Przyczyny i czynniki ryzyka raka okrężnicy

Rak jelita grubego jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów związanych z rakiem w Stanach Zjednoczonych zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Większość nowotworów okrężnicy lub odbytnicy (przewodu pokarmowego znajdującego się między okrężnicą a odbytem) rozwija się z polipów, które są naroślami tworzącymi się w wewnętrznej wyściółce okrężnicy.

Podczas gdy większość polipów w rzeczywistości nie przekształca się w raka, te, które najprawdopodobniej nazywają się polipami gruczolakowatymi lub gruczolakami. Duże polipy (większe niż 1 centymetr), polipy zawierające nieprawidłowe komórki (nazywane polipami dysplastycznymi) i posiadające dwa lub więcej polipów w okrężnicy również zwiększają prawdopodobieństwo raka okrężnicy.

Jeśli chodzi o czynniki ryzyka, ryzyko zachorowania na raka okrężnicy wzrasta wraz z wiekiem, zwłaszcza po 50 roku życia. Ponadto, cukrzyca typu 2 lub choroba zapalna jelit (na przykład wrzodziejące zapalenie okrężnicy) lub rodzinna historia raka okrężnicy zwiększa ryzyko rozwoju choroby, podobnie jak niektóre modyfikowalne czynniki ryzyka, takie jak nadwaga i dieta bogata w czerwone i przetworzone mięso.

Ostatecznie znajomość przyczyn i czynników ryzyka raka okrężnicy może pomóc zrozumieć znaczenie rutynowych badań przesiewowych w kierunku raka okrężnicy, a także dowiedzieć się, czy należy rozpocząć badania przesiewowe w młodszym wieku.

Wspólne czynniki ryzyka

Istnieje wiele czynników, które zwiększają ryzyko zachorowania na raka okrężnicy, niektóre pod kontrolą danej osoby (uważane za modyfikowalne), a inne nie, takie jak wiek, pochodzenie etniczne, rasa i genetyka.

Wiek

Starszy wiek jest najważniejszym czynnikiem ryzyka raka okrężnicy.

To powiedziawszy, młodzi dorośli również mogą zachorować na raka okrężnicy. W rzeczywistości zachorowalność na raka okrężnicy u młodych ludzi w wieku od 20 do 39 lat wzrasta, a eksperci nie są pewni, dlaczego. Co więcej, wbrew powszechnemu mniemaniu, większość nowotworów jelita grubego u młodych ludzi nie jest związana z zespołami genetycznymi, ale występuje sporadycznie.

Pochodzenie etniczne i rasa

Pochodzenie etniczne i rasa są również czynnikami związanymi z ryzykiem raka. Afroamerykanie są bardziej narażeni na rozwój i śmierć z powodu raka okrężnicy niż osoby rasy kaukaskiej. Inną grupą wysokiego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego są ludzie pochodzenia żydowskiego z Europy Wschodniej.

Nadwaga lub otyłość

Związek między rakiem jelita grubego a otyłością jest silny. Podsumowując, osoby otyłe są o ponad 30% bardziej narażone na rozwój tego typu raka niż osoby o normalnej wadze. Regularna aktywność fizyczna może faktycznie uchronić Cię przed rozwojem raka okrężnicy.

Cukrzyca typu 2

Badania konsekwentnie wykazały związek między cukrzycą typu 2 a rozwojem raka okrężnicy. Ponadto ryzyko raka okrężnicy wzrasta u osób z cukrzycą typu 2, które były otyłe od co najmniej czterech lat.

Osobista historia polipów jelita grubego

Polip okrężnicy to nieprawidłowy wzrost wyściółki okrężnicy. Najczęściej nowotwory okrężnicy rozwijają się z polipów gruczolakowatych, przy czym gruczolakorak jest najczęstszym typem raka jelita grubego. Polipy gruczolakowate mogą być kosmków (liści lub liści), wzniesione lub płaskie.

