Jak diagnozuje się zespół jelita drażliwego (IBS)

Diagnozowanie zespołu jelita drażliwego (IBS) często może polegać na potwierdzeniu tego, czego nie masz, tak samo jak na potwierdzeniu, że spełniasz kryteria diagnostyczne dla IBS.

Jako funkcjonalne zaburzenie żołądkowo-jelitowe nie ma żadnego zidentyfikowanego problemu strukturalnego lub tkankowego. IBS jest raczej problemem funkcji, a konkretnie funkcji jelit.

IBS jest stanem przewlekłym, który powoduje ból brzucha i nieprawidłowe stolce – objawy, które są zgodne z wieloma innymi problemami żołądkowo-jelitowymi. Wiele badań zlecanych przez lekarza, w tym badania krwi i obrazowanie, pomoże wykluczyć inne problemy żołądkowo-jelitowe. W ten sposób Twoja diagnoza IBS jest bardziej jednoznaczna.

Samokontrole

Nie ma możliwości ostatecznego ustalenia, czy sam masz IBS, dlatego zdecydowanie zaleca się umówienie wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, jeśli masz nawracające objawy.

Pomocne jest rozpoczęcie prowadzenia prostego dziennika posiłków i objawów, dzięki czemu będziesz mieć rejestr dokładnie tego, czego doświadczasz i jak długo.

Śledź, co i kiedy jesz oraz jak reaguje twoje ciało. Dodatkowo zanotuj, kiedy masz ból, biegunkę i/lub zaparcia. Możesz także chcieć rejestrować stresory, ze względu na połączenie jelit z mózgiem.

Powinieneś zarejestrować wszelkie inne objawy, których doświadczasz, takie jak wzdęcia, wzdęcia (gazy) i refluks żołądkowy. Nawet objawy takie jak zmęczenie, bóle głowy, kołatanie serca i parcie na pęcherz powinny być rejestrowane, zwłaszcza jeśli konsekwentnie je doświadczasz wraz z bardziej oczywistymi objawami IBS.

Informacje, które rejestrujesz, mogą pomóc Twojemu dostawcy w postawieniu diagnozy. Możesz skorzystać z naszego Przewodnika do dyskusji lekarza poniżej, aby pomóc Ci porozmawiać o swoich objawach z profesjonalistą.

„Pozytywna strategia diagnostyczna”

W swoich wytycznych klinicznych dotyczących IBS z 2021 r. American College of Gastroenterology (ACG) zaleca „pozytywną strategię diagnostyczną” zamiast diagnozowania IBS poprzez wykluczenie innych diagnoz („diagnostyczna strategia wykluczenia”).

Oznacza to, że ludzie powinni być poddani badaniu fizykalnemu, niektórym testom laboratoryjnym i minimalnym testom diagnostycznym, jeśli mają ból brzucha i zmienione nawyki jelit, które trwają dłużej niż sześć miesięcy. Zastrzeżenie? Niektóre „funkcje alarmowe” wymagają więcej testów, aby wykluczyć poważniejsze problemy.

„Funkcje alarmowe” obejmują:

• Hematochezia (widoczna krew w kale)

• Melena (czarne stołki)

• Niezamierzona utrata wagi
• Starszy wiek w momencie wystąpienia objawów
• Wywiad rodzinny dotyczący nieswoistego zapalenia jelit (IBD), raka okrężnicy lub innej istotnej choroby przewodu pokarmowego

ACG argumentuje, że wiele czasu i pieniędzy można by zaoszczędzić, stosując się do kryteriów diagnostycznych Rzymu IV, podtypując osobę z IBS-C, IBS-D, IBS-M lub IBS-U i wykonując odpowiednie testy w miarę pojawiania się wskazań. Umożliwiłoby to również pacjentom jak najszybsze rozpoczęcie odpowiedniego leczenia, zwiększając zadowolenie pacjentów.

Badanie przeprowadzone na 302 osobach wykazało, że niepotrzebne testy diagnostyczne nie przynoszą korzyści, a „pozytywne podejście diagnostyczne” było tak samo dokładne, jak wykonanie baterii testów.

