Anatomia przyśrodkowego przedziału kolana

Przedział środkowy (wewnętrzny) jest niezwykle istotną częścią stawu kolanowego. Wraz z przedziałami bocznymi (zewnętrznymi) i rzepkowo-udowymi (za rzepką), obszar ten odgrywa kluczową rolę w Twojej zdolności do wykonywania codziennych czynności, takich jak stanie i chodzenie. W tym wewnętrznym obszarze znajduje się wiele ważnych struktur.

Anatomia

Środkowy przedział stawu kolanowego obejmuje wszystko w wewnętrznej połowie stawu i znajduje się w miejscu, w którym spotykają się piszczel (kość piszczelowa) i kość udowa (kość udowa). Zaokrąglony koniec kości udowej (kłykieć przyśrodkowej kości udowej) znajduje się na spłaszczonym obszarze kości piszczelowej, zwanym płaskowyżem przyśrodkowej piszczeli.

Pomiędzy dwiema kośćmi znajduje się kawałek chrząstki w kształcie litery C, zwany łąkotką. Wraz z podobnym odcinkiem łąkotki w przedziale bocznym, ta ważna struktura pomaga absorbować siły i rozprowadzać je w kolanie.

Końce kości udowej i piszczelowej są również pokryte cienką, amortyzującą strukturą zwaną chrząstką stawową. Zarówno łąkotka, jak i chrząstka stawowa zapewniają niezbędną ochronę kolana i umożliwiają płynne ślizganie się kości udowej i piszczelowej po sobie.

Wokół obu kości znajduje się torebka stawowa, która służy dwóm celom:

• Twarda zewnętrzna membrana jest jakościowo włóknista i dodatkowo zwiększa stabilność samego stawu.

• Wewnętrzna błona maziowa wytwarza płyn zwany mazią maziową (znany również jako płyn stawowy), który smaruje obszar i pomaga skutecznie przesuwać się dwóm kościom.

Mięśnie w przedziale przyśrodkowym

Istnieje kilka różnych mięśni, które przyczepiają się powyżej lub poniżej przyśrodkowego przedziału kolana. Zawierają:

• Mięsień przywodziciela magnus: Ten mięsień biegnie wzdłuż boku nogi i wstawia się w pobliżu kostnego guzka zwanego guzkiem przywodziciela na kłykciu przyśrodkowym kości udowej.

• Mięsień brzuchaty łydki przyśrodkowy: Ten mięsień łydki przemieszcza się w górę dolnej części nogi od ścięgna Achillesa do wypukłości kostnej poniżej i nieco za guzkiem przywodziciela.

• Vastus medialis skośny (VMO): Jeden z czterech mięśni czworogłowych, VMO biegnie w dół nogi po wewnętrznej części uda i ostatecznie łączy się ze ścięgnem mięśnia czworogłowego, aby wprowadzić do superprzyśrodkowej (górnej i wewnętrznej) granicy rzepki.

• Kaletka pes anserine: W przednio-przyśrodkowej (przedniej i wewnętrznej) części kości piszczelowej trzy mięśnie (od góry do dołu: sartorius, gracilis i semitendinosus) umieszczają jeden nad drugim i tworzą zewnętrzną granicę kaletki pes anserine . Ten wypełniony płynem worek oddziela ścięgna mięśniowe od kości piszczelowej i pomaga zmniejszyć tarcie w okolicy.

• Semimembranosus: Jeden z trzech mięśni ścięgien podkolanowych, ta struktura pochodzi tuż pod pośladkami i biegnie w dół tylnej części nogi. Wstawia się poniżej stawu kolanowego w tylnej (tylnej) i tylno-przyśrodkowej (tylnej i wewnętrznej) części kości piszczelowej.

Więzadła w przedziale przyśrodkowym

Liczne więzadła stabilizujące są również obecne w przyśrodkowym przedziale stawu kolanowego. Zawierają:

• Więzadło poboczne przyśrodkowe (MCL): Najbardziej widoczne więzadło w przedziale przyśrodkowym, ta struktura biegnie wzdłuż boku kolana od kłykcia przyśrodkowego kości udowej do kości piszczelowej. Ma zarówno składnik powierzchowny, jak i głęboki, z których głębszy wchodzi również do łąkotki przyśrodkowej.

