Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów: objawy i leczenie

Przegląd

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, wcześniej znane jako młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, jest najczęstszym rodzajem zapalenia stawów u dzieci w wieku poniżej 16 lat.

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów może powodować uporczywy ból stawów, obrzęk i sztywność stawów. Niektóre dzieci mogą odczuwać objawy tylko przez kilka miesięcy, podczas gdy inne dzieci mogą mieć objawy przez wiele lat.

Niektóre rodzaje młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów mogą powodować poważne powikłania, takie jak problemy ze wzrostem, uszkodzenie stawów i zapalenie oczu. Leczenie koncentruje się na kontrolowaniu bólu i stanu zapalnego, poprawie funkcji i zapobieganiu uszkodzeniom.

Objawy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Najczęstsze oznaki i objawy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów to:

• Ból. Chociaż Twoje dziecko może nie skarżyć się na ból stawów, możesz zauważyć, że utyka – zwłaszcza z samego rana lub po drzemce.
• Obrzęk stawu. Obrzęk stawów jest powszechny, ale często po raz pierwszy jest zauważany w przypadku większych stawów, takich jak kolano.
• Sztywność stawów. Możesz zauważyć, że Twoje dziecko wydaje się bardziej niezdarne niż zwykle, szczególnie rano lub po drzemkach.
• Gorączka, obrzęk węzłów chłonnych i wysypka skórna. W niektórych przypadkach może wystąpić wysoka gorączka, obrzęk węzłów chłonnych lub wysypka na tułowiu, która zwykle nasila się wieczorami.

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów może dotyczyć jednego stawu lub wielu stawów. Istnieje kilka różnych podtypów młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, ale głównym typem jest układowe, nieligostawowe i wielostawowe. To, jaki typ choroby występuje u Twojego dziecka, zależy od objawów, liczby zajętych stawów oraz tego, czy charakterystycznymi objawami są gorączka i wysypka.

Podobnie jak inne formy zapalenia stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów charakteryzuje się okresami, w których objawy nasilają się i okresami, w których objawy mogą być minimalne.

Kiedy trzeba udać się do lekarza?

Zabierz dziecko do lekarza, jeśli u dziecka występuje ból stawów, obrzęk lub sztywność stawów utrzymujące się dłużej niż tydzień – szczególnie jeśli dziecko ma również gorączkę.

Co powoduje młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów?

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów występuje, gdy układ odpornościowy organizmu atakuje własne komórki i tkanki. Naukowcy nie wiedzą, dlaczego ten proces zachodzi, ale wydaje się, że rolę odgrywają zarówno dziedziczność, jak i środowisko.

Czynniki ryzyka

Niektóre formy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów występują częściej u dziewcząt.

Powikłania młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów może powodować kilka poważnych powikłań. Jednak uważne obserwowanie stanu dziecka i szukanie odpowiedniej pomocy lekarskiej może znacznie zmniejszyć ryzyko następujących powikłań:

• Problemy z oczami. Niektóre formy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów mogą powodować zapalenie oczu. Nieleczony stan ten może skutkować zaćmą, jaskrą, a nawet ślepotą.

  Zapalenie oka często przebiega bezobjawowo, dlatego ważne jest, aby dzieci z tym schorzeniem regularnie badały się u okulisty.

• Problemy wzrostu. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów może zakłócać wzrost i rozwój kości dziecka. Niektóre leki stosowane w leczeniu, głównie kortykosteroidy, również mogą hamować wzrost.

Diagnostyka młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Rozpoznanie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów może być trudne, ponieważ ból stawów może być spowodowany wieloma różnymi rodzajami problemów. Żaden pojedynczy test nie może potwierdzić diagnozy, ale testy mogą pomóc wykluczyć inne schorzenia, które powodują podobne objawy.

