Jak zarządzać i leczyć oponiaka?

Oponiak to nieprawidłowy rozrost tkanek otaczających mózg, zwanych oponami mózgowymi. Często oponiaki wymagają jedynie okresowej oceny z badaniami lekarskimi i badaniami neuroobrazowymi, ponieważ guzy mają tendencję do bardzo powolnego wzrostu. Czasami jednak guz może naciskać na mózg lub rdzeń kręgowy. W takim przypadku wymagane jest leczenie.

Oponiaki można leczyć chirurgicznie lub radioterapią. Najlepszy sposób postępowania zależy od wielkości guza, lokalizacji, tempa wzrostu i wyglądu pod mikroskopem. Odpowiednie leczenie zależy również od ogólnego stanu zdrowia danej osoby.

Aktywny nadzór

Aktywny nadzór, znany również jako „uważne oczekiwanie”, jest powszechnym początkowym podejściem do oponiaków. Jest to szczególnie ważne, jeśli oponiak zostanie znaleziony przypadkowo podczas badania niezwiązanego problemu. Na przykład oponiaka można zauważyć, gdy ktoś wykona tomografię komputerową głowy po wypadku rowerowym, chociaż przed badaniem nigdy nie zauważył żadnych oznak guza. Takie podejście jest również powszechne u osób najbardziej narażonych na skutki uboczne leczenia.

Zwykle badanie CT lub MRI powtarza się 3 do 6 miesięcy po pierwszym. Można je początkowo wykonywać raz w roku przez pierwsze kilka lat, zakładając, że nie pojawiają się nowe objawy, a oponiak nie zmienia się znacząco. W tym momencie może być zalecane leczenie.

Resekcja chirurgiczna

Chirurgiczne usunięcie oponiaka jest preferowanym leczeniem w większości przypadków oponiaka. Chociaż celem jest usunięcie całego guza, może to nie być możliwe w zależności od lokalizacji i wielkości guza. Na przykład, jeśli guz znajduje się zbyt blisko krytycznych obszarów mózgu lub naczyń krwionośnych, niebezpieczeństwo usunięcia może przewyższać wszelkie przewidywalne korzyści. Na przykład całkowita resekcja jest zwykle podejmowana, jeśli guz znajduje się na górnej powierzchni mózgu lub w bruździe węchowej. Częściowa resekcja może być bardziej odpowiednia może być konieczna w przypadku trudno dostępnych regionów, takich jak kliwus.

Neurochirurgia niesie ze sobą ryzyko. Na przykład obrzęk może wystąpić z nagromadzeniem płynu w tkance mózgowej zwanym obrzękiem mózgu. Taki obrzęk może powodować problemy neurologiczne, takie jak drętwienie, osłabienie lub trudności w mówieniu lub poruszaniu się. Obrzęk mózgu można zmniejszyć za pomocą leków, takich jak kortykosteroidy, i zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni. Napady mogą czasami wystąpić również po operacji; jednak, chociaż leki przeciwdrgawkowe są często podawane w celu zapobiegania napadom, takie stosowanie nie jest ogólnie wskazane i jest przedmiotem pewnych kontrowersji.

Ponieważ organizm chce zapobiec nadmiernemu krwawieniu po zabiegu chirurgicznym, skrzepy mogą tworzyć się łatwiej, także w miejscach, w których krew powinna swobodnie płynąć. Z tego powodu powszechnie stosuje się terapie zapobiegające powstawaniu zakrzepów krwi. Zagrożenia związane z operacją zależą również od rozległości i lokalizacji guza. Jeśli guz znajduje się na przykład u podstawy czaszki, nerwy czaszkowe w okolicy mogą być zagrożone podczas operacji.

Radioterapia

Radioterapia zwykle obejmuje skierowanie promieni rentgenowskich o wysokiej energii w kierunku guza. Celem jest zminimalizowanie narażenia na promieniowanie reszty mózgu. Naświetlanie jest zwykle zalecane w przypadku guzów niechirurgicznych i agresywnych i chociaż nie ma randomizowanych badań klinicznych, naświetlanie jest zwykle zalecane po operacji w przypadku agresywnych guzów.

Radioterapię można prowadzić na kilka sposobów. Jedna metoda, frakcjonowana radioterapia, prowadzi do wielu małych chorób przez dłuższy czas. Metoda ta jest szczególnie przydatna w przypadku oponiaków osłonek nerwu wzrokowego i być może niewielkich oponiaków podstawy czaszki. W przeciwieństwie do tego, radiochirurgia stereotaktyczna dostarcza pojedynczą wysoką dawkę promieniowania do bardzo zlokalizowanego obszaru mózgu. Metoda ta najlepiej sprawdza się w małych guzach w wybranych miejscach, w których wycięcie chirurgiczne jest zbyt trudne.

Skutki uboczne radioterapii zwykle nie są poważne. Utrata włosów zwykle występuje w radioterapii frakcjonowanej. Chociaż utrata może być trwała, włosy zwykle zaczynają rosnąć w ciągu trzech miesięcy po zabiegu. Może również wystąpić lekkie zmęczenie, bóle głowy lub nudności.

Guzy stopnia II i III WHO są zwykle leczone kombinacją operacji i radioterapii. Mimo wszelkich wysiłków oponiaki czasami nawracają, zwykle obok pola napromieniowania. Oponiak może również rozprzestrzeniać się w płynie mózgowo-rdzeniowym do rdzenia kręgowego („przerzuty z kropli”). Decyzje dotyczące leczenia najlepiej podejmować w porozumieniu z neurochirurgiem i neuroonkologiem, a decyzje dotyczące dawkowania i metod dostarczania promieniowania kieruje onkologiem radioterapią.