Przegląd onchocerkozy (ślepoty rzecznej)

Onchocerkoza lub ślepota rzeczna to zaniedbana choroba tropikalna, która może powodować oszpecenie i ślepotę. Pasożytniczy robak odpowiedzialny za tę chorobę przenosi się z człowieka na człowieka poprzez ukąszenia zarażonych mączlików, głównie na odległych obszarach rolniczych z szybko płynącymi rzekami. Chociaż objawy choroby mogą być poważne, najpoważniejsze przypadki są zazwyczaj spowodowane powtarzającymi się infekcjami w ciągu kilku lat.

Co najmniej 25 milionów ludzi jest obecnie zarażonych pasożytem, ​​z których prawie wszyscy mieszkają w Afryce Subsaharyjskiej. Setki tysięcy ludzi zostały oślepione przez tę chorobę, ao wiele więcej zostało z jej powodu trwałe uszkodzenie skóry lub wzroku. Podczas gdy ślepota rzeczna pozostaje istotną zaniedbaną chorobą tropikalną, poczyniono ogromne kroki w celu zmniejszenia liczby nowo zdiagnozowanych infekcji na całym świecie, zwłaszcza w Ameryce Południowej.

Objawy

Nie każdy z onchocerkozą będzie miał objawy, zwłaszcza nie od razu. Większość nowych infekcji nie zacznie wykazywać żadnych objawów przez rok lub dwa, a osoby z łagodnymi przypadkami mogą nawet nie wiedzieć, że zostały zakażone pasożytem. Chociaż najbardziej znanym objawem onchocerkozy jest ślepota (stąd przydomek), choroba dotyka zarówno skóry, jak i oczu i może powodować szereg objawów, od dokuczliwych po oszpecenie.

Należy pamiętać, że często potrzeba więcej niż jednego ugryzienia mączlika, aby zarazić się onchocerkozą. Najpoważniejsze i najbardziej wyniszczające skutki związane z chorobą zwykle występują po latach wielokrotnego narażenia na pasożyta. Im więcej infekcji dana osoba doświadcza w ciągu swojego życia, tym bardziej prawdopodobne jest, że uszkodzenie oczu i skóry staje się trwałe lub prowadzi do ślepoty i oszpecenia.

Powoduje

Onchocerkozę lub ślepotę rzeczną wywołuje maleńki pasożytniczy robak O. volvulus, który przenosi się na ludzi po ukąszeniu przez zarażoną mącznicę. Większość fizycznych dolegliwości, których doświadczają ludzie ze ślepotą rzeczną, ma miejsce, gdy robaki umierają, co może się zdarzyć wiele lat po pierwszym zarażeniu.

Cykl życiowy Onchocerca volvulus

Ludzie zarażają się larwami robaka po ukąszeniu przez zarażoną mącznicę. Po wejściu do organizmu larwy dojrzewają do postaci dorosłych robaków – proces ten może trwać nawet rok – i żyją w guzkach tuż pod skórą, gdzie mogą spędzić większą część dekady produkując swoje potomstwo lub mikrofilarie. Te mikroskopijne i niedojrzałe larwy żyją we krwi i są chwytane przez mączliki, gdy robaki ugryzą kogoś zarażonego.

Wewnątrz much larwy rosną i zmieniają się kilka razy w ciągu dwóch tygodni, zanim staną się zakaźne i ostatecznie przedostaną się do trąbki owada – to znaczy do długiej rurki, której używają do jedzenia. Kiedy mucha gryzie kogoś podczas posiłku z krwi, teraz zakaźne larwy wskakują do ciała osoby, rozpoczynając cały cykl od nowa.

Diagnoza

Istnieje kilka sposobów, w jakie pracownicy służby zdrowia mogą testować i diagnozować ślepotę rzeczną, z których większość obejmuje poszukiwanie larw lub dorosłych robaków. Testy te obejmują:

• Biopsja wycinka skóry: Najczęstszym testem stosowanym do diagnozowania onchocerkozy jest wycinek skóry. Ta procedura polega na pobraniu drobnych wiórków skóry z różnych części ciała i umieszczeniu ich w soli fizjologicznej na 24 godziny w celu wyciągnięcia larw. To znacznie ułatwia wykrycie pasożyta pod mikroskopem. Największą wadą tej metody jest to, że nie zawsze wyłapuje ona chorobę u osób z lekką infekcją, takich jak podróżnicy, którzy tylko krótko odwiedzili obszar z onchocerkozą.

• Usuwanie i badanie guzków: Jeśli guzki znajdują się pod skórą, jeden lub więcej można usunąć chirurgicznie, aby sprawdzić, czy w środku znajdują się dorosłe robaki.

• Badanie lampą szczelinową: Ta metoda wykorzystuje specjalny mikroskop i światła – takie jak te używane podczas rutynowego badania oczu – aby zajrzeć do tylnej części oka, gdzie mogą czaić się larwy (i powodowane przez nie uszkodzenia).

• Testy przeciwciał: Niektóre testy mogą wykryć, czy organizm zareagował na infekcję onchocerkozą, ale nie mogą odróżnić przeszłych lub obecnych infekcji. Z tego powodu nie są one aż tak pomocne w miejscach, w których pasożyt jest powszechny, chociaż mogą pomóc zdiagnozować chorobę u osób, które odwiedziły takie obszary. Ten test jest również dość rzadki poza ustawieniami badawczymi.

