Przegląd choroby wywołanej przez robaki gwinei

Dracunculiasis, inaczej robak gwinei, to niezwykle rzadka, zaniedbana choroba tropikalna, dotykająca głównie odległe i zubożałe społeczności w niektórych częściach Afryki. Ludzie zarażają się pasożytniczym robakiem po wypiciu skażonej wody lub zjedzeniu niedogotowanych ryb lub innych zwierząt wodnych. Po około roku robak przebija się przez skórę, powodując swędzące, piekące pęcherze, często na stopach lub nogach.

Ból spowodowany chorobą może być wyniszczający, a wielu z nich pozostaje z niepełnosprawnością na całe życie. Jednak dzięki globalnym wysiłkom na rzecz wyeliminowania tej choroby gwinea jest teraz na skraju wytępienia.

Objawy

Osoby zarażone gwineą zazwyczaj nie mają żadnych objawów do około roku po pierwszym zarażeniu. Dopiero gdy robak zaraz wyskoczy ze skóry, ludzie zaczynają czuć się chorzy. Co się dzieje, objawy robaka gwinei mogą obejmować:

• Gorączka
• Nudności i wymioty
• Biegunka
• Duszność
• Pieczenie, swędzenie, ból i obrzęk w miejscu, w którym robak znajduje się w twoim ciele (często nogi i stopy)
• Pęcherz, w którym robak przebija się przez skórę

Bez odpowiedniego leczenia rany wywołane przez robaka mogą zostać zainfekowane przez bakterie, co prowadzi do sepsy, septycznego zapalenia stawów i przykurczów (gdy stawy blokują się i deformują). W niektórych przypadkach infekcje te zagrażają życiu.

Powoduje

Chorobę gwinei wywołuje pasożytniczy robak Dracunculus medinensis, zwany potocznie gwinei. Sposób, w jaki robak dostaje się do organizmu i powoduje choroby, jest dość złożony, a wszystko zaczyna się od pcheł wodnych.

Te małe skorupiaki (znane jako widłonogi lub pchły wodne) żyją w stojącej wodzie i zjadają larwy gwinei. Wewnątrz larwy przechodzą zmiany i po dwóch tygodniach są gotowe do zarażenia.

Kiedy ludzie piją wodę skażoną przez widłonogi, widłonogi umierają i uwalniają larwy do przewodu pokarmowego człowieka. Tam przedzierają się przez ściany żołądka i jelit zarażonej osoby, docierając w końcu do tkanek podskórnych (przestrzeń tuż pod skórą).

Larwy pozostają w ciele przez około rok, gdy dojrzewają do postaci dorosłych robaków. Dorosłe samice mogą osiągać około 60-100 centymetrów długości. Po kryciu robak zaczyna torować sobie drogę w kierunku skóry, powodując fizyczny dyskomfort. Swędzenie i pieczenie mogą stać się tak intensywne, że ludzie pospiesznie zanurzają zainfekowaną część w wodzie, aby uzyskać ulgę. Za każdym razem dorosła samica robaka przebija się przez skórę, aby uwolnić swoje niedojrzałe larwy z powrotem do słodkiej wody, rozpoczynając cały cykl od nowa. Po około dwóch do trzech tygodniach samicy kończą się larwy i ostatecznie umiera i ulega zwapnieniu w ciele, jeśli nie zostanie usunięty.

Choroba jest w dużej mierze sezonowa, częściej pojawia się w porze deszczowej lub suchej w zależności od obszaru i nie przenosi się z człowieka na człowieka.

Diagnoza

Gwinea robak diagnozuje się na podstawie prostego badania fizykalnego. Pracownicy służby zdrowia szukają charakterystycznego białego, żylakowatego robaka przebijającego się przez blister, gdy dotknięty obszar zostanie zanurzony w wodzie.

Obecnie nie ma dostępnych testów diagnostycznych, które pozwoliłyby zidentyfikować osoby zarażone przed pojawieniem się objawów.

Leczenie

Podobnie jak w przypadku wielu zaniedbanych chorób tropikalnych, nie ma lekarstwa ani konkretnego leku na chorobę robaka morskiego. Wydaje się, że leki odrobaczające stosowane w przypadku innych infekcji pasożytniczych nie działają w leczeniu infekcji robakami morskimi ani w zapobieganiu występowaniu objawów. Zamiast tego leczenie zazwyczaj polega na usunięciu robaka w długim i żmudnym procesie.

• Zainfekowana część ciała jest zanurzana w wodzie, aby skłonić robaka do jeszcze większego wychylania się z rany.
• Rana i obszar wokół niej są oczyszczane, aby zapobiec infekcji.
• Uważając, aby go nie złamać, kilka centymetrów robaka owija się wokół patyka lub kawałka gazy. Zapobiega to cofaniu się robaka do wnętrza ciała i zachęca do wychodzenia większej jego ilości.
• Proces ten jest powtarzany codziennie przez dni lub tygodnie, aż robak zostanie ostatecznie wydobyty.

Leki takie jak ibuprofen można podawać w celu zmniejszenia obrzęku i złagodzenia związanego z nim bólu. Maść z antybiotykiem można również nakładać na dotknięte obszary, aby zapobiec infekcji bakteryjnej.

Zapobieganie

Nie istnieje żadna szczepionka przeciwko gwinei, ale tej chorobie można całkowicie zapobiec, zapewniając bezpieczną wodę pitną i nie pozwalając dorosłym robakom na roznoszenie larw.

