Lek wziewny zawierający budezonid w inhalatorze (Pulmicort) to lek kortykosteroidowy stosowany przez lekarzy w celu zapobiegania i łagodzenia stanów zapalnych dróg oddechowych. Lekarze często przepisują budesonid w inhalatorze w leczeniu astmy, a w niektórych przypadkach również przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Budesonid zmniejsza stan zapalny dróg oddechowych, ogranicza wydzielanie śluzu i zmniejsza wrażliwość dróg oddechowych. Działania te pomagają złagodzić objawy, takie jak świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej i duszności.
Lek wziewny zawierający budezonid jest również sprzedawany pod nazwami handlowymi, takimi jak Pulmicort, DuoResp Spiromax, Symbicort, Bufomix Easyhaler lub Budelin Novolizer.
Budesonid jest wysoce skuteczny w długotrwałym leczeniu astmy. Badania kliniczne wykazały, że regularne stosowanie tego leku poprawia czynność płuc, zmniejsza liczbę ataków astmy, ogranicza potrzebę stosowania leków ratunkowych w inhalatorach oraz poprawia jakość życia.
Chociaż lek wziewny zawierający budezonid (Pulmicort) jest ogólnie bezpieczniejszy niż doustne kortykosteroidy, nadal może powodować działania niepożądane. Większość działań niepożądanych ma łagodny charakter i występuje w jamie ustnej, gardle lub górnych drogach oddechowych. Wyższe dawki i długotrwałe stosowanie zwiększają ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym.
Mechanizm działania leku budesonidu (Pulmicort)
Budesonid należy do grupy leków zwanych glikokortykoidami.
Po inhalacji budesonid przedostaje się do komórek dróg oddechowych i wiąże się z receptorami glikokortykoidowymi. Receptor to białko, które odbiera sygnały chemiczne i wyzwala reakcje biologiczne wewnątrz komórki.
Kompleks budesonidu z receptorem przedostaje się do jądra komórkowego i zmienia aktywność genów. Proces ten ogranicza wytwarzanie substancji zapalnych, takich jak cytokiny, leukotrieny, prostaglandyny i chemokiny. Budesonid zmniejsza również aktywność komórek zapalnych, w tym eozynofili, komórek tucznych, makrofagów i limfocytów.
Działania te zmniejszają obrzęk, wydzielanie śluzu oraz nadreaktywność dróg oddechowych.
Skutki uboczne stosowania leku wziewnego zawierającego budezonid (Pulmicort)
Typowe skutki uboczne budesonidu (Pulmicort) to:
- Grzybica jamy ustnej
- Chrypka
- Zmiany w głosie
- Ból gardła
- Podrażnienie gardła
- Kaszel po inhalacji
- Suchość w ustach
- Ból głowy
- Infekcje górnych dróg oddechowych
- Infekcje zatok.
Rzadziej występujące działania niepożądane budesonidu (Pulmicort) to:
- Skurcz oskrzeli bezpośrednio po inhalacji
- Reakcje alergiczne
- Siniaki na skórze
- Opóźnione gojenie się ran
- Zaćma
- Jaskra
- Zmniejszona gęstość mineralna kości
- Osteoporoza
- Zaburzenia czynności nadnerczy
- Zaburzenia wzrostu u dzieci
- Zwiększona podatność na infekcje.
Rzadkie działania niepożądane budesonidu (Pulmicort) to:
- Ciężka niewydolność nadnerczy
- Objawy psychiczne
- Ciężkie reakcje alergiczne
- Ciężkie powikłania ze strony oczu.
Następnie wyjaśnimy skutki uboczne i podpowiemy, jak ich uniknąć lub je złagodzić.
1. Grzybica jamy ustnej
Grzybica jamy ustnej jest jednym z najczęstszych skutków ubocznych stosowania leku wziewnego zawierającego budesonid.
Część każdej wdychanej dawki pozostaje w jamie ustnej i gardle, zamiast dotrzeć do płuc. Budesonid osłabia lokalną odporność tych tkanek. Osłabiona aktywność immunologiczna pozwala grzybom z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans, na nadmierny rozrost.
Infekcja grzybicza objawia się białymi plamami na języku, wewnętrznej stronie policzków, dziąsłach lub w gardle. Niektóre osoby odczuwają pieczenie, zaburzenia smaku lub trudności w połykaniu.
Około 9% osób stosujących lek zawierający budezonid (Pulmicort) cierpi na pleśniawki jamy ustnej. Ryzyko to wzrasta wraz ze zwiększaniem dawek i długotrwałym leczeniem.
