DABDA: 5 etapów radzenia sobie ze śmiercią

Pięć etapów radzenia sobie z umieraniem (DABDA) zostało po raz pierwszy opisanych przez Elisabeth Kübler-Ross w swojej klasycznej książce „O śmierci i umieraniu” z 1969 roku. jeden) umierają, zaczynając od szoku (lub zaprzeczenia) chwili, aż do momentu akceptacji.

Chociaż te etapy są wyjątkowe dla każdej osoby stojącej w obliczu choroby, śmierci lub straty, a większość ludzi nie podąża za nimi w sposób liniowy, są one pomocne w opisaniu niektórych emocji, które towarzyszą tym zmieniającym życie wydarzeniom.

Etapy radzenia sobie

Etapy DABDA oznaczają:

• Odmowa
• Gniew
• Targowanie się
• Depresja
• Przyjęcie

Pięć etapów modelu scenicznego Kübler-Ross to najbardziej znany opis reakcji emocjonalnych i psychologicznych, jakich doświadcza wielu ludzi w obliczu zagrażającej życiu choroby lub sytuacji zmieniającej życie.

Etapy dotyczą nie tylko śmierci, ale każdego wydarzenia zmieniającego życie, którego strata jest głęboko odczuwalna, takiego jak rozwód, utrata pracy lub domu.

Proces radzenia sobie

Etapy nie mają być kompletne ani chronologiczne. Nie każdy, kto doświadcza zdarzenia zagrażającego życiu lub zmieniającego życie, odczuje wszystkie pięć odpowiedzi, ani każdy, kto ich doświadczy, nie zrobi tego w podanej kolejności. Reakcje na chorobę, śmierć i utratę są tak wyjątkowe, jak osoba ich doświadczająca.

W swojej książce Kübler-Ross omawia tę teorię radzenia sobie w sposób liniowy, co oznacza, że ​​osoba przechodzi przez jeden etap, aby przejść do następnego.Później wyjaśniła, że ​​teoria ta nigdy nie miała być liniowa ani stosowana do wszystkich osób; sposób, w jaki dana osoba przechodzi przez etapy, jest tak wyjątkowy, jak oni.

Ważne jest, aby pamiętać, że niektórzy ludzie doświadczą wszystkich etapów, niektórzy w kolejności, a inni nie, a inni mogą doświadczyć tylko kilku etapów lub nawet utknąć na jednym. Warto również zauważyć, że sposób, w jaki dana osoba radziła sobie z przeciwnościami losu w przeszłości, wpłynie na postępowanie z diagnozą nieuleczalnej choroby.

Na przykład kobieta, która w przeszłości zawsze unikała przeciwności losu i wykorzystywała zaprzeczanie, by poradzić sobie z tragedią, może na długi czas utknąć w fazie zaprzeczenia. Podobnie mężczyzna, który wykorzystuje gniew, by radzić sobie z trudnymi sytuacjami, może nie być w stanie wyjść z fazy gniewu radzenia sobie.

Odmowa

Wszyscy chcemy wierzyć, że nic złego nam się nie stanie. Podświadomie możemy nawet uwierzyć, że jesteśmy nieśmiertelni.

Kiedy dana osoba otrzymuje diagnozę śmiertelnej choroby, naturalne jest wejście w etap zaprzeczenia i izolacji. Mogą całkowicie nie wierzyć w to, co mówi im lekarz i szukać drugiej i trzeciej opinii.

Mogą zażądać nowego zestawu testów, wierząc, że wyniki pierwszych z nich są fałszywe. Niektórzy ludzie mogą nawet odizolować się od swoich lekarzy i przez pewien czas odmówić dalszego leczenia.

Ten etap zaprzeczenia jest zwykle krótkotrwały. Wkrótce po jej wejściu wielu zaczyna akceptować swoją diagnozę jako rzeczywistość. Pacjent może wyjść z izolacji i wznowić leczenie.

Jednak niektórzy ludzie będą używać zaprzeczenia jako mechanizmu radzenia sobie przez długi czas w chorobie, a nawet w śmierci. Przedłużone zaprzeczanie nie zawsze jest czymś złym; nie zawsze prowadzi to do zwiększonego cierpienia.

Czasami błędnie wierzymy, że ludzie muszą znaleźć sposób na pogodzenie się ze swoją śmiercią, aby móc umrzeć w spokoju. Ci z nas, którzy widzieli, jak ludzie wypierają się do końca, wiedzą, że to nie zawsze jest prawda.

Gniew

Kiedy osoba akceptuje rzeczywistość śmiertelnej diagnozy, może zacząć pytać: „Dlaczego ja?” Świadomość, że nie spełnią się wszystkie ich nadzieje, marzenia i dobrze ułożone plany, wywołuje gniew i frustrację. Niestety, ten gniew jest często kierowany na świat i losowo.

W szpitalu krzyczą na lekarzy i pielęgniarki; członkowie rodziny są witani z niewielkim entuzjazmem i często spotykają się z przypadkowymi napadami wściekłości. Nawet nieznajomi nie są odporni na działania, które może wywołać gniew.

Ważne jest, aby zrozumieć, skąd bierze się ten gniew. Umierający może oglądać telewizję i widzieć ludzi śmiejących się i tańczących – okrutne przypomnienie, że nie może już chodzić, a co dopiero tańczyć.

