Kiedy stres powoduje choroby serca

Wiele dowodów wskazuje obecnie, że u niektórych osób pewne rodzaje stresu emocjonalnego mogą zwiększać ryzyko przewlekłej choroby serca, a nawet wywoływać ostre kryzysy sercowe.

Mówiąc ewolucyjnie, stres emocjonalny był mechanizmem ochronnym, który pomagał utrzymać przy życiu naszych odległych przodków. Kiedy twój pra, pra, pra (itp.) dziadek przeszedł przez wzniesienie i nagle zobaczył tygrysa szablozębnego, przypływ adrenaliny przygotował go do walki lub ucieczki, gdy rozważał swoje opcje.

Ale w dzisiejszych czasach ani walka, ani ucieczka nie są właściwą, społecznie poprawną reakcją na rodzaje stresujących sytuacji, z którymi zwykle spotykamy się na co dzień. (Ani na przykład ucieczka, ani uderzenie twojego irytującego szefa, nie jest uważane za właściwe.) Ale nadal mamy ten sam skład genetyczny, co nasi przodkowie. W rezultacie ten sam przypływ adrenaliny towarzyszy stresującym sytuacjom, ale nie można go już doprowadzić do naturalnego zakończenia. Zamiast rozładowywać napięcie w przypływie wysiłku fizycznego, zmuszeni jesteśmy je stłumić.

Wydaje się, że tego rodzaju zinternalizowane reakcje typu „walcz lub uciekaj” – jeśli występują wystarczająco często – mogą być szkodliwe dla układu sercowo-naczyniowego. Co więcej, wydaje się, że krzywda częściej pojawia się u osób, które nie wymyśliły zdrowych sposobów rozpraszania złości, frustracji i strachu, które wynikają z emocjonalnych stresów, z którymi często spotykamy się we współczesnym życiu.

Czy stres emocjonalny jest zły?

Nie każdy stres emocjonalny wydaje się wyrządzać krzywdę. Od lat obserwuje się na przykład, że wielu dyrektorów zajmujących stanowiska o wysokich stawkach wydaje się nie tylko rozkoszować swoją posadą szybkowaru, ale także ma tendencję do pozostawania w dobrym zdrowiu aż do późnej starości. Ostatnie badania rzuciły nieco światła na to zjawisko.

Okazuje się, że rodzaj stresu emocjonalnego, jakiego doświadcza dana osoba, jest ważny w określeniu jego potencjalnego wpływu na serce. Porównując wyniki osób z różnymi rodzajami stresu związanego z pracą, okazało się, że osoby o stosunkowo niewielkiej kontroli nad własnym losem w miejscu pracy radziły sobie znacznie gorzej niż ich szefowie. (Oczywiście szefowie mają większą kontrolę nad własnym życiem i życiem innych. Dlatego nadal dobrze jest być królem.)

Wygląda więc na to, że rodzaj stresu, który towarzyszy poczuciu się uwięzionego, bez kontroli nad własnym losem lub własnymi wyborami, jest szczególnie wyniszczającą odmianą stresu emocjonalnego. Z drugiej strony, jeśli potrafisz utrzymać to poczucie kontroli, stresy związane z pracą (i inne stresujące sytuacje) mogą stać się bardziej radosne niż osłabiające.

Co więcej, bardzo poważne epizody stresu emocjonalnego – stresu, który wstrząsa kośćmi – mogą być szczególnie szkodliwe, a nawet mogą wywołać ostre choroby serca. Przykłady obejmują śmierć bliskiej osoby, rozwód, utratę pracy, niepowodzenie w biznesie, bycie ofiarą przemocy, narażenie na klęski żywiołowe (lub spowodowane przez człowieka) lub poważne konflikty w rodzinie.

Czy wszyscy ludzie reagują w ten sam sposób na stres emocjonalny?

Oczywiście ludzie różnie reagują na wszelkiego rodzaju stres.

Rzeczywiście, sporo dowodów sugeruje, że prawdziwym problemem może być jednostka, a nie sam stres.

Osoby z osobowością typu A (wrażliwość na czas, niecierpliwość, chroniczne poczucie pilności, skłonność do wrogości i gniewu, rywalizacja) są bardziej narażone na chorobę wieńcową niż osoby z osobowością typu B (pacjent, niski klucz, konkurencyjny, niewrażliwy na czas).

Innymi słowy, w tej samej stresującej sytuacji niektórzy zareagują frustracją i złością, przypływem adrenaliny i trybem walki lub ucieczki, a niektórzy zareagują w znacznie bardziej zrównoważony sposób.

To dlatego często słyszane od lekarzy rady dotyczące „unikania stresu” są tak bezużyteczne. Nikt nie może uniknąć wszelkiego stresu bez całkowitego wyrzucenia ze społeczeństwa i zostania mnichem. Poza tym ludzie z perswazją typu A będą tworzyć własne stresujące sytuacje bez względu na to, gdzie są i co robią.

Prosta wycieczka do sklepu spożywczego stanie się męką kiepskich kierowców, świateł drogowych o nieodpowiednim czasie, zatłoczonych korytarzy, obojętnych kasjerów i cienkich plastikowych toreb na zakupy, które zbyt łatwo się rozrywają, a typ A będzie dusił się nad tym doświadczeniem przez wiele godzin: „Świat jest pełen półmózgów niekompetentnych, których jedynym celem jest wchodzenie mi w drogę i marnowanie czasu”. (Wydaje się, że nigdy nie przyszło nam do głowy, że czas, który marnujemy na agitację z powodu takich irytacji, znacznie przewyższa czas, jaki może nas kosztować każdy kasjer).

Jeśli masz tego rodzaju nastawienie, to przejście na emeryturę, zmiana pracy lub przeprowadzka na Florydę prawdopodobnie nie zmniejszą znacząco poziomu stresu — Twój stres nadal tam będzie, niezależnie od tego, czy zostanie narzucony zewnętrznie, czy też będziesz musiał sam go wyprodukować. Zmniejszenie poziomu stresu u tych osób nie wymaga zatem całkowitego wyeliminowania wszystkich stresujących sytuacji (co jest oczywiście niemożliwe), ale zmiany sposobu radzenia sobie ze stresem. Wpisz A, aby nauczyć się być bardziej podobnym do B.

Streszczenie

Chociaż stres emocjonalny jest związany z chorobami serca, nie można uniknąć każdego stresu emocjonalnego i nie zawsze jest on „zły”. Sposób, w jaki reagujesz na stres, jest niezwykle ważny w określeniu, jak duże ryzyko wywiera na Twoje serce stres, którego doświadczasz każdego dnia.