Badania krwi

Niektóre z najczęstszych badań krwi w przypadku podejrzeń obejmują:

• Szybkość sedymentacji erytrocytów (ESR). Szybkość sedymentacji to prędkość, z jaką czerwone krwinki osiadają na dnie probówki z krwią. Podwyższony wskaźnik może wskazywać na stan zapalny. Pomiar ESR przeprowadza się przede wszystkim w celu określenia stopnia zapalenia.
• Białko C-reaktywne. To badanie krwi mierzy również poziom ogólnego stanu zapalnego w organizmie, ale w innej skali niż ESR.
• Przeciwciało przeciwjądrowe. Przeciwciała przeciwjądrowe to białka powszechnie wytwarzane przez układ odpornościowy osób cierpiących na niektóre choroby autoimmunologiczne, w tym zapalenie stawów. Przeciwciało przeciwjądrowe jest markerem zwiększonego ryzyka zapalenia oka.
• Czynnik reumatoidalny. Przeciwciało to czasami wykrywa się we krwi dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, co może oznaczać większe ryzyko uszkodzeń spowodowanych zapaleniem stawów.
• Cykliczny cytrulinowany peptyd (CCP). Podobnie jak czynnik reumatoidalny, CCP jest kolejnym przeciwciałem, które można znaleźć we krwi dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów i które może wskazywać na większe ryzyko uszkodzeń.

U wielu dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów w wynikach tych badań krwi nie stwierdza się żadnych istotnych nieprawidłowości.

Skany obrazowe

Można wykonać zdjęcie rentgenowskie lub rezonans magnetyczny, aby wykluczyć inne schorzenia, takie jak złamania, nowotwory, infekcje lub wady wrodzone.

Od czasu do czasu po postawieniu diagnozy można również wykonywać badania obrazowe w celu monitorowania rozwoju kości i wykrywania uszkodzeń stawów.

Przygotowanie do wizyty u lekarza

Jeśli pediatra lub lekarz rodzinny podejrzewa, że ​​Twoje dziecko cierpi na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, może skierować Cię do lekarza specjalizującego się w zapaleniu stawów w celu potwierdzenia diagnozy i rozważenia sposobu leczenia.

Co możesz zrobić, aby się przygotować

Przed spotkaniem możesz sporządzić listę zawierającą:

• Szczegółowy opis objawów Twojego dziecka
• Informacje o problemach zdrowotnych, jakie Twoje dziecko miało w przeszłości
• Informacje o problemach zdrowotnych, które często występują w Twojej rodzinie
• Wszystkie leki i suplementy diety, które przyjmuje Twoje dziecko
• Status szczepienia Twojego dziecka
• Pytania, które chcesz zadać lekarzowi

O co zapyta cię lekarz

Twój lekarz prawdopodobnie zada Ci następujące pytania:

• Które stawy wydają się być dotknięte?
• Kiedy zaczęły się objawy? Czy objawy pojawiają się i znikają?
• Czy coś powoduje złagodzenie lub pogorszenie objawów?
• Czy sztywność stawów nasila się po okresie odpoczynku?

Leczenie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Leczenie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów koncentruje się na pomocy dziecku w utrzymaniu prawidłowego poziomu aktywności fizycznej i społecznej. Aby to osiągnąć, lekarze mogą stosować kombinację strategii łagodzenia bólu i obrzęku, utrzymania pełnego ruchu i siły oraz zapobiegania powikłaniom.

Leki stosowane w leczeniu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów

Leki stosowane u dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów dobiera się tak, aby zmniejszały ból, poprawiały funkcjonowanie i minimalizowały potencjalne uszkodzenia stawów.

Typowe leki obejmują:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Leki te, takie jak ibuprofen (Advil, Motrin, inne marki) i naproksen sodowy (Aleve), zmniejszają ból i obrzęk. Skutki uboczne obejmują rozstrój żołądka i znacznie rzadziej problemy z nerkami i wątrobą.
• Leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby (DMARD). Lekarze stosują te leki, gdy same NLPZ nie łagodzą objawów bólu i obrzęku stawów lub jeśli istnieje duże ryzyko uszkodzeń w przyszłości.

  DMARD można przyjmować w skojarzeniu z NLPZ i stosuje się je w celu spowolnienia postępu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów. Najczęściej stosowanymi DMARD u dzieci jest metotreksat (Trexall, Xatmep, inne marki). Działania niepożądane metotreksatu mogą obejmować nudności, niską liczbę krwinek, problemy z wątrobą i nieznacznie zwiększone ryzyko infekcji.