Kryteria Rzymu IV

Ponieważ IBS jest uważane za zaburzenie funkcjonalne, ponieważ nie ma widocznego procesu chorobowego, świadczeniodawcy często stosują kryteria rzymskie IV („Rzym 4”) do diagnozowania IBS.

Zgodnie z tymi kryteriami IBS diagnozuje się, jeśli objawy występowały co najmniej jeden dzień w tygodniu w ciągu ostatnich trzech miesięcy i zaczęły się sześć lub więcej miesięcy temu.

Objawy muszą obejmować nawracający ból brzucha, przy czym prawdziwe są co najmniej dwa z poniższych:

• Ból jest związany w czasie z wypróżnianiem.
• Początek bólu związany jest ze zmianą częstotliwości stolca.
• Początek bólu związany jest ze zmianą wyglądu stolca.

Chociaż Kryteria Rzymskie IV są pomocnym źródłem informacji, wielu świadczeniodawców podstawowej opieki zdrowotnej woli przeprowadzić dokładniejsze badanie i skierować Cię do gastroenterologa.

Gastroenterolodzy wykorzystują swoją wiedzę na temat funkcjonowania całego układu pokarmowego oraz doświadczenie w różnych schorzeniach przewodu pokarmowego, aby opracować kompleksową diagnostykę i plan leczenia.

Egzamin fizyczny i testy laboratoryjne dla IBS

Aby uzyskać właściwe leczenie, ACG zaleca wykluczenie pewnych zaburzeń. W tym celu polecają:

• Badania krwi w celu wykluczenia celiakii, jeśli masz biegunkę
• Badanie kału i badanie krwi zwane białkiem C-reaktywnym (CRP) w celu wykluczenia choroby zapalnej jelit u osób podejrzanych o IBS z biegunką
• Testowanie na pasożyty, takie jak Giardia, tylko w przypadku podróży do ubogich obszarów, biwakowania, przebywania w przedszkolu lub kontaktu z wodą o niskiej jakości
• Testowanie pod kątem alergii pokarmowych i wrażliwości tylko wtedy, gdy istnieje spójny i powtarzalny efekt spożywania określonej żywności

• Testy fizjologii anorektalnej w celu wykluczenia dyssynergicznej defekacji (DD), szczególnie jeśli zaparcia nie reagują na leczenie lub jeśli podejrzewa się zaburzenia dna miednicy

Obrazowanie

Jeśli Twoje objawy lub wywiad rodzinny to uzasadniają, Twój lekarz może zalecić dodatkowe badania, aby upewnić się, że nie masz innego stanu naśladującego IBS, takiego jak nieswoiste zapalenie jelit (IBD) lub polipy okrężnicy.

Jeśli tak się stanie, mogą zalecić jedną z tych innych powszechnych procedur żołądkowo-jelitowych:

• Kolonoskopia: zakres całego jelita grubego

• Sigmoidoskopia: Badanie odbytnicy i najniższej części okrężnicy, zwanej esicy

• Endoskopia górna: zakres górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym przełyku, żołądka i dwunastnicy

• Seria dolnego odcinka przewodu pokarmowego (lewatywa z baru): zdjęcie rentgenowskie jelita grubego z użyciem baru do kontrastu

• Górna seria przewodu pokarmowego: zdjęcia rentgenowskie górnego układu pokarmowego z barem użytym do kontrastu

Diagnozy różnicowe

Istnieje wiele typowych problemów zdrowotnych dotyczących przewodu pokarmowego, które mają takie same objawy jak IBS. Na przykład celiakia (odpowiedź autoimmunologiczna na spożywanie glutenu) i nietolerancje pokarmowe (reakcja żołądkowo-jelitowa na niektóre pokarmy) często mają objawy podobne do IBS.

Tymczasem IBD (choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego) i rak jelita grubego mogą również dzielić pewne objawy. Różnica polega na tym, że osoby z tymi chorobami często doświadczają krwawienia z odbytu lub innych „objawów alarmowych” wymienionych powyżej, oprócz bólu brzucha, gazów, wzdęć, biegunki i zaparć. Osoby z IBS zwykle nie mają krwawienia z odbytu, chyba że jest to hemoroidy.