Praktycznie wszystkie nowotwory okrężnicy rozwijają się z polipów gruczolakowatych; posiadanie jednego lub więcej polipów gruczolakowatych zwiększa ryzyko zachorowania na raka okrężnicy. Ryzyko to jest wyższe, im większy jest polip, tym więcej masz polipów i jeśli polip wykazuje dysplazję (zawiera niektóre nieprawidłowo wyglądające komórki).

Plusem jest to, że gdy te polipy zostaną znalezione i usunięte za pomocą kolonoskopii, nie mają już możliwości zachorowania na raka.

Osobista historia zapalnej choroby jelit

Nieswoiste zapalenie jelit (IBD) obejmuje stany takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Oba są związane z rozwojem raka okrężnicy, a ryzyko wzrasta im dłużej dana osoba ma IBD.

Na przykład, podczas gdy wyniki różnych badań nieznacznie się różnią, według jednej analizy rak jelita grubego wystąpił u 0,4% osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego w ciągu 10 lat i do 5,3% w ciągu 20 lat.

Oprócz czasu trwania choroby, osoby z bardziej rozległym zapaleniem okrężnicy (zapaleniem okrężnicy) są bardziej zagrożone. Mówiąc dokładniej, osoby, których cała okrężnica jest chora (tzw. pan-colitis) mają najwyższe ryzyko zachorowania na raka okrężnicy.

Badania sugerują, że osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego są prawie dwa i pół razy bardziej narażone na raka jelita grubego niż osoby bez niego, a osoby z rozległym zapaleniem jelita grubego mają prawie pięciokrotnie większe ryzyko.

Należy zauważyć, że IBD nie należy mylić z zespołem jelita drażliwego (IBS), który nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka okrężnicy.

Promieniowanie

Poddanie się radioterapii brzucha, miednicy lub kręgosłupa jako dziecko zwiększa ryzyko zachorowania na raka okrężnicy. Dlatego też Grupa Onkologii Dziecięcej zaleca, aby „jeśli była Pani leczona radioterapią brzucha, miednicy, kręgosłupa lub całego ciała w dzieciństwie, w okresie dojrzewania lub w młodym wieku dorosłym, powinna Pani przejść badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego po pięciu latach od napromieniowania lub w wieku 30 lat, w zależności od tego, co nastąpi jako ostatnie. Opcje te obejmują badanie kału co trzy lata lub kolonoskopię co pięć lat”.

Badania sugerują również, że mężczyźni, którzy przeszli radioterapię w leczeniu raka prostaty i jąder, mają wyższy wskaźnik zachorowań na raka jelita grubego.

Genetyka

Badania wykazały, że jeden na cztery przypadki raka okrężnicy ma jakiś związek genetyczny. Więc jeśli masz członka rodziny pierwszego stopnia (brata, siostrę, ojca, matkę, dziecko) z rakiem okrężnicy lub polipami, ryzyko zachorowania na raka okrężnicy jest zwiększone.

Rodzinna polipowatość gruczolakowata (FAP)

Jest to dziedziczony przez rodzinę zespół, który powoduje rozwój setek (a nawet tysięcy) polipów przedrakowych w okrężnicy. Osoby z FAP mają prawie 100% szans na zachorowanie na raka jelita grubego, często w wieku 40 lat. Chociaż jest to dość rzadkie, u osób z FAP można zdiagnozować raka okrężnicy u nastolatków. Objawy FAP mogą obejmować zmianę nawyków jelit, ból brzucha lub krwawe stolce (z dużych polipów).

Dziedziczny niepolipowaty rak jelita grubego (HNPCC)

Nazywany również zespołem Lyncha, jest to choroba dziedziczna, która może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jelita grubego nawet o 80%. Nie ma zewnętrznych objawów HNPCC, ale testy genetyczne, wywiad rodzinny w kierunku raka okrężnicy i badania przesiewowe, takie jak kolonoskopia, pomogą Twojemu lekarzowi zdiagnozować ten zespół.

