Związek między trójglicerydami a zdrowiem serca

Trójglicerydy są najczęstszą formą tłuszczu w organizmie. W rzeczywistości prawie wszystkie nadmiarowe kalorie, które spożywasz, niezależnie od tego, czy otrzymujesz je ze spożywania tłuszczów, czy spożywania węglowodanów, są przekształcane w trójglicerydy i przechowywane w tkankach tłuszczowych.

Jak poziomy triglicerydów odnoszą się do ryzyka sercowo-naczyniowego?

Obecnie wiadomo, że podwyższony poziom triglicerydów we krwi (stan określany jako hipertriglicerydemia) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych – w szczególności zawałów serca i udarów mózgu – zarówno u mężczyzn, jak iu kobiet. Ponadto osoby z chorobą wieńcową (CAD) i podwyższonymi triglicerydami mają wyższe ryzyko przedwczesnej śmierci niż osoby z CAD i normalnym poziomem triglicerydów.

Ponadto wysokie poziomy triglicerydów są silnie związane z innymi istotnymi nieprawidłowościami lipidowymi, w tym niskimi poziomami cholesterolu HDL, małymi, gęstymi cząstkami LDL i insulinoopornością. Z kolei oporność na insulinę wiąże się z nadciśnieniem i otyłością i uważa się, że jest podstawową przyczyną cukrzycy typu 2. Tak więc wysokie poziomy triglicerydów są najczęściej obserwowane u osób, które mają bardzo wysoki profil metaboliczny. U tych osób nie dziwi wysoka zapadalność na choroby układu krążenia.

Klasyfikacja poziomów trójglicerydów we krwi

Poziomy triglicerydów we krwi są klasyfikowane w następujący sposób.

• Normalne triglicerydy: mniej niż 150 mg/dL
• Granicznie wysokie triglicerydy: od 150 do 199 mg/dl
• Wysoki poziom trójglicerydów: od 200 do 499 mg/dL
• Bardzo wysoki poziom trójglicerydów: powyżej 500 mg/dL

Powoduje

Podwyższony poziom trójglicerydów najczęściej obserwuje się u osób z nadwagą i prowadzących siedzący tryb życia, które mają również skłonność do insulinooporności lub jawnej cukrzycy typu 2.

Inne stany związane z wysokim poziomem triglicerydów obejmują:

• Niedoczynność tarczycy
• Choroby nerek, zwłaszcza zespół nerczycowy
• Ciąża
• Leki, w tym zamiennik estrogenu, tamoksyfen i niektóre beta-blokery

Ponadto zidentyfikowano kilka schorzeń genetycznych, które charakteryzują się podwyższonym poziomem trójglicerydów we krwi. Obejmują one chylomikronemię, rodzinną hipertriglicerydemię, rodzinną dysbetalipoproteinemię i rodzinną mieszaną hiperlipidemię.

Każde z tych zaburzeń genetycznych charakteryzuje się nieprawidłowościami w lipoproteinach przenoszących trójglicerydy we krwi. Osoby z genetycznie uwarunkowanym podwyższeniem poziomu triglicerydów mogą cierpieć na konsekwencje hipertriglicerydemii (zapalenie trzustki lub choroba sercowo-naczyniowa), nawet jeśli nie mają nadwagi ani nie prowadzą siedzącego trybu życia.

Leczenie

Zalecenia dotyczące leczenia hipertriglicerydemii nie są tak ostateczne, jak zalecenia dotyczące leczenia wysokiego cholesterolu. W rezultacie, jeśli masz wysoki poziom trójglicerydów, musisz omówić opcje leczenia z lekarzem.

Brak ostatecznych zaleceń dotyczących leczenia wynika z faktu, że chociaż podwyższone stężenie triglicerydów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, brakuje dowodów na to, że można je zmniejszyć, szczególnie poprzez agresywne obniżanie poziomu triglicerydów. To z kolei wiąże się z faktem, że większość osób z hipertriglicerydemią ma również kilka innych czynników ryzyka – a u większości osób wszystkie czynniki ryzyka są leczone w tym samym czasie. Jest prawie niemożliwe, aby powiedzieć, jaka część poprawy wyników jest związana konkretnie z niższym poziomem trójglicerydów.

Chociaż nie ma ścisłych wytycznych dotyczących leczenia, poniżej znajdują się ogólne wytyczne dotyczące leczenia hipertriglicerydemii.

• W przypadku poziomów triglicerydów na granicy wysokiego zakresu zaleca się modyfikację stylu życia, w tym dietę (unikanie tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans, spożywanie dużej ilości owoców i warzyw oraz unikanie alkoholu), utratę wagi, ćwiczenia fizyczne, zaprzestanie palenia, kontrolę poziomu cukru we krwi i kontrola ciśnienia krwi.
• W przypadku wysokiego poziomu trójglicerydów zalecane są te same modyfikacje stylu życia, a także obniżenie poziomu cholesterolu LDL, zgodnie z najnowszymi zaleceniami dotyczącymi leczenia cholesterolu LDL.
• W przypadku poziomów triglicerydów w bardzo wysokim zakresie, zgodnie z najnowszymi zaleceniami dotyczącymi leczenia cholesterolu LDL, głównym celem jest zapobieganie zapaleniu trzustki poprzez obniżenie poziomu triglicerydów do poziomu poniżej 500 mg/dl (zwykle za pomocą leku fibratowego lub niacyny), a następnie celowanie do redukcji cholesterolu LDL.

Jeśli bardzo wysoki poziom trójglicerydów nie reaguje na zmiany stylu życia i leczenie fibratem lub niacyną, dodanie dużych dawek morskich kwasów tłuszczowych omega-3 (olej rybny) może jeszcze bardziej obniżyć poziom trójglicerydów. Jednakże, ponieważ zwykłe suplementy z olejem rybim zawierają mniej niż 50% kwasów tłuszczowych omega-3, w celu niezawodnego obniżenia poziomu trójglicerydów często stosuje się olej rybny w postaci przepisanej na receptę. Te recepty (Lovaza i Vascepa) zawierają wysokie stężenie kwasów omega-3.

Podwyższony poziom trójglicerydów wiąże się z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, a ekstremalnie wysoki poziom trójglicerydów może powodować zapalenie trzustki.

U większości ludzi wysoki poziom trójglicerydów występuje w warunkach wielu czynników ryzyka chorób serca. Dlatego jeśli masz wysoki poziom trójglicerydów, istnieje duże prawdopodobieństwo, że czynniki ryzyka chorób serca stanowią „środowisko bogate w cele”. Ty i Twój lekarz powinniście współpracować, aby opracować spersonalizowaną strategię ograniczania ryzyka, która będzie dla Ciebie odpowiednia.