Jak diagnozuje się raka trzustki

Diagnostyka raka trzustki opiera się na kilku narzędziach. Pierwszym krokiem jest wywiad skupiony na objawach i czynnikach ryzyka, wraz z badaniem fizykalnym. Testy obrazowe, które mogą obejmować specjalistyczne tomografię komputerową jamy brzusznej, ultrasonografię endoskopową, MRI i/lub ERCP, mogą uwidocznić guz. Badania krwi mogą pomóc w identyfikacji przyczyn żółtaczki i mogą wykryć markery nowotworowe. W zależności od wstępnych ustaleń biopsja może, ale nie musi być potrzebna przed operacją. Po postawieniu diagnozy przeprowadzana jest ocena stopnia zaawansowania w celu określenia najbardziej odpowiedniego leczenia choroby.

Porozmawiaj ze swoim lekarzem i umów się na natychmiastową wizytę, jeśli wystąpią u Ciebie objawy raka trzustki. Badania przesiewowe mogą być zalecane na podstawie czynników ryzyka.

Laboratoria i testy

Twoje badanie fizykalne może wykazywać objawy zgodne z rakiem trzustki, ale te zmiany mogą również wystąpić w przypadku niektórych innych schorzeń.

Twoja skóra i oczy mogą wykazywać oznaki żółtaczki (żółtawe zabarwienie skóry i białek oczu). Twoje badanie jamy brzusznej może zidentyfikować. masa, powiększenie wątroby lub wodobrzusze (nagromadzenie płynu w jamie brzusznej).

Twój lekarz może również zauważyć, że wyglądasz na niedożywioną lub wydaje się, że straciłeś na wadze.

Nieprawidłowości w badaniach krwi nie są specyficzne dla raka trzustki, ale czasami mogą być pomocne w postawieniu diagnozy w połączeniu z badaniami obrazowymi.

Testy mogą obejmować:

• Testy czynności wątroby, które czasami są podwyższone
• Pełna morfologia krwi (CBC) może wykazywać trombocytozę (wysoka liczba płytek krwi)
• Test bilirubiny może wykazywać wzrost zarówno bilirubiny sprzężonej, jak i całkowitej, co jest zgodne z niedrożnością spowodowaną przez guz trzustki napierający na przewód żółciowy wspólny

Osoby, które doświadczają nagłego przypadku zapalenia trzustki (zapalenia trzustki), mają większe ryzyko zachorowania na raka trzustki. Zapalenie trzustki o nagłym początku wykaże podwyższenie poziomu amylazy i lipazy w surowicy w testach przesiewowych.

Markery nowotworowe

Markery nowotworowe to białka lub substancje wydzielane przez komórki nowotworowe, które można wykryć za pomocą testów, takich jak badania krwi lub biopsje. Antygen rakowo-płodowy (CEA) jest podwyższony u około połowy osób, u których zdiagnozowano raka trzustki. CEA jest również podwyższony w kilku innych typach warunków.

Inny marker, CA 19-9, może być pomocny w śledzeniu przebiegu leczenia raka trzustki, ale nie zawsze jest podwyższony w przypadku tego rodzaju raka i może być podwyższony również w innych stanach.

Badania krwi w guzach neuroendokrynnych

Guzy neuroendokrynne, które są rzadkie, mogą rozwijać się w kilku różnych narządach organizmu, w tym w trzustce. Guzy te obejmują komórki endokrynologiczne i wytwarzają hormony lub inne białka, które można wykryć za pomocą badań krwi.

Obrazowanie

Badania obrazowe są zwykle podstawową metodą wizualizacji guza trzustki.

Tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa (CT), która wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do stworzenia przekroju poprzecznego obszaru ciała, jest często podstawą diagnozy. Do oceny możliwego raka trzustki często zaleca się wielofazowe spiralne tomografia komputerowa lub tomografię komputerową z protokołem trzustkowym.

Tomografia komputerowa może być pomocna zarówno w scharakteryzowaniu guza (określeniu jego wielkości i lokalizacji w trzustce), jak i w poszukiwaniu jakichkolwiek dowodów rozprzestrzeniania się do węzłów chłonnych lub innych regionów.

