Adenozyna: nowy cel leków w chorobie Parkinsona

Choroba Parkinsona (PD) jest przewlekłą chorobą neurologiczną spowodowaną utratą komórek nerwowych wytwarzających dopaminę w mózgu. PD charakteryzuje się objawami motorycznymi, takimi jak drżenie, sztywność i spowolnione ruchy. Powszechne są również objawy niemotoryczne, takie jak depresja, problemy ze snem i osłabienie funkcji poznawczych.

Obecne leczenie chP koncentruje się na zastępowaniu dopaminy, a mianowicie za pomocą leku zwanego lewodopą. Chociaż lewodopa jest najskuteczniejszym lekiem łagodzącym objawy i poprawiającym jakość życia pacjentów z chorobą Parkinsona, wiąże się z niepożądanymi skutkami ubocznymi, fluktuacjami motorycznymi (włącz-wyłącz) i mimowolnymi ruchami (dyskineza).

W rezultacie eksperci badali inne cele leków (oprócz dopaminy) w celu zmniejszenia objawów PD. Jednym z takich pojawiających się celów dla leków jest chemiczny przekaźnik w mózgu zwany adenozyną.

Adenozyna i choroba Parkinsona

Adenozyna jest cząsteczką obecną we wszystkich płynach ustrojowych i tkankach i była badana od dziesięcioleci pod kątem jej potencjału terapeutycznego. Mimo że adenozyna znajduje się w całym mózgu, jej rola jest niestety wciąż słabo poznana, zwłaszcza jeśli chodzi o chorobę Parkinsona i sygnalizację dopaminy.

To powiedziawszy, wiemy, że adenozyna ma cztery podtypy receptora (miejsca wiązania) — A1, A2A, A2B i A3.

Receptory A2A wzbudziły zainteresowanie naukowców, ponieważ znajdują się na komórkach nerwowych wytwarzających dopaminę w obszarze mózgu zwanym jądrami podstawnymi. Receptory te w unikalny sposób oddziałują z (i są dogodnie zlokalizowane obok) receptorów dopaminy na tych samych komórkach.

Naukowcy odkryli, że blokując („antagonizując”) receptory adenozynowe A2A, poprawiają się objawy motoryczne pacjentów z PD. W związku z tym różne leki, które celują w receptor adenozyny A2A i blokują go, zostały przebadane w wielu badaniach na ludziach z pacjentami z PD.

Jeden z takich leków — Nourianz (istradefyllina) — jest pierwszym lekiem będącym antagonistą receptora adenozyny A2A, który został zatwierdzony w Stanach Zjednoczonych do leczenia PD.

Nourianz: lek dodatkowy w PD

Nourianz to lek doustny przyjmowany raz dziennie z jedzeniem lub bez. Została zatwierdzona w Stanach Zjednoczonych w 2019 r. jako dodatek do leczenia lewodopą u pacjentów z chorobą Parkinsona, u których występują epizody „wyłączenia”.

Epizody „off” są znanym, długotrwałym powikłaniem lewodopy, które występuje, gdy objawy związane z PD pojawiają się ponownie przed terminem kolejnej zaplanowanej dawki lewodopy. Podczas epizodu „off” osoba może czuć się sztywna i powolna, zamrożona w miejscu lub nie może wypowiadać słów.

W badaniach obejmujących tysiące pacjentów z chorobą Parkinsona stwierdzono, że Nourianz zmniejsza te nieprzyjemne, niepokojące epizody „off”, dzięki czemu pacjenci mogą czuć się pobudzeni przez dłuższy czas w ciągu dnia.

Oprócz obiecujących korzyści motorycznych Nourianz lek jest dobrze tolerowany i wydaje się bezpieczny. W całej serii badań zaobserwowano działania niepożądane, takie jak niedociśnienie ortostatyczne (nagły spadek ciśnienia krwi podczas przechodzenia z siedzenia lub leżenia do stania), senność, splątanie i psychoza – wszystkie znane działania niepożądane związane z lewodopą, zwłaszcza u starszych pacjentów. podobnie u pacjentów otrzymujących Nourianz i pacjentów otrzymujących placebo.