W książce „O śmierci i umieraniu” Kübler-Ross przenikliwie opisuje ten gniew: „Podniesie głos, będzie stawiał żądania, będzie narzekał i prosił o uwagę, być może jako ostatni głośny krzyk: „Jestem żywy, nie zapominaj o tym. Słyszysz mój głos. Jeszcze nie umarłem!'”

Dla większości ludzi ten etap radzenia sobie jest również krótkotrwały. Znowu jednak niektórzy ludzie będą nadal w gniewie przez większą część choroby. Niektórzy nawet umrą w złości.

Targowanie się

Kiedy zaprzeczenie i gniew nie przyniosą zamierzonego rezultatu, w tym przypadku błędna diagnoza lub cudowne lekarstwo, wiele osób przejdzie do negocjacji. Większość z nas próbowała już targować się w pewnym momencie swojego życia.

Dzieci uczą się od najmłodszych lat, że złoszczenie się na mamę, gdy mówi „nie”, nie działa, ale próbowanie innego podejścia może być. Podobnie jak dziecko, które ma czas na przemyślenie swojego gniewu i rozpoczęcie targowania się z rodzicem, tak samo ma wiele osób ze śmiertelną chorobą.

Większość ludzi, którzy wchodzą w fazę negocjacji, robi to ze swoim Bogiem. Mogą zgodzić się na dobre życie, pomagać potrzebującym, nigdy więcej nie kłamać lub na wiele „dobrych” rzeczy, jeśli ich siła wyższa tylko wyleczy ich z choroby.

Inni ludzie mogą targować się z lekarzami lub samą chorobą. Mogą próbować wynegocjować więcej czasu, mówiąc takie rzeczy jak: „Gdybym tylko mógł żyć wystarczająco długo, aby zobaczyć, jak moja córka wychodzi za mąż…” lub „Gdybym tylko mógł jeszcze raz pojeździć na motocyklu…”

Dorozumiana przysługa w zamian za zwrot polega na tym, że nie poprosiliby o nic więcej, gdyby tylko spełniono ich życzenie. Osoby, które wkraczają w ten etap, szybko uczą się, że negocjacje nie działają i nieuchronnie przechodzą, zwykle do etapu depresji.

Depresja

Kiedy staje się jasne, że nieuleczalna choroba nie zniknie, wiele osób doświadcza depresji. Na przykład zwiększone obciążenie zabiegami chirurgicznymi, leczeniem i fizycznymi objawami choroby utrudnia niektórym ludziom zachowanie gniewu lub wymuszenie stoickiego uśmiechu. Z kolei może wkraść się depresja.

Kübler-Ross wyjaśnia, że ​​na tym etapie istnieją tak naprawdę dwa rodzaje depresji. Pierwsza depresja, którą nazwała „depresją reaktywną”, pojawia się jako reakcja na obecne i przeszłe straty.

Na przykład kobieta, u której zdiagnozowano raka szyjki macicy, może najpierw stracić macicę w wyniku operacji, a włosy w wyniku chemioterapii. Jej mąż zostaje bez pomocy w opiece nad trójką dzieci, podczas gdy ona jest chora i musi wysłać dzieci do członka rodziny poza miasto.

Ponieważ leczenie raka było tak drogie, ta kobieta i jej małżonek nie mogą sobie pozwolić na kredyt hipoteczny i muszą sprzedać swój dom. Kobieta odczuwa głębokie poczucie straty z każdym z tych wydarzeń i popada w depresję.

Drugi rodzaj depresji nazywa się „depresją przygotowawczą”. Jest to etap, na którym trzeba zmierzyć się z nadchodzącą w przyszłości utratą wszystkiego i wszystkich, których kochają. Większość ludzi spędzi ten czas żałoby w cichych myślach, przygotowując się na tak całkowitą stratę.

Przyjęcie

Na etapie akceptacji większość ludzi chciałaby być po śmierci. Jest to etap pokojowego rozstrzygnięcia, że ​​śmierć nadejdzie i cichego oczekiwania na jej nadejście. Jeśli dana osoba ma wystarczająco dużo szczęścia, aby osiągnąć ten etap, śmierć jest często bardzo spokojna.

Ludzie, którzy osiągnęli akceptację, zazwyczaj dają sobie przyzwolenie na wyrażanie żalu, żalu, złości i depresji. W ten sposób są w stanie przetwarzać swoje emocje i pogodzić się z „nową rzeczywistością”.

Być może mieli czas na naprawienie szkody i pożegnanie się z bliskimi. Ta osoba miała również czas, aby opłakiwać stratę tak wielu ważnych osób i rzeczy, które tak wiele dla niej znaczą.

Niektórzy ludzie, u których choroba została zdiagnozowana późno i nie mają czasu na przepracowanie tych ważnych etapów, mogą nigdy nie doświadczyć prawdziwej akceptacji. Inni, którzy nie mogą przejść z innego etapu — na przykład mężczyzna, który pozostaje zły na świat aż do śmierci — mogą również nigdy nie doświadczyć spokoju akceptacji.

Dla szczęśliwców, którzy doszli do akceptacji, ostatni etap przed śmiercią często spędzany jest w cichej kontemplacji, gdy zwracają się do wewnątrz, aby przygotować się na swój ostateczny wyjazd.