• Środki biologiczne. Ta nowsza klasa leków, znana również jako modyfikatory odpowiedzi biologicznej, obejmuje blokery czynnika martwicy nowotworu (TNF), takie jak etanercept (Enbrel, Erelzi, Eticovo), adalimumab (Humira), golimumab (Simponi) i infliksymab (Remicade, Inflectra, inne marki ). Leki te mogą pomóc zmniejszyć ogólnoustrojowy stan zapalny i zapobiec uszkodzeniom stawów. Leki te można stosować z DMARD i innymi lekami.

  Inne środki biologiczne działają w celu tłumienia układu odpornościowego w nieco inny sposób, w tym abatacept (Orencia), rytuksymab (Rituxan, Truxima, Ruxience), anakinra (Kineret) i tocilizumab (Actemra). Wszystkie leki biologiczne mogą zwiększać ryzyko infekcji.

• Kortykosteroidy. W celu kontrolowania objawów można stosować leki takie jak prednizon, dopóki nie zacznie działać inny lek. Leki te stosuje się również w leczeniu stanów zapalnych, które nie dotyczą stawów, takich jak zapalenie worka wokół serca.

  Leki te mogą zakłócać prawidłowy wzrost i zwiększać podatność na infekcje, dlatego na ogół należy je stosować przez możliwie najkrótszy czas.

Fizykoterapia

Lekarz może zalecić dziecku współpracę z fizjoterapeutą, który pomoże mu zachować elastyczność stawów oraz zakres ruchu i napięcie mięśni.

Fizjoterapeuta lub terapeuta zajęciowy może wydać dodatkowe zalecenia dotyczące najlepszego sprzętu do ćwiczeń i sprzętu ochronnego dla Twojego dziecka.

Fizjoterapeuta lub terapeuta zajęciowy może również zalecić dziecku stosowanie stabilizatorów lub szyn na stawy w celu ochrony stawów i utrzymania ich w dobrej pozycji funkcjonalnej.

Chirurgia

W bardzo ciężkich przypadkach może być konieczna operacja w celu poprawy funkcji stawów.

Opieka w domu

Opiekunowie mogą pomóc dzieciom nauczyć się technik samoopieki, które pomogą ograniczyć skutki młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów. Techniki obejmują:

• Regularne ćwiczenia. Ćwiczenia są ważne, ponieważ poprawiają zarówno siłę mięśni, jak i elastyczność stawów. Pływanie to doskonały wybór, ponieważ minimalnie obciąża stawy.
• Stosowanie zimna lub ciepła. Sztywność stawów dotyka wiele dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, szczególnie rano. Niektóre dzieci dobrze reagują na zimne okłady, szczególnie po aktywności fizycznej. Jednak większość dzieci woli gorący okład lub gorącą kąpiel, szczególnie rano.
• Dobrze się odżywiać. Niektóre dzieci z zapaleniem stawów mają słaby apetyt. Inne dzieci mogą przybrać na wadze z powodu leków lub braku aktywności fizycznej. Zdrowa dieta może pomóc w utrzymaniu odpowiedniej masy ciała.

  Odpowiednia ilość wapnia w diecie jest ważna, ponieważ u dzieci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów istnieje ryzyko osłabienia kości w wyniku choroby, stosowania kortykosteroidów oraz zmniejszonej aktywności fizycznej i zmniejszania masy ciała.

Radzenie sobie i wsparcie

Członkowie rodziny mogą odegrać kluczową rolę w pomaganiu dzieciom w radzeniu sobie z chorobą. Jako rodzic powinieneś:

• W miarę możliwości traktuj swoje dziecko jak inne dzieci w rodzinie.
• Pozwól dziecku wyrażać złość z powodu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów. Wyjaśnij, że choroba nie jest spowodowana niczym, co zrobiło Twoje dziecko.
• Zachęcaj dziecko do udziału w zajęciach ruchowych, pamiętając o zaleceniach lekarza i fizjoterapeuty.
• Omów stan swojego dziecka i związane z nim problemy z nauczycielami i administratorami szkoły Twojego dziecka.