Ponieważ ślepota rzeczna występuje najczęściej w odległych wioskach, pracownicy służby zdrowia mogą nie być dostępni do diagnozowania infekcji, a jeśli są, mogą nie mieć dostępu do narzędzi potrzebnych do wykonania tych testów diagnostycznych. Z tego powodu ludzie są często leczeni z powodu pasożyta bez uprzedniej oficjalnej diagnozy od lekarza.

Leczenie

Leki mogą zabić larwy i potencjalnie robaki w ciele, co może pomóc w ograniczeniu objawów i dalszych uszkodzeń. Opcje leczenia obejmują:

Iwermektyna

Najczęstszym sposobem leczenia onchocerkozy jest stosowanie iwermektyny, popularnego leku stosowanego w leczeniu innych infekcji pasożytniczych, takich jak świerzb i słoniowacizna. Jest dawkowany na wagę i zazwyczaj podawany doustnie co trzy do sześciu miesięcy, aż do ustąpienia oznak infekcji.

Zaletą tego leczenia jest to, że zabija larwy i sterylizuje dorosłe samice w ciele, opóźniając cykl życiowy pasożyta. Wadą jest to, że lek nie zabija samych dorosłych robaków.

Doksycyklina

Stosunkowo nową możliwością leczenia ślepoty rzecznej jest doksycyklina. Doksycyklina jest antybiotykiem, a nie lekiem przeciwpasożytniczym, ale badania pokazują, że zabija bakterie, których dorosłe robaki potrzebują do przeżycia.

Po sześciu tygodniach leczenia badania pokazują, że lek zabija ponad 60% dorosłych samic, ale nie larwy, co sugeruje, że należy go stosować w połączeniu z iwermektyną. Bezpieczeństwo tej kombinacji nie jest jednak jasne. W rezultacie doksycyklina nie jest jeszcze uważana za standardowe leczenie tego schorzenia, ale badania nad nią są obiecujące.

Metody zapobiegawcze

Najpoważniejsze objawy ślepoty rzecznej są wynikiem wielokrotnego narażenia na pasożyty. Dlatego ważnym elementem leczenia jest zapobieganie przyszłym infekcjom. Nie ma szczepionki ani leku, który mógłby zapobiec zakażeniu onchocerkozą, ale są rzeczy, które Ty i całe społeczności możecie zrobić, aby zmniejszyć szanse na zachorowanie.

• Ochrona osobista: Najlepszym sposobem zapobiegania ślepocie rzecznej jest unikanie ukąszeń mączlików. Oznacza to noszenie sprayu na owady z DEET, a także długich rękawów i długich spodni nasączonych permetryną w ciągu dnia, kiedy muchy mają największe prawdopodobieństwo ukąszenia. Ochrona przed mączlikami ma dodatkową zaletę w postaci ochrony przed innymi owadami przenoszącymi choroby, co może pomóc w zapobieganiu innym poważnym chorobom tropikalnym, takim jak gorączka denga.

• Kontrola wektorowa: Jednym z kroków podejmowanych przez kraje w celu zmniejszenia liczby przypadków ślepoty rzecznej jest wyeliminowanie jej wektora: czarnej muchy. Pasożyt nie może rozprzestrzeniać się w społeczności bez pomocy mączlików. Spryskiwanie miejsc lęgowych much środkiem owadobójczym może zakłócić cykl życiowy pasożyta i powstrzymać nowe infekcje na tym obszarze.

• Programy masowego leczenia: Innym sposobem, w jaki obszary pracują nad zapobieganiem rozprzestrzenianiu się pasożyta, jest aktywne leczenie wszystkich w danej społeczności iwermektyną, niezależnie od tego, czy zdiagnozowano u nich pasożyta. Pomaga to nie tylko w leczeniu lekkich infekcji, które mogły nie zostać wykryte za pomocą testów diagnostycznych, ale także zakłóca cykl życiowy pasożyta. Mączliki przenoszą larwy z człowieka na człowieka (nie z dorosłych robaków), więc dając wszystkim w okolicy leczenie w celu zabicia larw, mączliki nie mają nic do przekazania, a społeczności są w stanie na jakiś czas powstrzymać nowe infekcje.

Prawie wszystkie poważne przypadki ślepoty rzecznej są wynikiem powtarzających się infekcji przez długi czas. Podróżni odwiedzający tylko krótko obszary, w których pasożyt jest powszechny, prawdopodobnie nie zostaną zakażeni, a jeśli zachorują, prawdopodobnie nie doprowadzi to do poważnych problemów, takich jak ślepota.

To powiedziawszy, jeśli planujesz przebywać w obszarze z onchocerkozą przez kilka miesięcy lub lat (np. podczas służby w Korpusie Pokoju lub na misji), pamiętaj, aby podjąć kroki, aby zapobiec ukąszeniom mączlików, takich jak noszenie sprayu na owady i długich rękawów oraz spodnie, aby zmniejszyć ryzyko infekcji. Podobnie, jeśli niedawno podróżowałeś do odległych obszarów Afryki Subsaharyjskiej, natychmiast porozmawiaj ze swoim lekarzem, jeśli zaczniesz odczuwać którykolwiek z wymienionych powyżej objawów.