów neurologicznych, które ustępują całkowicie lub częściowo

To wszystko wskazuje na to, że SM jest bardziej prawdopodobne.

Streszczenie

SM jest trudne do zdiagnozowania. Nie ma jednego, wiarygodnego testu, chociaż istnieje zestaw kryteriów, którymi lekarze mogą się kierować.

Objawy, historia medyczna i wyniki badania neurologicznego oraz kilka testów identyfikujących zmiany chorobowe SM są czynnikami decydującymi o postawieniu diagnozy. Testy te obejmują potencjały wywołane, MRI i nakłucie lędźwiowe.

Przejdziesz również inne testy, które mogą pomóc neurologom zbadać inne możliwe diagnozy, których jest wiele. Testy te będą się różnić w zależności od tego, jakie diagnozy zdaniem lekarza są najbardziej prawdopodobne.

SM może być chorobą trudną do zdiagnozowania. Proces wymaga cierpliwości.

Ważne jest, aby znaleźć neurologa, z którym czujesz się komfortowo i do którego masz zaufanie. Jeśli masz stwardnienie rozsiane, prawdopodobnie będzie on Twoim partnerem w zdrowiu przez długi czas.