Wpływ słońca na skórę

Światło słoneczne ma ogromny wpływ na skórę, co może powodować przedwczesne starzenie się, raka skóry i wiele innych schorzeń związanych ze skórą. Ekspozycja na światło ultrafioletowe (UV) odpowiada za około 90% wszystkich objawów uszkodzenia skóry.

Fakty dotyczące promieniowania UV

Słońce emituje promieniowanie UV, które dzielimy na kategorie na podstawie ich względnej długości fali (mierzonej w nanometrach lub nm):

• Promieniowanie UVC (100 do 290 nm)
• Promieniowanie UVB (290 do 320 nm)
• Promieniowanie UVA (320 do 400 nm)

Promieniowanie UVC ma najkrótszą długość fali i jest prawie całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową. W związku z tym nie wpływa tak naprawdę na skórę. Jednak promieniowanie UVC można znaleźć z takich sztucznych źródeł, jak rtęciowe lampy łukowe i lampy bakteriobójcze.

Promieniowanie UVB oddziałuje na zewnętrzną warstwę skóry (naskórek) i jest główną przyczyną oparzeń słonecznych. Najintensywniej jest między godziną 10 a 14, kiedy światło słoneczne jest najjaśniejsze. Jest również bardziej intensywny w miesiącach letnich, odpowiadając za około 70 procent rocznej ekspozycji człowieka na promieniowanie UVB. Ze względu na długość fali, UVB nie przenika łatwo przez szkło.

Dla kontrastu, kiedyś uważano, że promieniowanie UVA ma tylko niewielki wpływ na skórę. Badania wykazały od tego czasu, że UVA jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do uszkodzeń skóry. UVA wnika głębiej w skórę z intensywnością, która nie zmienia się tak bardzo, jak UVB. I w przeciwieństwie do UVB, UVA nie jest filtrowane przez szkło.

Szkodliwe skutki promieniowania UVA i UVB

Zarówno promieniowanie UVA, jak i UVB może powodować mnóstwo nieprawidłowości skórnych, w tym zmarszczki, zaburzenia związane ze starzeniem się, nowotwory skóry i zmniejszoną odporność na infekcje. Chociaż nie rozumiemy w pełni mechanizmów tych zmian, niektórzy uważają, że rozpad kolagenu i powstawanie wolnych rodników może zakłócać naprawę DNA na poziomie molekularnym.

Wiadomo, że promieniowanie UV zwiększa liczbę pieprzyków w wystawionych na słońce częściach ciała. Nadmierna ekspozycja na słońce może również prowadzić do rozwoju zmian przednowotworowych zwanych rogowaceniem słonecznym. Rogowacenie słoneczne uważa się za stan przedrakowy, ponieważ jedna osoba na 100 rozwinie się w raka płaskonabłonkowego. „Gruzki” rogowacenia słonecznego są często łatwiejsze do wyczucia niż widoczne i zazwyczaj pojawiają się na twarzy, uszach i tylnej części dłoni.

Ekspozycja na promieniowanie UV może również powodować rogowacenie łojotokowe, które wyglądają jak zmiany przypominające brodawki „przyklejone” do skóry. W przeciwieństwie do rogowacenia słonecznego, rogowacenie łojotokowe nie staje się rakowe.

Rozkład kolagenu i wolne rodniki

Promieniowanie UV może powodować szybszy rozkład kolagenu niż normalne starzenie. Czyni to poprzez penetrację środkowej warstwy skóry (skóry właściwej), powodując nieprawidłowe nagromadzenie elastyny. Kiedy te elastyny ​​gromadzą się, wytwarzane są enzymy, które nieumyślnie rozkładają kolagen i tworzą tak zwane „blizny słoneczne”. Ciągła ekspozycja tylko przyspiesza proces, prowadząc do dalszego marszczenia się i zwiotczenia.

Promieniowanie UV jest również jednym z głównych twórców wolnych rodników. Wolne rodniki to niestabilne cząsteczki tlenu, które mają tylko jeden elektron zamiast dwóch. Ponieważ elektrony znajdują się w parach, cząsteczka musi usunąć swój brakujący elektron z innych cząsteczek, powodując reakcję łańcuchową, która może uszkodzić komórki na poziomie molekularnym. Wolne rodniki nie tylko zwiększają liczbę enzymów rozkładających kolagen, ale mogą również zmieniać materiał genetyczny komórki w sposób, który może prowadzić do raka.

Skutki układu odpornościowego

Organizm ma obronny układ odpornościowy, który atakuje infekcje i nieprawidłowy wzrost komórek, w tym raka. Ta obrona immunologiczna obejmuje wyspecjalizowane białe krwinki zwane limfocytami T i komórki skóry zwane komórkami Langerhansa. Kiedy skóra jest wystawiona na nadmierne światło słoneczne, uwalniane są pewne substancje chemiczne, które aktywnie tłumią te komórki, osłabiając ogólną odpowiedź immunologiczną.

Nie jest to jedyny sposób, w jaki nadmierna ekspozycja może osłabić odporność osoby. Ostatnią linią obrony immunologicznej organizmu jest coś, co nazywa się apoptozą, w której poważnie uszkodzone komórki są zabijane i nie mogą stać się rakowe. (Jest to jeden z powodów, dla których łuszczysz się po oparzeniu słonecznym.) Chociaż proces ten nie jest w pełni zrozumiały, nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV wydaje się zapobiegać apoptozie, umożliwiając komórkom przedrakowym możliwość zezłośliwienia.

Zmiany skórne spowodowane słońcem

Ekspozycja na promieniowanie UV powoduje nierównomierne pogrubienie i ścieńczenie skóry zwane elastozą słoneczną, co skutkuje grubymi zmarszczkami i żółtym przebarwieniem. Może również powodować cieńsze ściany naczyń krwionośnych, co prowadzi do powstawania siniaków i pajączków (teleangiektazji) na twarzy.

Zdecydowanie najczęstszymi zmianami pigmentu wywołanymi przez słońce są piegi. Pieg powstaje, gdy komórki wytwarzające pigment skóry (melanocyty) są uszkodzone, co prowadzi do powiększenia skazy. Innym są plamy starcze, które zwykle pojawiają się na grzbietach dłoni, klatce piersiowej, ramionach, ramionach i górnej części pleców. Chociaż plamy starcze są często obserwowane u osób starszych, nie są one związane z wiekiem, jak sugeruje ich nazwa, ale są konsekwencją urazu słonecznego.

Ekspozycja na promieniowanie UV może również prowadzić do pojawienia się białych plam na nogach, dłoniach i ramionach, ponieważ melanocyty są stopniowo niszczone przez promieniowanie słoneczne.

Rak skóry i czerniak

Zdolność słońca do wywoływania raka jest dobrze znana. Trzy główne typy raka skóry to czerniak, rak podstawnokomórkowy i rak płaskonabłonkowy.

Czerniak jest najbardziej śmiercionośny z tej trójki, ponieważ rozprzestrzenia się (przerzuty) łatwiej niż inne. Rak podstawnokomórkowy jest najczęstszy i ma tendencję do rozprzestrzeniania się lokalnie, a nie do przerzutów. Rak płaskonabłonkowy jest drugim pod względem częstości występowania i wiadomo, że daje przerzuty, chociaż nie jest tak powszechny jak czerniak.

Ekspozycja na słońce jest najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju czerniaka. W przeciwieństwie do tego, ryzyko raka podstawnokomórkowego lub raka płaskonabłonkowego jest związane zarówno z typem skóry danej osoby, jak i ilością ekspozycji na promieniowanie UV przez całe życie.