Ultrasonografia endoskopowa (EUS)

Ultradźwięki wykorzystują fale dźwiękowe do tworzenia obrazu wnętrza ciała. Konwencjonalne (przezskórne) USG zwykle nie jest wykorzystywane do oceny ewentualnego raka trzustki, ponieważ gazy jelitowe mogą utrudniać wizualizację trzustki.

Ultrasonografia endoskopowa może być cenną procedurą w diagnostyce raka trzustki. Podczas tego inwazyjnego badania, endoskop (elastyczna rurka z sondą ultradźwiękową na końcu) jest wprowadzany przez usta i wkręcany w żołądek lub jelito cienkie, aby można było uzyskać obrazy z wnętrza ciała.

Ta procedura jest wykonywana ze świadomą sedacją i zwykle jest dobrze tolerowana. Test może być dokładniejszy niż CT do oceny wielkości i zasięgu guza, ale nie jest tak przydatny do znajdowania przerzutów (odległego rozprzestrzeniania się guza) lub określania, czy guz obejmuje naczynia krwionośne.

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP)

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP) to inwazyjne badanie, które obejmuje endoskopię i prześwietlenia w celu uwidocznienia dróg żółciowych. ERCP może być czułym testem do wykrywania raka trzustki, ale nie jest dokładny w różnicowaniu choroby od innych problemów, takich jak zapalenie trzustki.

MRI

Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI) wykorzystuje magnesy zamiast promieni rentgenowskich do tworzenia obrazu struktur wewnętrznych. Cholangiopankreatografia MR (MRCP) jest stosowana przede wszystkim u osób, których diagnoza jest niejasna na podstawie innych badań lub jeśli dana osoba ma alergię na barwnik kontrastowy stosowany do CT.

Octreoscan

Test zwany scyntygrafią receptora octreoscan lub somatostatyny (SRC) można wykonać, jeśli istnieje obawa o guz neuroendokrynny trzustki.

Przed oktreoskanem do żyły wstrzykuje się radioaktywny znacznik białka. Jeśli obecny jest guz neuroendokrynny, znacznik połączy się z komórkami guza. Kilka godzin później wykonuje się skan (scyntygrafię), który wychwytuje emitowane promieniowanie. Jeśli są obecne, na obrazie pojawią się guzy neuroendokrynne.

Skanowanie zwierzęcia

Skany PET, często połączone z CT (PET/CT), mogą być czasami wykonywane, ale nie są często wykorzystywane do diagnozowania raka trzustki.

Przed tym testem do żyły wstrzykuje się niewielką ilość radioaktywnego cukru. Skanowanie jest wykonywane po tym, jak cukier miał czas na wchłonięcie przez komórki. Aktywnie rosnące komórki, takie jak komórki rakowe, zaświecą się, w przeciwieństwie do obszarów normalnych komórek lub tkanki bliznowatej.

Biopsja

Biopsja (próbka tkanki) jest zwykle potrzebna do potwierdzenia rozpoznania raka trzustki. Ten test służy również do przyjrzenia się molekularnej charakterystyce guza. W wybranych przypadkach operację można wykonać bez biopsji.

Biopsja cienkoigłowa (procedura, w której cienka igła jest kierowana przez skórę w jamie brzusznej i do trzustki w celu pobrania próbki tkanki) jest najczęściej wykonywana za pomocą ultradźwięków lub tomografii komputerowej.

Nie wiadomo, jak często występuje wysiew, ale według badania z 2017 r. liczba przypadków wysiewu z powodu endoskopowej aspiracji cienkoigłowej pod kontrolą USG gwałtownie rośnie.

Jako alternatywne podejście do biopsji można zastosować bardziej inwazyjną procedurę – laparoskopię, zwłaszcza jeśli guz mógłby potencjalnie zostać całkowicie wycięty (można go usunąć) podczas operacji laparoskopowej. Podczas laparoskopii wykonuje się kilka małych nacięć w jamie brzusznej i wprowadza się wąski instrument w celu pobrania próbki biopsyjnej.

Diagnozy różnicowe

Istnieje wiele stanów, które mogą naśladować objawy raka trzustki lub skutkować podobnymi wynikami badań krwi i obrazowania.

