Co to jest agorafobia?

Zaburzenie lękowe spowodowane strachem przed określonymi miejscami lub sytuacjami

Agorafobia to zaburzenie lękowe, które powoduje intensywny niepokój w pewnych sytuacjach, które utrudniają ucieczkę lub uzyskanie pomocy w przypadku pojawienia się paniki lub innych niepokojących objawów.

W niektórych, ale nie we wszystkich przypadkach agorafobia zbiega się z atakami paniki, ponieważ ludzie uczą się unikać pewnych sytuacji, które mogą wywołać przyszłe ataki. W rezultacie ich lista bezpiecznych miejsc z czasem się kurczy.

Słowo agorafobia pochodzi z języka greckiego i oznacza „strach przed rynkiem”.

Jeśli Ty lub ktoś, na kim Ci zależy, może żyć z agorafobią, im szybciej otrzymasz pomoc, tym lepiej. Dzięki leczeniu możesz zacząć radzić sobie ze swoim stanem i odzyskać kontrolę nad swoim życiem.

Osoba niespokojna może doświadczać agorafobii — LaylaBird / E+ / Getty Images

Objawy

Nieleczona agorafobia może z czasem ulec pogorszeniu. Ten stan charakteryzuje się intensywnym strachem w sytuacjach takich jak:

Korzystanie z transportu publicznego, takiego jak autobus, metro lub samolot
Przebywanie na otwartych przestrzeniach, takich jak duże centra handlowe czy parking
Przebywanie w zamkniętych przestrzeniach, takich jak windy lub małe sklepy
Będąc na moście
Konieczność czekania w kolejce lub wchodzenia w tłum ludzi
Samotne opuszczenie domu

Szacuje się, że 1,3% dorosłych Amerykanów doświadcza agorafobii w pewnym momencie swojego życia, a 40% przypadków powoduje poważne upośledzenie, według Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego (NIMH).

To, co sprawia, że te sytuacje są tak przerażające, to fakt, że trudno się z nich wydostać lub szukać pomocy, jeśli zaczniesz odczuwać przykre lub zawstydzające objawy. Możesz wiedzieć, że niepokój lub panika, które odczuwasz, są irracjonalne, ale nie możesz nic poradzić na to, że czujesz się przez nie przytłoczony.

W związku z tym agorafobia może prowadzić do dodatkowych objawów, w tym:

Utrzymujący się strach lub niepokój, gdy zostaniesz narażony na pewną sytuację, która jest nieproporcjonalna do jakichkolwiek zagrożeń w prawdziwym życiu, które ona stwarza
Unikanie przykrych sytuacji, chyba że masz kogoś przy sobie
Poważny stres lub zmagania z życiem towarzyskim, pracą lub innymi obszarami życia z powodu lęku lub unikania

W przypadku osób, które doświadczają agorafobii związanej z lękiem napadowym, objawy napadów paniki obejmują:

Nagła skrajna obawa, że masz zawał serca, tracisz kontrolę lub umierasz
Szybkie tętno
Trudności w oddychaniu lub uczucie dławienia
Zawroty głowy lub zawroty głowy
Ból w klatce piersiowej lub dyskomfort
Uczucia drżenia, drętwienia lub mrowienia
Pocenie się lub dreszcze
Cierpienie brzucha

Życie z agorafobią czasami oznacza życie z ciągłym strachem przed tym, gdzie i kiedy może nastąpić następny atak paniki. Aby sobie z tym poradzić, niektórzy ludzie opracowują stałe trasy lub mogą nawet mieć trudności z opuszczeniem domu.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Dokładne przyczyny agorafobii nie są znane. Podobnie jak inne zaburzenia lękowe, agorafobia jest prawdopodobnie spowodowana złożoną kombinacją czynników, w tym genetyki i stresorów środowiskowych.

Czynniki ryzyka rozwoju agorafobii obejmują:

Wcześniejsze ataki paniki, po których nastąpił nadmierny strach lub niepokój
Fobie, takie jak klaustrofobia
Inne zaburzenia zdrowia psychicznego, takie jak depresja
Stresujące doświadczenia życiowe, takie jak śmierć bliskiej osoby lub maltretowanie
Nadużywanie substancji
Rodzinna historia agorafobii

Podczas gdy nastolatki i dorośli w każdym wieku mogą cierpieć na agorafobię, średni wiek zachorowania wynosi od 21 do 35 lat.

Diagnoza

Aby zdiagnozować u Ciebie agorafobię, specjalista ds. zdrowia psychicznego zada Ci serię pytań lub przeprowadzi badanie przesiewowe dotyczące Twoich objawów, tego, jakie sytuacje je wywołują i jak są poważne. Jeśli nie możesz osobiście odwiedzić centrum medycznego, poproś o umówienie wizyty przez telefon lub wideo.

