Anatomia pnia żebrowo-szyjkowego

Pień żebrowo-szyjkowy to tętnica dostarczająca krew do głowy i szyi. Sparowane naczynie, które pojawia się po obu stronach szyi, tętnica ta jest odgałęzieniem tętnicy podobojczykowej w barku, która dostarcza krew do kończyn górnych.

Pojawia się tuż nad obojczykiem u podstawy szyi. Poruszając się tylno-bocznie (w stronę boku i do tyłu), przebiega krótki przebieg, po czym dzieli się na dwie główne gałęzie: głęboką tętnicę szyjną i najwyższe tętnice międzyżebrowe.

Ponieważ pełni tak ważną rolę, problemy z pniem żebrowo-szyjkowym mogą mieć poważne implikacje kliniczne. Przeszkody w tym miejscu lub tętnicy podobojczykowej również mogą być bardzo uciążliwe.

Pień żebrowo-szyjkowy może ulec zapaleniu, zapaleniu tętnic Takayasu, tętniakowi rzekomemu lub wypadkom, w których jest przebity lub uszkodzony.

Anatomia

Po obu stronach podstawy szyi pień żebrowo-szyjkowy łączy poprzez swoje odgałęzienia tętnicę podobojczykową z tętnicami potylicznymi i kręgowymi głowy i szyi.

Struktura i lokalizacja

Znajdujące się w każdym ramieniu tętnice podobojczykowe są głównymi tętnicami klatki piersiowej (klatki piersiowej) biegnącymi w kierunku boków ciała tuż pod obojczykami lub obojczykami. Pień żebrowo-szyjkowy wyłania się z nich na poziomie podstawy szyi.

Ma bardzo krótki przebieg, który przebiega przez błonę nadopłucnową, tkankę łączną, nad górną częścią płuca. Oto krótki opis jego przebiegu.

Pochodzenie i kurs

Chociaż mogą występować pewne różnice, pień szyjny żebra wyrasta z górnej części dystalnego odcinka tętnicy podobojczykowej, która jest częścią biegnącą na zewnątrz w kierunku barków.

Pojawia się tuż za pniem tarczowo-szyjne, za lub przyśrodkowo (bliżej środka) przedniego mięśnia pochylnego przedniej części szyi.

Nadrzędna tętnica międzyżebrowa

Górna gałąź tętnicy międzyżebrowej wygina się do tyłu, owijając szyję pierwszego (najwyższego) żebra. Następnie przechodzi między zwojem gwiaździstym, wiązką nerwów na poziomie najniższych kręgów szyjnych, a rozciągającą się, zewnętrzną częścią nerwu rdzeniowego, przesuwając się w dół.

W końcu opada wzdłuż wewnętrznej części klatki piersiowej, gdzie kończy się kilkoma gałęziami.

Tętnica szyjna głęboka

Biegnąc do tyłu i na boki, aż przejdzie przez górne żebro, gałąź tętnicy szyjnej głębokiej zwija się w górę, równolegle do kręgosłupa szyi (kręgosłup szyjny) i przed tylnymi (tylnymi) mięśniami szyi.

Wydziela kilka własnych odgałęzień, a na poziomie drugiego kręgu szyjnego łączy się z gałęzią zstępującą tętnicy potylicznej.

Wariacje anatomiczne

Podobnie jak w przypadku innych tętnic i żył w ciele, istnieje wiele odmian anatomii tułowia żebrowo-szyjkowego. Są one dość powszechne i większość z nich nie wpływa na funkcję. Zawierają:

• Wcześniejsze pochodzenie: W około 40% przypadków pień szyjny wyłania się z tętnicy podobojczykowej bliżej środka ciała. Pochodzenie tej tętnicy może również różnić się w zależności od strony.

• Dodatkowa tętnica szyjna głęboka: Druga tętnica szyjna głęboka odchodzi od pnia żebrowo-szyjkowego u 25% osób.

• Brak górnej tętnicy międzyżebrowej: lekarze również zaobserwowali brak tej gałęzi. W takich przypadkach tętnicę tę zastępuje się odgałęzieniem aorty zstępującej. Tętnica międzyżebrowa górna może wtedy odchodzić od innych tętnic, takich jak pień szyjny, głęboka tętnica szyjna i dolna tętnica tarczycy.

Funkcjonować

Podobnie jak wszystkie tętnice, pień szyjny jest częścią układu krążenia, którego zadaniem jest dostarczanie natlenionej krwi z serca do tkanek, mięśni, kości i innych części ciała. Jego funkcję można podzielić na podstawie jego gałęzi:

• Poprzez swoją górną gałąź międzyżebrową, żebro szyjne zaopatruje najwyższe przestrzenie międzyżebrowe, czyli te między żebrami. Ta gałąź dostarcza również krew do mięśni, tkanek i skóry w tych obszarach.

• Jego głęboka gałąź szyjna dostarcza krew do tylnych (tylnych) mięśni szyi. Tętnica ta ma również gałąź, która wchodzi do kanału kręgowego szyjnego, obszaru utworzonego przez kręgi dla samego rdzenia kręgowego.

Znaczenie kliniczne

Biorąc pod uwagę, że pień szyjny jest ważną częścią układu krążenia dostarczającego krew do górnej części ciała, uszkodzenie lub zaburzenie może mieć tutaj poważne konsekwencje. Najbardziej rozpowszechnione wśród nich to:

• Zapalenie tętnic Takayasu: znany również jako choroba bez tętna, ten stan występuje, gdy większe tętnice, takie jak tętnica podobojczykowa i jej gałęzie, ulegają zapaleniu. Lekarze wykrywają to, gdy słyszą szmery – nienormalne „szmery” – przez stetoskop i nie są w stanie wykryć promieniowego tętna (tego rodzaju wykrywanego na nadgarstku). Może prowadzić do udaru mózgu i innych problemów.

• Perforacja: Pień żebrowo-szyjkowy może ulec perforacji podczas koronarografii, metody obrazowania, która śledzi przepływ krwi w organizmie. Chociaż zdarza się to rzadko, jest to nagły przypadek medyczny, ponieważ krew gromadzi się w szyi i zaczyna blokować drogi oddechowe, wzywając do unieruchomienia i innych nagłych zabiegów.

• Tętniak rzekomy: wyciek krwi z pnia szyjnego jest rzadkim powikłaniem bullektomii (zabiegu, który usuwa rozszerzone przestrzenie powietrzne z płuc), zastosowania kroplówki w żyle szyjnej lub infekcji lub urazu szyi. Może to przerywać oddychanie i powodować ból w klatce piersiowej, wymagający leczenia chirurgicznego.

• Dodatkowy dopływ krwi: Zakłócenia przepływu krwi mogą sprawić, że gałąź międzyżebrowa pnia żebrowo-szyjkowego będzie szczególnie ważna w dostarczaniu krwi do tkanek i mięśni między żebrami. Warto zauważyć, że gdy tętnica szyjna wewnętrzna zostaje zablokowana, pień żebrowo-szyjkowy może stać się niezbędny dla krążenia i jest zagrożony tętniakiem.

• Zespół skradu podobojczykowego: W związku z powyższym, skrad podobojczykowy to odwrócenie przepływu krwi w wyniku niedrożności lub zwężenia (zwężenia) tętnic zaopatrujących tętnice podobojczykowe. Ten stan może przebiegać bezobjawowo, ale może również prowadzić między innymi do bólu ramion, omdlenia i problemów poznawczych.