Co to jest szczepionka inaktywowana?

Inaktywowana szczepionka to taka, która wykorzystuje zabity wirus lub bakterie do stymulacji układu odpornościowego w celu ochrony organizmu przed infekcją. Ponieważ bakteria lub wirus jest martwy, nie może się replikować ani powodować choroby.

Chociaż szczepionki inaktywowane mają te same cele, co szczepionki żywe – a mianowicie wytworzenie odporności, w tym przeciwciał zwalczających choroby – mogą wywoływać mniej silną odpowiedź i często wymagają wielu dawek i/lub szczepień przypominających, aby uzyskać odpowiednią ochronę.

Historia

Inaktywowane szczepionki zostały po raz pierwszy opracowane pod koniec XIX wieku. Praktyka wariolacji (szczepienie niezainfekowanej osoby ropą od osoby zakażonej) była powszechnie stosowana w XVIII wieku w celu zapobiegania infekcjom bakteryjnym, takim jak ospa, a czasami była również stosowana do zapobiegania chorobom podczas epidemii, takim jak dur brzuszny, dżuma i cholera .

Naukowcy z XIX wieku dowiedzieli się, że wyizolowanie patogenu wywołującego chorobę, zabicie go i wstrzyknięcie do organizmu może sprawić, że organizm rozpozna go jako szkodliwy i wywoła reakcję specyficzną dla choroby. Pierwsze szczepionki inaktywowane zostały opracowane w latach 80. XIX wieku, a pierwsza szczepionka na cholerę ogólnego zastosowania w 1896 roku.

Przez pokolenia naukowcy stosowali różne metody zabijania patogenów przygotowywanych do inaktywowanych szczepionek, w tym ciepło, chemikalia i promieniowanie.

W XX wieku inaktywację chemiczną z powodzeniem zastosowano wobec wirusów, w niektórych przypadkach obejmujących cały patogen, a w innych tylko część patogenu. To ostatnie odkrycie doprowadziło do opracowania szczepionki podjednostkowej.

Rodzaje szczepionek inaktywowanych

Istnieje 85 pojedynczych i skojarzonych szczepionek zatwierdzonych do stosowania przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Wśród nich jest wiele szczepionek inaktywowanych, znanych również jako szczepionki całkowicie zabite, które chronią przed następującymi chorobami:

• Wirusowe zapalenie wątroby typu A (podawane we wstrzyknięciu w dwóch dawkach)

• Grypa (podawana co roku w formie zastrzyku przeciw grypie)

• Japońskie zapalenie mózgu (podawane we wstrzyknięciu w dwóch dawkach)
• Polio (podawane w postaci zastrzyku w czterech dawkach dla dzieci i zwykle nie podawane dorosłym, chyba że nie dostały go w dzieciństwie)

• Wścieklizna (podawana we wstrzyknięciu w trzech dawkach)

• Tyfus (podany jako pojedynczy strzał przed podróżą do regionu endemicznego)

Niektóre szczepionki inaktywowane nie są już dostępne w Stanach Zjednoczonych, w tym na cholerę i dżumę.

Zalety i wady

Każda szczepionka ma swoje plusy i minusy. W wielu przypadkach do wyboru jest tylko jedna wersja szczepionki. Mimo to zrozumienie, jak działają szczepionki inaktywowane, może pomóc w zrozumieniu, dlaczego dawki szczepionek różnią się i dlaczego niektóre z nich kosztują więcej niż inne.

Trwałość szczepionki

Trwałość szczepionki odnosi się do ram czasowych, w których szczepionka jest skuteczna. W porównaniu z żywymi szczepionkami trwałość szczepionek inaktywowanych jest zwykle krótsza. Dzieje się tak, ponieważ układ odpornościowy może lepiej rozpoznać bakterie lub wirusy, które aktywnie się replikują, nawet jeśli nie powodują choroby.

Podczas gdy szczepionki inaktywowane mogą wymagać do czterech dawek, aby osiągnąć optymalny poziom ochrony, żywe zazwyczaj wymagają jednej lub dwóch dawek.

Przykłady:

• Żywa szczepionka, taka jak szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR), wymaga tylko dwóch dawek i zapewnia skuteczną ochronę na całe życie.
• Inaktywowana szczepionka, taka jak ta stosowana przeciwko wściekliźnie, może być potrzebna co sześć miesięcy do dwóch lat dla osób o zwiększonym ryzyku narażenia, takich jak weterynarze, inspektorzy kontroli zwierząt i dzikie zwierzęta oraz osoby pracujące w laboratoriach zajmujących się badaniem wirusa wścieklizny.
• Żywa doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu wymaga powtarzanych dawek co pięć lat u osób w regionach endemicznych, a inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu podawana przez wstrzyknięcie wymaga powtarzania dawki co dwa lata.

Trwałość szczepionki podjednostkowej: Chociaż szczepionki podjednostkowe są technicznie inaktywowane, nie obejmują całego patogenu (ale raczej fragment patogenu) i są uważane za odrębną kategorię szczepionek. Użyty fragment został wybrany ze względu na jego silne działanie antygenowe (pobudzające odporność). Szczepionki podjednostkowe często wymagają zastrzyków przypominających, aby utrzymać ochronę immunologiczną.

Przechowywanie i wysyłka

Ponieważ patogen w szczepionce jest martwy, szczepionki inaktywowane mają tę zaletę, że można je łatwo przechowywać i transportować, co ułatwia transport, zwłaszcza w częściach świata, w których zasoby są ograniczone.

Z drugiej strony żywe szczepionki zazwyczaj wymagają specjalnych wymagań dotyczących transportu i przechowywania. To ograniczenie stwarza problemy na obszarach ubogich w zasoby. Potrzeby te mogą również zwiększyć koszty i prowadzić do marnotrawstwa ze względu na krótszy okres przydatności do spożycia.

Bezpieczeństwo szczepionki

Większości ludzi można podawać szczepionki inaktywowane, ponieważ martwy wirus nie może wywołać choroby. Jednak w przypadku żywych szczepionek istnieje niewielka szansa, że ​​wirus może się replikować i powodować chorobę u niektórych osób.

Powiedziawszy to, jedyną szczepionką, o której wiadomo, że powróciła do swojej patogennej (powodującej chorobę) postaci, jest żywa doustna szczepionka przeciw polio, która nie jest już stosowana w Stanach Zjednoczonych.

Grupy ryzyka dotyczące żywych szczepionek

Osoby przyjmujące przeszczepy narządów lub osoby przyjmujące leki immunosupresyjne, osoby zarażone wirusem HIV oraz osoby poddawane chemioterapii przeciwnowotworowej mogą być narażone na infekcję żywą szczepionką. W takich sytuacjach nie należy unikać wszystkich żywych szczepionek, ale należy rozważyć korzyści i zagrożenia.

Szczepionki należą do największych osiągnięć nauk medycznych. Niezależnie od ich rodzaju korzyści — w zakresie zapobiegania chorobom, chorobom i śmierci — znacznie przewyższają ryzyko.

Unikanie szczepionek nie tylko naraża Ciebie lub Twoje dziecko na ryzyko, ale także grozi ponownym pojawieniem się chorób, które uważano za wyeliminowane. Tak jest w przypadku odry, choroby uznanej za wyeliminowaną w Stanach Zjednoczonych w 2000 r., która ma wielki powrót, częściowo z powodu mitów i błędnych przekonań na temat szczepień.