Zespół Peutza-Jeghersa (PJS)

Jest to choroba dziedziczna, która powoduje, że polipy okrężnicy są bardziej podatne na rakowacenie. PJS nie jest powszechna: dotyka tylko od jednej na 25 000 do jednej na 300 000 osób po urodzeniu.

PJS może zostać przeniesiony na dziecko (50/50 szansa) lub rozwinąć się sporadycznie z nieznanych przyczyn. Niektóre objawy związane z zespołem, które zwykle pojawiają się po urodzeniu, obejmują ciemne plamienie pigmentowe na ustach lub w jamie ustnej, pałeczki palców rąk lub paznokci u rąk oraz krew w stolcu.

Czynniki ryzyka związane ze stylem życia

Chociaż łatwo jest zostać przytłoczonym przez niemodyfikowalne czynniki ryzyka zachorowania na raka okrężnicy, pamiętaj, że nadwaga/otyłość – powszechny czynnik w rozwoju raka okrężnicy – ​​jest czymś, na co możesz mieć pewien wpływ. Ponadto kilka innych czynników ryzyka jest również pod Twoją kontrolą.

Spożycie alkoholu

Alkohol jest uważany za jeden z głównych czynników ryzyka raka okrężnicy, a ryzyko jest bezpośrednio związane z ilością spożywanego alkoholu. W rzeczywistości nawet umiarkowane spożycie alkoholu może narazić osobę na ryzyko.

Czynniki dietetyczne

Diety bogate w tłuszcz i cholesterol, zwłaszcza czerwone mięso (na przykład wołowina, jagnięcina i wieprzowina), zostały powiązane z rakiem okrężnicy. Istnieją również badania wykazujące, że spożywanie ponad 1,5 uncji przetworzonego mięsa dziennie, takiego jak hot dogi i wędliny, zwiększa ryzyko śmierci z powodu raka okrężnicy.

Chociaż nie ma „ustalonych” wytycznych dotyczących dokładnej ilości czerwonego lub przetworzonego mięsa, które można spożywać, aby uniknąć zwiększenia ryzyka raka okrężnicy, Światowy Fundusz Badań nad Rakiem zaleca spożywanie mniej niż 500 gramów czerwonego mięsa tygodniowo (co odpowiada około 18 uncji tygodniowo) i jedząc bardzo mało (jeśli w ogóle) przetworzonego mięsa.

Palenie

Palenie jest silnie związane ze zwiększonym ryzykiem raka jelita grubego. Według przeglądu w American Journal of Gastroenterology ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wzrasta proporcjonalnie do liczby lat palenia i intensywności palenia. Jednak gdy tylko osoba rzuci palenie, ryzyko raka okrężnicy zaczyna się zmniejszać.

Możliwe linki

Istnieje wiele innych czynników związanych ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka okrężnicy, chociaż ważne jest, aby pamiętać, że jury wciąż się nad nimi zastanawia.

Niektóre z nich to:

• Długotrwała terapia deprywacji androgenów (ADT), prawdopodobnie z powodu insulinooporności jako powikłania ADT
• Usunięcie pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia), co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka prawostronnego okrężnicy
• Niektóre schorzenia, takie jak akromegalia lub choroba wieńcowa serca

• Niedobór witaminy D, zwanej również „witaminą słońca” (twoje ciało wytwarza ją pod wpływem promieni ultrafioletowych)

• Przeszczep nerki, ze względu na długotrwałą supresję układu odpornościowego

Bardziej kontrowersyjne (co oznacza, że ​​link jest jeszcze bardziej rozmyty) czynniki ryzyka obejmują:

• Podwyższony poziom we krwi białka C-reaktywnego (CRP), białka wytwarzanego w wątrobie, które wzrasta w odpowiedzi na stan zapalny w organizmie

• Przewlekłe zaparcia i regularne stosowanie środków przeczyszczających, zwłaszcza bezbłonnikowych

• Zakażenie niektórymi wirusami lub bakteriami (na przykład zakażenie Helicobacter pylori)