Późne dyskinezy a EPS: jakie są różnice?

Objawy pozapiramidowe (EPS) to poważne działania niepożądane, które mogą wystąpić po przyjęciu niektórych leków przeciwpsychotycznych. Mogą wpływać na kontrolę motoryczną i koordynację. EPS może przybierać różne formy, w tym późną dyskinezę.

Późna dyskineza powoduje niekontrolowane ruchy twarzy. Rozwija się po długotrwałym stosowaniu pewnych leków psychiatrycznych, które blokują neuroprzekaźnik (przekaźnik chemiczny) dopaminę, która odgrywa rolę w przyjemności i ruchu. Typowy początek objawów to około trzy miesiące po rozpoczęciu leczenia. Częstymi wczesnymi objawami są ruchy przypominające tiki i mimowolne mruganie oczami.

Objawy

System pozapiramidowy kontroluje ruchy dobrowolne. Uszkodzenie tego systemu — głównie w części mózgu zwanej jądrami podstawnymi, zespołem struktur zaangażowanych w integrację wielu źródeł informacji — może spowodować poważne problemy z funkcjami motorycznymi.

Objawy pozapiramidowe mogą obejmować:

• Akatyzja: To uczucie niepokoju, które może utrudniać trzymanie się w miejscu. Skrzyżowanie i rozplatanie nóg, stukanie palcami i kołysanie to przykłady tego typu skutków ubocznych.

• Dystonia: przy tej formie EPS mięśnie kurczą się lub skręcają mimowolnie, co czasami powoduje bolesne ruchy.

• Parkinsonizm: Objawy te wyglądają jak objawy związane z chorobą Parkinsona, w tym drżenie, ruchy toczenia tabletek w palcach, sztywna postawa i powolne ruchy ciała.

• Późne dyskinezy: Chociaż te objawy mogą wpływać na twoje kończyny, głównymi cechami są nieprawidłowe ruchy ust i twarzy.

Chociaż dyskinezy późne należą do ogólnych objawów pozapiramidowych, mają bardzo specyficzne cechy. EPS opisuje szeroki zakres objawów, które pojawiają się wkrótce po rozpoczęciu niektórych leków, ale zwykle nie są trwałe. Z drugiej strony późna dyskineza obejmuje bardzo specyficzne, nierytmiczne ruchy mimowolne, które rozwijają się później po długotrwałym stosowaniu leków. Objawy późnej dyskinezy są zwykle łagodniejsze i mogą nie być odwracalne.

Główne cechy późnej dyskinezy to:

• Żucie
• Zgrzytanie zębami
• Występ szczęk
• Podkręcanie lub skręcanie języka
• Mlaskanie lub marszczenie warg
• Grymasy
• Wypukłe policzki
• Migający
• Drganie oczu

Powoduje

Zarówno objawy pozapiramidowe, jak i późne dyskinezy mogą być spowodowane stosowaniem leków przeciwpsychotycznych. Istnieje kilka klas leków przeciwpsychotycznych, a każda z nich w różny sposób wpływa na substancje chemiczne w mózgu, takie jak dopamina i serotonina.

Celem leków przeciwpsychotycznych jest pomoc w kontrolowaniu zaburzeń psychicznych, takich jak schizofrenia. Chociaż leki te działają dobrze w leczeniu zaburzeń psychicznych, wielu z nich unika się, ponieważ mogą powodować poważne skutki uboczne. Objawy pozapiramidowe rozwijają się, gdy dopamina jest tłumiona, co robią leki przeciwpsychotyczne.

Istnieją trzy klasy leków przeciwpsychotycznych:

• Neuroleptyki lub typowe lub pierwszej generacji leki przeciwpsychotyczne: Leki przeciwpsychotyczne pierwszej generacji są czasami nazywane neuroleptykami, ponieważ powodują neurolepsję, spowolnienie funkcji psychomotorycznych. Należą do nich leki takie jak Thorazine (chlorpromazyna) i Haldol (haloperidol). Ta klasa leków przeciwpsychotycznych najprawdopodobniej powoduje objawy pozapiramidowe i późną dyskinezę.

• Atypowe lub drugiej generacji leki przeciwpsychotyczne: Ta klasa leków przeciwpsychotycznych działa na wiele tych samych receptorów i substancji chemicznych w mózgu, co leki pierwszej generacji, ale niesie ze sobą nieco mniejsze ryzyko wystąpienia EPS i późnej dyskinezy. Przykłady obejmują Clozaril (klozapina) i Risperdal (risperidon).

• Częściowi agoniści dopaminy lub leki przeciwpsychotyczne trzeciej generacji: Leki te mają mniejszy wpływ na poziom dopaminy i dlatego niosą ze sobą najniższe ryzyko wystąpienia EPS i późnej dyskinezy. Przykładem tej klasy leków przeciwpsychotycznych jest Abilify (arypiprazol).