Oficjalna diagnoza agorafobii musi spełniać kryteria określone przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA) w „Podręczniku diagnostycznym i statystycznym zaburzeń psychicznych, wydanie 5” (DSM-5). W przeszłości agorafobia była klasyfikowana jako cecha zespołu lęku napadowego, ale obecnie jest uważana za odrębne zaburzenie lękowe.

Oto kryteria diagnostyczne agorafobii według DSM-5:

Wyraźny strach lub niepokój w związku z co najmniej dwoma z poniższych: Korzystanie z transportu publicznego, przebywanie na otwartej przestrzeni, przebywanie w zamkniętych przestrzeniach, stanie w kolejce lub przebywanie w tłumie, samotne przebywanie poza domem
Sytuacje te prawie zawsze powodują nieproporcjonalny strach lub niepokój i są unikane, powodują wyraźny niepokój lub wymagają obecności towarzysza
Lęk lub unikanie, którego nie można lepiej wyjaśnić innym zaburzeniem psychicznym
Objawy są trwałe, zwykle trwają sześć miesięcy lub dłużej i powodują klinicznie istotne cierpienie lub upośledzenie funkcjonowania

Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich zmaga się z agorafobią, skontaktuj się z Krajową Infolinią Administracji ds. Nadużywania Substancji i Usług Zdrowotnych Psychicznych (SAMHSA) pod numerem 1-800-662-4357, aby uzyskać informacje na temat wsparcia i placówek leczenia w Twojej okolicy.

Więcej zasobów dotyczących zdrowia psychicznego można znaleźć w naszej krajowej bazie danych infolinii.

Leczenie

Agorafobię można leczyć za pomocą kombinacji terapii, leków i zmian stylu życia.

Psychoterapia

Z pomocą terapeuty możesz nauczyć się radzić sobie z lękiem, stawić czoła lękom i stopniowo powracać do sytuacji, których unikałeś.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest najskuteczniejszą formą terapii agorafobii. Możesz użyć CBT do identyfikacji i radzenia sobie ze zniekształconymi myślami i uczuciami, które w pewnych sytuacjach wywołują panikę lub niepokój, zastępując je zdrowszymi reakcjami.
Odczulanie (terapia ekspozycyjna) może pomóc ci nauczyć się, jak lepiej radzić sobie z sytuacjami wywołującymi lęk, poprzez stopniowe wystawianie się na scenariusze pod kierunkiem terapeuty.
Techniki relaksacyjne mogą dać ci narzędzia potrzebne do zrelaksowania się, aby poradzić sobie z lękiem i paniką, gdy się pojawią.

Lek

Wraz z terapią leki na zaburzenia lękowe mogą pomóc złagodzić objawy agorafobii. Obejmują one:

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), takie jak Prozac (fluoksetyna) lub Paxil (paroksetyna)
Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), takie jak Effexor (wenlafaksyna) lub Cymbalta (duloksetyna)
Leki przeciwlękowe lub uspokajające, takie jak benzodiazepiny, takie jak Klonopin (klonazepam) lub Xanax (alprazolam)

Porozmawiaj ze swoim lekarzem

Ponieważ rozpoczęcie lub zatrzymanie niektórych z tych leków może powodować działania niepożądane, które czasami obejmują objawy ataków paniki, należy zapytać, w jaki sposób można bezpiecznie dostosować dawkę w razie potrzeby.

Należy również zauważyć, że benzodiazepiny mogą wywoływać nawyki i nadużywać. Mogą nie być odpowiednie, jeśli masz problemy z alkoholem lub narkotykami lub jeśli używasz ich przez długi czas.

Korona

Aby poradzić sobie z agorafobią, musisz nadal ćwiczyć umiejętności, które pozwolą ci radzić sobie z lękiem i rozszerzać sytuacje, w których czujesz się komfortowo. Te zmiany stylu życia mogą pomóc ci pozostać na dobrej drodze:

Stosuj zdrową i zbilansowaną dietę
Włącz regularne ćwiczenia do swojej rutyny
Dołącz do internetowej lub osobistej grupy wsparcia
Radzić sobie ze stresem
Unikaj alkoholu, narkotyków i kofeiny
Porozmawiaj ze swoim lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek innych suplementów lub leków

Jeśli Ty lub ktoś, kogo kochasz, zmaga się z agorafobią, charakter tego stanu może bardzo utrudnić uzyskanie pomocy, ale możesz odzyskać swoje życie z pomocą specjalisty zdrowia psychicznego. Chociaż proces gojenia może być początkowo niewygodny, trudny i przerażający, z każdym krokiem naprzód, następny staje się nieco łatwiejszy.