Co to jest koszyk?

Akronim cART oznacza „złożoną terapię antyretrowirusową”. Odnosi się do kombinacji leków stosowanych w celu kontrolowania infekcji wirusem HIV.KątPodczas gdy skojarzone terapie HIV były historycznie określane jako HAART (wysoce aktywna terapia antyretrowirusowa), terminologia ewoluowała do tego, że wiele osób po prostu określa je jako cART lub ART (terapia antyretrowirusowa).

Choć te zmiany mogą wydawać się mylące, dotyczą czegoś więcej niż tylko semantyki.

Co to jest terapia antyretrowirusowa?

Skojarzona terapia antyretrowirusowa składa się z minimum dwóch leków z dwóch różnych klas leków. Działają poprzez blokowanie różnych etapów cyklu życia wirusa (znanego również jako cykl replikacji).

Bez środków do zakończenia cyklu wirus HIV nie może wygenerować nowych kopii samego siebie, a liczba cząsteczek wirusa szybko spadnie, najlepiej do poziomu niewykrywalnego.

Istnieje sześć głównych klas leków przeciwretrowirusowych, z których każda zakłóca replikację na różne sposoby:

• Inhibitory wejścia/przyłączania zapobiegają wiązaniu się wirusa HIV z komórką gospodarza i wchodzeniu do niej.

• Nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) blokują transkrypcję jednoniciowego wirusowego RNA do dwuniciowego DNA.

• Nienukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI) działają podobnie do NRTI poprzez blokowanie enzymu odwrotnej transkryptazy.

• Inhibitory integrazy (INI) zapobiegają integracji kodującego wirusowego DNA do jądra komórki gospodarza.

• Inhibitory proteazy (PI) zapobiegają tworzeniu się nowych cząstek wirusa poprzez blokowanie enzymu proteazy.

• Wzmacniacze farmakokinetyczne nie zakłócają bezpośrednio replikacji wirusa, ale raczej zwiększają stężenie leków przeciwretrowirusowych we krwi, aby były bardziej skuteczne.

Zmiany w terminologii

Termin HAART został ukuty w 1996 roku wraz z wprowadzeniem pierwszych terapii trójlekowych, które były w stanie w pełni kontrolować wirusa i zapobiegać postępowi choroby. Był to przełomowy moment, który ugruntował termin „HAART” zarówno w świadomości środowiska medycznego, jak i opinii publicznej.

Mimo to leki antyretrowirusowe z tamtej epoki były podatne na poważne skutki uboczne, które niektórzy ludzie uważali za nie do zniesienia. Inne wymagały złożonych schematów dawkowania z wieloma lekami przyjmowanymi o różnych godzinach, podczas gdy inne wciąż mogły szybko rozwinąć lekooporność, co prowadziło do niepowodzenia leczenia i utraty możliwości leczenia.

Wraz z wprowadzeniem Viread (fumaran dizoproksylu tenofowiru) w 2001 r. i Truvada (fumaran dizoproksylu tenofowiru + emtrycytabina) w 2004 r. sytuacja szybko się zmieniła. Te nowatorskie NRTI były w stanie przezwyciężyć wiele lekoopornych mutacji, nawet u osób, które miały głęboką oporność i niewiele możliwości leczenia.

Wraz z kolejnymi wydaniami nowszych klas leków, w tym inhibitorów integrazy stosowanych obecnie w leczeniu pierwszego rzutu HIV, ludzie nie borykali się już z tymi samymi obawami, co w przeszłości. Terapie skojarzone były teraz trwalsze, miały mniej poważnych skutków ubocznych i wymagały zaledwie jednej tabletki dziennie.

Do tego czasu wiele osób w środowisku medycznym zaczęło kwestionować, czy określenie „wysoce skuteczne” było odpowiednim określeniem, biorąc pod uwagę fakt, że osoby zarażone wirusem HIV mogą teraz cieszyć się normalną lub prawie normalną oczekiwaną długością życia przy znacznym zmniejszeniu liczby poważnych chorób związanych z HIV.

W odpowiedzi termin „HAART” był coraz częściej wypierany przez „cART” w literaturze medycznej do około 2010 roku. Zmiana ta odzwierciedlała fakt, że skojarzona terapia antyretrowirusowa była obecnie uniwersalnym standardem leczenia, a jej skuteczność została udowodniona i nie budzi wątpliwości.

Ewolucja trwa

Postępy w terapii antyretrowirusowej w ostatniej dekadzie były wręcz zdumiewające.

Podczas gdy w przeszłości termin HAART sugerował trzy leki, a cART mógł składać się z maksymalnie czterech – takich jak lek złożony o ustalonej dawce Stribild (fumaran dizoproksylu tenofowiru + emtrycytabina + elwitegrawir + kobicystat) – naukowcy poprawili obecnie farmakokinetykę nowszych leki przeciwretrowirusowe, dzięki czemu potrzeba mniej leków lub dawek.

W 2019 roku pierwsza podwójna terapia HIV, Dovato (dolutegrawir + lamiwudyna) została oficjalnie zatwierdzona przez FDA. Była to znacząca zmiana, biorąc pod uwagę, że mniej leków zwykle przekłada się na mniej skutków ubocznych.

Mniej więcej w tym samym czasie naukowcy byli w stanie stworzyć „lepszą” wersję Viread, zwaną alafenamidem tenofowiru (TAF), która była równie skuteczna, ale znacznie zmniejszyła ryzyko działań niepożądanych związanych z nerkami i kościami. To, co nastąpiło później, to istna kawalkada nowych leków, w tym „ulepszona” wersja Stribild o nazwie Genvoya i cztery inne leki skojarzone zawierające TAF.

Do 2021 r. naukowcy zmienili definicję „cART” z leków przyjmowanych codziennie na takie, które mogą być przyjmowane tylko raz w miesiącu.

Wraz z nagłą zmianą opcji leczenia, wiele osób w środowisku medycznym nie odczuwa już potrzeby kwalifikowania terapii antyretrowirusowej, porzucając nawet „cART” na rzecz prostszego „ART”.

Możesz nadal widzieć wszystkie trzy terminy — HAART, cART i ART — w literaturze medycznej i w Internecie. Niech cię to nie zmyli; wszystkie oznaczają to samo. Najważniejsze jest zrozumienie korzyści płynących z terapii antyretrowirusowej i poszukiwanie odpowiedniego leczenia, jeśli wynik testu na obecność wirusa jest pozytywny.