Objawy pozapiramidowe mogą pojawić się w innych stanach, takich jak choroba Parkinsona, ale późne dyskinezy są specyficzne dla stosowania leków przeciwpsychotycznych.

Oprócz leków przeciwpsychotycznych z późną dyskinezą powiązano również kilka innych leków. Obejmują one:

• Leki przeciwdepresyjne, takie jak Prozac (fluoksetyna) i Desyrel (trazodon)

• Leki przeciwpadaczkowe (LPP), takie jak Dilantin (fenytoina) i Tegretol (karbamazepina)

• Antycholinergiczne, takie jak Cogentin (benztropina)

• Środki przeciwwymiotne (leki przeciw nudnościom), takie jak Reglan (metoklopramid) i Compazine (prochlorperazyna)

Prawa pacjenta

Wiele osób, którym przepisano leki przeciwpsychotyczne, ma schorzenia takie jak schizofrenia lub demencja. Ponieważ te stany mogą osłabić twoją zdolność do podejmowania decyzji, pojawiły się obawy dotyczące wymuszonego podawania tych leków.

Uspokajający charakter tych leków i ryzyko wystąpienia skutków ubocznych doprowadziły do ​​stworzenia ochrony prawnej dla osób, którym przepisuje się leki przeciwpsychotyczne. Specyfika różni się w zależności od stanu, ale w większości przypadków – poza nagłymi wypadkami medycznymi – ludzie mają prawo odmówić leczenia psychiatrycznego, w tym stosowania leków przeciwpsychotycznych.

Diagnoza

Diagnozowanie objawów pozapiramidowych i późnych dyskinez jest zazwyczaj bezpośrednie. Twój lekarz dowie się, jakie leki zażywasz i może szybko powiązać twoje objawy ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych.

W przypadku niektórych objawów pozapiramidowych należy wykluczyć inne stany, takie jak choroba Parkinsona. Istnieje wiele ocen, które lekarz może wykorzystać do zdiagnozowania u Ciebie tych schorzeń, ale większość z nich opiera się na obserwacji, przesłuchaniu oraz ocenie Twojego zdrowia i historii leczenia.

Leczenie

Podstawowym sposobem leczenia objawów pozapiramidowych i późnej dyskinezy jest zmiana leków lub dawkowania lub całkowite zaprzestanie stosowania leków przeciwpsychotycznych. Zaprzestanie stosowania leków przeciwpsychotycznych lub zmiana dawkowania może pomóc złagodzić objawy pozapiramidowe, podczas gdy wpływ na późną dyskinezę jest mniej wyraźny.

Nawet połowa osób z późną dyskinezą może odczuwać pogorszenie objawów po odstawieniu leków, chociaż wiele z nich dostrzega poprawę z czasem. W niektórych przypadkach objawy są trwałe. Można argumentować zarówno za utrzymaniem, jak i zaprzestaniem stosowania leków przeciwpsychotycznych w przypadku późnych dyskinez, ponieważ zaprzestanie może, ale nie musi, skutkować poprawą. Z drugiej strony odstawienie leków przeciwpsychotycznych może prowadzić do nasilenia objawów psychotycznych, które leki przepisywane są w pierwszej kolejności.

Zapobieganie

Jeśli masz stan, który wymaga leczenia lekami przeciwpsychotycznymi, całkowite zapobieganie objawom pozapiramidowym i późnej dyskinezie może być trudne. Jeśli przepisano Ci lek przeciwpsychotyczny, możesz porozmawiać z lekarzem o korzyściach i zagrożeniach związanych ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych pierwszej, drugiej lub trzeciej generacji, a także o niefarmakologicznych możliwościach leczenia Twojego schorzenia.

Streszczenie

Objawy pozapiramidowe mogą wpływać na sposób poruszania się, a późna dyskineza jest jedną z form EPS, która głównie wpływa na twoją twarz. Zarówno EPS, jak i późne dyskinezy są powodowane przez leki przeciwpsychotyczne. Jednak zatrzymanie tych leków może nie odwrócić objawów. Jeśli masz EPS lub późną dyskinezę, porozmawiaj z lekarzem przed zatrzymaniem lub zmianą schematu leczenia.

Leki przeciwpsychotyczne są stosowane w celu zapobiegania halucynacji i innym objawom, które mogą rozwinąć się wraz z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak schizofrenia. Leki te działają dobrze, ale mogą prowadzić do poważnych skutków ubocznych zwanych objawami pozapiramidowymi. Objawy te są definiowane przez upośledzenie funkcji motorycznych. Jednym z tych objawów jest późna dyskineza, która dotyczy głównie twarzy i ust.

Porozmawiaj z lekarzem, jeśli doświadczasz negatywnych skutków ubocznych podczas przyjmowania leków przeciwpsychotycznych. Należy pamiętać, że odstawienie tych leków może, ale nie musi, poprawić objawy, ale może prowadzić do nawrotu epizodów psychotycznych. Skonsultuj się z lekarzem przed samodzielnym zatrzymaniem lub zmianą dawkowania leków.