Aby uniknąć tego działania niepożądanego, należy:
- Dokładnie przepłukać usta po każdej dawce
- Płukać gardło i wypluwać wodę z płukania
- Jeśli to możliwe, umyć zęby po inhalacji leku.
2. Chrypka i zmiany w głosie
Budesonid (Pulmicort) może wpływać na mięśnie i tkanki strun głosowych. Stosowanie kortykosteroidów może powodować łagodne osłabienie mięśni oraz ścieńczenie tkanek strun głosowych.
Do wystąpienia tego działania niepożądanego może również przyczyniać się stan zapalny i podrażnienie w okolicy krtani.
Około 10% osób stosujących ten lek doświadcza chrypki.
3. Ból gardła i podrażnienie gardła
Cząsteczki leku mogą osadzać się na tkankach gardła i podrażniać powierzchnię błony śluzowej.
Około 7% osób stosujących ten lek odczuwa ból gardła lub podrażnienie gardła.
Aby zmniejszyć to działanie niepożądane, należy:
- Wypić wodę po inhalacji leku
- Płukać usta i gardło
- Stosować prawidłową technikę inhalacji.
4. Kaszel po inhalacji leku
Cząsteczki leku mogą stymulować receptory kaszlowe w drogach oddechowych. Inhalatory z suchym proszkiem mogą częściej wywoływać kaszel, ponieważ cząsteczki proszku mogą podrażniać błony śluzowe dróg oddechowych.
Około 5% osób stosujących lek doświadcza kaszlu.
Aby uniknąć lub złagodzić kaszel, należy:
- Stosować prawidłową technikę inhalacji
- Wdychać płynnie i równomiernie
- Wypić wodę po zastosowaniu leku
- Jeśli kaszel staje się uciążliwy, należy omówić z lekarzem możliwość zastosowania alternatywnych inhalatorów.
5. Ból głowy
Naukowcy nie rozumieją w pełni przyczyny tego objawu. Do powstawania bólu głowy mogą przyczyniać się miejscowe zmiany zapalne, zmienione reakcje naczyniowe oraz podrażnienie górnych dróg oddechowych związane ze stosowaniem leku.
Około 10% osób stosujących lek Pulmicort (budesonid) doświadcza bólu głowy.
Aby uniknąć lub złagodzić ból głowy, należy pić wystarczającą ilość wody i przestrzegać zalecanej dawki. Jeśli ból głowy nie ustępuje, należy skonsultować się z lekarzem.
6. Infekcje górnych dróg oddechowych
Budesonid hamuje aktywność układu odpornościowego w tkankach dróg oddechowych. To osłabienie odporności może nieznacznie zmniejszyć zdolność organizmu do zwalczania wirusów i bakterii.
Zakażenia górnych dróg oddechowych występują u 5% do 20% osób stosujących lek, w zależności od czasu trwania leczenia.
Aby uniknąć zakażeń, należy:
- Regularnie myć ręce
- Unikać bliskiego kontaktu z osobami cierpiącymi na choroby zakaźne
- Stosować się do zaleceń dotyczących szczepień
- Stosować najniższą skuteczną dawkę.
7. Skurcz oskrzeli bezpośrednio po inhalacji leku
W rzadkich przypadkach cząsteczki wdychanego leku lub zawarte w nim substancje pomocnicze mogą podrażniać drogi oddechowe i wywołać nagłe zwężenie oskrzeli.
To powikłanie nazywa się paradoksalnym skurczem oskrzeli.
W przypadku wystąpienia skurczu oskrzeli należy przerwać stosowanie leku i zgłosić się do lekarza. Należy omówić z lekarzem alternatywny lek wziewny.
8. Siniaki na skórze
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może zmniejszać produkcję kolagenu. Zmniejszona ilość kolagenu osłabia struktury podtrzymujące naczynia krwionośne w skórze.
U około 1% do 10% osób długotrwale stosujących budesonid występują siniaki na skórze, zwłaszcza u osób starszych oraz przyjmujących duże dawki.
Aby poradzić sobie z tym działaniem niepożądanym, należy:
- Stosować najniższą skuteczną dawkę
- Chronić skórę przed urazami
- Poinformować lekarza o niewyjaśnionych siniakach.
9. Zaćma
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może zaburzać metabolizm białek soczewki. Zmiany te sprzyjają zmętnieniu soczewki oka.
Ryzyko to wzrasta wraz z upływem lat leczenia i większymi dawkami skumulowanymi.
Aby uniknąć lub ograniczyć ryzyko wystąpienia zaćmy, należy:
- Regularnie zgłaszać się na badania okulistyczne
- Stosować najniższą skuteczną dawkę
- Należy niezwłocznie zgłaszać zmiany w widzeniu.