Przed postawieniem diagnozy pracownicy służby zdrowia będą starali się wykluczyć:

• Zwężenie przewodu żółciowego to nieprawidłowe zwężenie przewodu żółciowego. Może to być spowodowane kamicą żółciową lub operacją kamieni żółciowych, ale może być również spowodowane rakiem trzustki.
• Ostre lub przewlekłe zapalenie trzustki, zapalenie trzustki, może powodować podobne objawy, ale nie powoduje rozwoju masy. Od 7 do 14% osób, u których zdiagnozowano raka trzustki, ma również ostre zapalenie trzustki.
• Kamienie dróg żółciowych w przewodzie żółciowym mogą powodować objawy żółtaczki obturacyjnej i często można je zaobserwować w USG. Jednak, podobnie jak zwężenia dróg żółciowych, mogą występować razem z rakiem trzustki.
• rak brodawkowy

• Nowotwory pęcherzyka żółciowego mogą wyglądać bardzo podobnie do nowotworów trzustki i można je różnicować za pomocą CT lub MRI.

• Kamienie żółciowe (kamica żółciowa)

• Wrzody żołądka lub dwunastnicy

• Tętniak aorty brzusznej

• Chłoniak trzustki
• Chłoniak żołądka
• Rak wątroby

• Rak przewodu zółciowego

Inscenizacja

Określenie stadium zaawansowania raka trzustki jest niezwykle ważne przy podejmowaniu decyzji, czy nowotwór można usunąć chirurgicznie, czy nie. Inscenizacja może również pomóc w oszacowaniu rokowania choroby.

Istnieje kilka systemów oceny stopnia zaawansowania stosowanych w przypadku raka trzustki. Najprostszy z nich definiuje raka jako resekcyjny, graniczny resekcyjny lub nieresekcyjny.

Inscenizacja TNM

Pracownicy służby zdrowia stosują system określany jako stopień zaawansowania TNM w celu określenia stadium guza.

T oznacza guza. Guzowi przypisuje się liczbę od T1 do T4 w zależności od wielkości guza, a także innych struktur, które nowotwór mógł zaatakować.

W przypadku pierwotnego guza trzustki:

• T1: Guz ograniczony do trzustki i poniżej 2 centymetrów (cm).

• T2: Guz ograniczony do trzustki i większy niż 2 cm, ale nie większy niż 4 cm.

• T3: Guz ograniczony do trzustki i większy niż 4 cm.

• T4: Guz rozprzestrzenił się poza trzustkę i do pobliskich naczyń krwionośnych.

N oznacza węzły chłonne. N0 oznaczałoby, że guz nie rozprzestrzenił się na żadne węzły chłonne. N1 oznacza, że ​​guz rozprzestrzenił się na pobliskie węzły chłonne.

M oznacza przerzuty. Jeśli guz nie rozprzestrzenił się, zostałby opisany jako M0, co oznacza brak przerzutów odległych. Jeśli rozprzestrzenił się na odległe regiony (poza trzustką), będzie określany jako M1.

Na podstawie TNM guzy otrzymują stopień zaawansowania od 0 do 4.

Istnieją również podetapy:

• Etap 0: Etap 0 jest również określany jako rak in situ i odnosi się do raka, który nie rozprzestrzenił się jeszcze poza błonę podstawną, która jest wyściółką trzustki. Guzy te nie są inwazyjne i powinny być całkowicie uleczalne, jeśli zostaną w pełni wyleczone na tym etapie.

• Stadium 1: Raki trzustki w stadium 1 (T1 lub T2, N0, M0) są ograniczone do trzustki i mają średnicę mniejszą niż 4 cm (około 2 cale).

• Stadium 2: Guzy stadium 2 (albo T3, N0, M0 lub T1-3, N1, M0) są nie większe niż 4 cm i mogą rozprzestrzenić się do nie więcej niż trzech węzłów chłonnych.

• Stadium 3: Guzy stopnia 3 (T4, dowolne N, M0) rozprzestrzeniły się na pobliskie naczynia krwionośne lub nie więcej niż cztery węzły chłonne.

• Stadium 4: Guzy stadium 4 (dowolny T, dowolny N, M1) mogą mieć dowolny rozmiar. Chociaż mogły rozprzestrzenić się do węzłów chłonnych lub nie, rozprzestrzeniły się do odległych miejsc, takich jak wątroba, otrzewna (błony wyściełające jamę brzuszną), kości lub płuca.