Co więcej, w porównaniu z lewodopą, stwierdzono, że Nourianz jest mniej podatny na wywoływanie dyskinezy, co odnosi się do drgania, szarpania, skręcania lub skręcania ruchów mięśni, które są poza kontrolą osoby. Podobnie jak epizody „off”, dyskineza jest znanym powikłaniem długotrwałego stosowania lewodopy.

Należy jednak pamiętać, że Nourianz nie zapobiega wystąpieniu dyskinezy wywołanej przez lewodopę (a Nourianz jest zatwierdzony tylko do przyjmowania z lewodopą).

Według producenta leku, typowe skutki uboczne związane z Nourianz obejmują:

• Zawroty głowy
• Zaparcie
• Mdłości
• Halucynacje
• Bezsenność

Podczas przyjmowania leku Nourianz mogą również wystąpić nietypowe popędy lub zachowania kompulsywne.

Inne zalety Nourianz

Ważne jest, aby wspomnieć, że oprócz poprawy objawów motorycznych PD, istnieją inne potencjalne korzyści z przyjmowania Nourianz (i być może innych przygotowywanych antagonistów receptora adenozyny A2A).

Badania sugerują, że blokery receptora adenozyny A2A mają działanie neuroprotekcyjne, co oznacza, że ​​mogą zmniejszać śmiertelność komórek nerwowych wytwarzających dopaminę w mózgu.

Za tę neuroprotekcyjną rolę przemawia fakt, że spożywanie kofeiny, która jest naturalnym związkiem blokującym receptory adenozynowe A2A, wiąże się z niższym ryzykiem rozwoju PD u osób zdrowych. Stwierdzono również, że kofeina zmniejsza progresję lub pogorszenie objawów motorycznych u pacjentów z PD.

Antagoniści receptora adenozynowego A2A mogą również poprawiać zaburzenia nastroju, które są powszechne w chP. Jedno z badań wykazało, że pacjenci z PD przyjmujący Nourianz mieli poprawę w zakresie apatii i objawów podobnych do depresji.

Chociaż dokładny wpływ leku Nourianz na zaburzenia funkcji poznawczych u pacjentów z chorobą Parkinsona pozostaje nieznany, prawdopodobnie przeprowadzone zostaną dalsze badania nad jego potencjałem terapeutycznym teraz, gdy lek zostanie zatwierdzony.

To powiedziawszy, w zwierzęcych modelach PD, blokada receptorów adenozynowych A2A odwracała zaburzenia pamięci roboczej. Spożywanie kofeiny powiązano również z mniej nasilonymi objawami poznawczymi u pacjentów z chorobą Parkinsona, a także mniejszą częstością występowania braku motywacji i przyjemności w porównaniu z osobami niepijącymi kawy.

Wreszcie, małe badania wykazały, że Nourianz może zmniejszyć senność w ciągu dnia i zamrożenie chodu (nieprawidłowy wzorzec chodzenia) oraz poprawić dysfunkcję dróg moczowych i nieprawidłowości postawy u pacjentów z PD. Potrzebne są dalsze badania z większymi badaniami, aby potwierdzić te odkrycia.

Celowanie w adenozynę oferuje nowatorskie podejście do optymalnej opieki nad pacjentami z PD, zwłaszcza starszymi pacjentami i osobami z zaawansowaną PD.

Zachęcająca jest również perspektywa, że ​​Nourianz i być może inne przyszłe leki blokujące receptor adenozyny A2A mogą złagodzić objawy niemotoryczne, takie jak problemy z nastrojem lub poznawczymi. Objawy te często w sposób niezamierzony schodzą na dalszy plan w stosunku do objawów motorycznych choroby Parkinsona, mimo że mogą być równie lub bardziej upośledzające.