Najlepszym sposobem zapobiegania infekcji jest picie wody wyłącznie z nieskażonych źródeł wody, takich jak ręcznie kopane studnie i odwierty. Wiele społeczności dotkniętych robakiem gwinei nie ma jednak dostępu do czystej wody pitnej. W takich przypadkach woda używana do picia lub gotowania powinna być filtrowana.

Widłonogi przenoszące larwy gwinei są zbyt małe, aby można je było zobaczyć bez pomocy szkła powiększającego, ale są na tyle duże, że można je łatwo usunąć z wody za pomocą tkaniny lub filtra rurowego. Źródła wody można również leczyć za pomocą larwicydu, który zabija widłonogi, a w rezultacie larwy gwinei. Aby chronić zasoby wody pitnej, osoby z pęcherzami lub częściowo usuniętymi robakami powinny omijać źródła wody pitnej.

Ryby i inne zwierzęta wodne pochodzące z potencjalnie skażonych źródeł wody również należy dokładnie ugotować przed spożyciem. Zwierzęta te czasami zjadają zakażone widłonogi. Gotowanie ich mięsa w wysokiej temperaturze zabije larwy czające się w środku. Zwierzętom domowym, takim jak psy, nigdy nie należy podawać surowych wnętrzności rybnych ani innych resztek jedzenia.

W ciągu swojego życia ludzie mogą wielokrotnie zarażać się robakiem gwinei. Dopóki gwinea nie zostanie oficjalnie wyeliminowana z planety, zagrożone społeczności muszą zachować czujność, aby zapobiec ponownemu nawrotowi choroby.

Programy zwalczania robaków gwinei

Drobnica gwinei istnieje od tysięcy lat, ale teraz jest bliska wykorzenienia. W całym 2017 r. odnotowano zaledwie 30 przypadków robaka gwinei — spadek o 99,9 proc. w porównaniu z ponad 3 milionami w 1986 r. Chociaż przypadki z 2018 r. są wciąż wstępne, było tylko 11 przypadków od 1 stycznia do 31 lipca. tylko cztery kraje: Czad, Etiopia, Mali i Sudan Południowy.

Ten gwałtowny spadek liczby przypadków wynika w dużej mierze z wysiłków podejmowanych przez Centrum Cartera i innych globalnych partnerów, które rozpoczęły się w latach 80. XX wieku. Od tego czasu agencje publiczne i prywatne na całym świecie rozpoczęły badania identyfikujące obszary zagrożone chorobą, edukowały rodziny, jak zapobiegać zakażeniom, oraz dostarczały filtry i środki owadobójcze w celu ochrony źródeł wody pitnej. Strategie te wydają się działać, a plany Światowej Organizacji Zdrowia wskazują, że choroba może zostać zwalczona już w 2020 roku.

Jednym z potencjalnych problemów jest infekcja innych zwierząt, która utrwala cykl życiowy robaka w źródłach wody pitnej. Gwinea atakuje na przykład psy, podobnie jak ludzie. Psy pobierają zakażone widłonogi poprzez skażoną żywność lub wodę, larwy rosną i dojrzewają do postaci dorosłych robaków w ciałach psów, a następnie, ostatecznie, przebijają się przez skórę, aby uwolnić nowe larwy do źródeł wody, gdzie mogą nadal wpływać na ludzi.

Korona

Gwinea robak może być rozdzierający i znacząco wpływać na jakość życia danej osoby, ale są rzeczy, które możesz zrobić, aby zmniejszyć ból i zmniejszyć ryzyko trwałej niepełnosprawności.

• Usuń robaka tak szybko i bezpiecznie, jak to możliwe. Im wcześniej będziesz w stanie usunąć robaka, tym szybciej możesz rozpocząć powrót do zdrowia.

• Utrzymuj dotknięty obszar w czystości, aby zapobiec infekcji. Niepełnosprawności są często spowodowane wtórnymi infekcjami, dlatego tak ważne jest, aby jak najlepiej odkazić ranę.

• Zapobiegaj powtarzającym się infekcjom. Jednorazowe zachorowanie na robaka gwinei nie daje ci odporności. Chroń się przed ponownym zarażeniem, filtrując wodę pitną i/lub traktując ją larwicydem oraz dokładnie gotując ryby i inne pokarmy wodne.

• Dbaj o bezpieczeństwo swojej społeczności. Unikaj umieszczania dotkniętej części ciała w źródłach słodkiej wody, w tym w stawach lub jeziorach. Jeśli to możliwe, porozmawiaj z lekarzem o innych sposobach radzenia sobie z obrzękiem i bólem, takich jak stosowanie ibuprofenu lub aspiryny.

Drobnica gwinei jest w przeważającej mierze chorobą ubóstwa. Nieproporcjonalnie dotyka najbiedniejszych z biednych, którzy nie mają dostępu do bezpiecznej wody pitnej i odpowiedniej opieki medycznej, a jej wyniszczające i często trwające całe życie skutki powstrzymują ludzi przed pracą lub chodzeniem do szkoły – w efekcie utrwalając cykl ubóstwa.

Wysiłki w zakresie zwalczania przeszły długą drogę do zmniejszenia wpływu robaka gwinei na biedne populacje, ale walka jeszcze się nie skończyła. Stłumienie tego na dobre wymaga ciągłej i szeroko rozpowszechnionej woli politycznej z całego świata, w tym (a zwłaszcza) bogatych narodów, takich jak Stany Zjednoczone.