10. Jaskra
Leki kortykosteroidowe mogą ograniczać odpływ płynu z oka. Ograniczony odpływ powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Ryzyko jaskry jest niewielkie, ale wzrasta podczas długotrwałego leczenia wysokimi dawkami oraz u osób z jaskrą w wywiadzie osobistym lub rodzinnym.
Aby uniknąć jaskry, należy:
- Regularnie zgłaszać się na badania okulistyczne
- Poinformować lekarza o czynnikach ryzyka jaskry
- Obserwować zmiany w widzeniu.
11. Zmniejszona gęstość mineralna kości i osteoporoza
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może zmniejszać tworzenie się kości i zwiększać ich rozpad. Leki kortykosteroidowe mogą również zmniejszać wchłanianie wapnia z jelita.
Niskie i umiarkowane dawki mają minimalny wpływ u większości osób dorosłych. Jednak wieloletnie leczenie wysokimi dawkami znacznie zwiększa to ryzyko.
Aby uniknąć lub ograniczyć utratę masy kostnej, należy:
- Spożywać odpowiednią ilość wapnia
- Utrzymywać odpowiedni poziom witaminy D
- Wykonywać ćwiczenia obciążające kości
- Unikać palenia tytoniu
- Stosować najniższą skuteczną dawkę.
12. Tłumienie czynności nadnerczy
Nadnercza w normalnych warunkach wytwarzają kortyzol. Długotrwałe stosowanie leków kortykosteroidowych może sygnalizować mózgowi i nadnerczom, aby ograniczyły naturalną produkcję kortyzolu.
To działanie niepożądane występuje rzadko przy standardowych dawkach, ale jest bardziej prawdopodobne w przypadku leczenia wysokimi dawkami, długotrwałego leczenia oraz stosowania w połączeniu z lekami zwiększającymi stężenie budezonidu.
Aby uniknąć lub zmniejszyć to działanie niepożądane, nie należy przekraczać przepisanych dawek, ani nagle przerywać leczenia wysokimi dawkami bez konsultacji z lekarzem. Należy poinformować lekarza o długotrwałym stosowaniu kortykosteroidów.
13. Zahamowanie wzrostu u dzieci
Leki kortykosteroidowe mogą wpływać na aktywność hormonu wzrostu, wzrost kości oraz metabolizm białek.
Badania wykazały średnie spowolnienie tempa wzrostu o około 0,5 do 1 centymetra w pierwszym roku leczenia. Zazwyczaj ma to jedynie minimalny wpływ na ostateczny wzrost w wieku dorosłym.
14. Psychiczne skutki uboczne
Leki kortykosteroidowe mogą wpływać na substancje neuroprzekaźnikowe i szlaki sygnałowe w mózgu.
Objawy mogą obejmować:
- Lęk
- Drażliwość
- Zmiany nastroju
- Bezsenność
- Depresja.
Skutki uboczne o charakterze psychiatrycznym występują rzadko.
Kto nie powinien stosować leku wziewnym Pulmicort (budesonid)? Jakie są leki alternatywne?
Budesonid może nie być odpowiedni dla:
- Osób z rozpoznaną alergią na budesonid
- Osoby z ciężką alergią na składniki preparatu
- Osoby z nieleczoną grzybicą jamy ustnej
- Osoby z aktywną gruźlicą płuc, chyba że są pod ścisłą kontrolą lekarską
- Osoby z ciężką, niekontrolowaną ogólnoustrojową infekcją grzybiczą
- Osoby, u których wcześniej wystąpiły ciężkie powikłania związane ze stosowaniem kortykosteroidów
- Osoby doświadczające ostrych, ciężkich ataków astmy, wymagających natychmiastowego leczenia ratunkowego, a nie leczenia podtrzymującego.
Leki alternatywne
– W przypadku osób z alergią na budezonid lekami alternatywnymi są:
- Beklometazon
- Propionian flutykazonu
- Furoinian mometazonu.
Lekarze mogą wybierać te leki, ponieważ ich struktury chemiczne różnią się od budesonidu.
– Dla osób, które nie tolerują kortykosteroidowych leków wziewnych, alternatywnymi lekami są:
- Montelukast
- Zafirlukast.
Leki te zmniejszają stan zapalny dróg oddechowych poprzez mechanizmy inne niż kortykosteroidowe.
– Dla osób z ciężką astmą alternatywnymi lub uzupełniającymi lekami są:
- Omalizumab
- Mepolizumab
- Benralizumab
- Dupilumab.
Leki te działają na konkretne szlaki zapalne i mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na kortykosteroidy w dużych dawkach.
Discussion about this post