• Przyśrodkowe więzadło rzepkowo-udowe (MPFL): To więzadło wywodzi się z kłykcia przyśrodkowego kości udowej (tuż przed i nieco poniżej guzka przywodziciela) i wstawia się w przyśrodkową granicę rzepki.

• Więzadło skośne tylne (POL): To głębsze więzadło biegnie od miejsca tuż nad guzkiem przywodziciela na kłykciu przyśrodkowej kości udowej do tylnej części kości piszczelowej.

• Więzadło podkolanowe skośne (OPL): To więzadło szerokie rozciąga się od guzka przywodziciela kłykcia przyśrodkowego kości udowej do wielu miejsc przyczepu, w tym ścięgna półbłoniastego, piszczeli tylno-przyśrodkowej, torebki stawu tylno-przyśrodkowego i więzadła skośnego tylnego.

Funkcjonować

Każda ze struktur anatomicznych w przedziale przyśrodkowym odgrywa ważną rolę:

• Zaokrąglony koniec kłykcia przyśrodkowego kości udowej znajduje się na stosunkowo płaskim płaskowyżu piszczelowym, co pozwala dwóm kościom toczyć się, przesuwać i lekko obracać względem siebie. W wyniku tych ruchów stawu kolano jest w stanie w pełni zgiąć się i wyprostować podczas ruchu.

• Łąkotka pomaga poprawić zgodność stawu i, wraz z chrząstką stawową, pomaga w absorbowaniu naprężeń, które są przenoszone przez kości w ciągu dnia.

• Każdy z mięśni przyczepionych w pobliżu przedziału przyśrodkowego pomaga poruszać kolanem w jednym lub wielu kierunkach.

• Semimembranosus, semitendinosus, środkowy brzuch łydki, sartorius i gracilis pracują, aby zgiąć lub zgiąć kolano.

• VMO wydłuża lub prostuje staw.

• Semimembranosus i semitendinosus pomagają w rotacji do wewnątrz, a gracilis i sartorius do wewnątrz lub na zewnątrz obracają staw w zależności od pozycji nogi.

• Mięsień przywodziciela magnus pomaga zbliżyć całą nogę do linii środkowej ciała.

Więzadła i torebka zapewniają stabilność stawu i zapobiegają nadmiernemu ruchowi. Poszczególne więzadła i funkcje obejmują:

• Więzadło poboczne przyśrodkowe: ta struktura zapobiega wewnętrznemu wyboczeniu kolana (tzw. koślawości kolan) oraz zewnętrznej lub zewnętrznej rotacji kości piszczelowej.

• Więzadło skośne tylne: to więzadło chroni przed ruchem kolana do wewnątrz, szczególnie gdy staw jest w pełni rozciągnięty. POL pomaga również zapobiegać nadmiernemu tylnemu przesuwaniu się kości piszczelowej na kości udowej.

• Więzadło podkolanowe skośne: Więzadło stabilizuje się przed nadmierną rotacją zewnętrzną kości piszczelowej i przeprostem stawu kolanowego.

• Przyśrodkowe więzadło rzepkowo-udowe: to więzadło zapewnia przyśrodkową stabilność rzepki i pomaga zapobiegać bocznemu podwichnięciu lub zwichnięciu rzepki.

Powiązane warunki

Ze względu na mnogość struktur w przedziale przyśrodkowym istnieje wiele różnych warunków, które mogą wpływać na ten obszar. Obejmują one:

• Choroba zwyrodnieniowa stawów (OA): Jest to bardziej powszechne na wewnętrznej stronie kolana, ponieważ jest narażone na więcej sił związanych z chodzeniem.

• Rozdarcie łąkotki: Ten stan może wystąpić stopniowo w wyniku zużycia lub może pojawić się bardziej dotkliwie (zwykle po urazie polegającym na skręceniu lub przecięciu). Objawy tego stanu mogą obejmować ból, ograniczony zakres ruchu kolana, obrzęk, złapanie lub zablokowanie stawu oraz ustępowanie nogi.

• Ostry uraz kolana: Chociaż może to dotyczyć dowolnej ze struktur, najczęściej urazem jest MCL. Uszkodzenia więzadła pobocznego przyśrodkowego zwykle występują po skręceniu, przekręceniu lub przecięciu. Niezależnie od tego, który mięsień lub więzadło jest zaatakowany, skręcenia i naciągnięcia zwykle powodują ból, obrzęk, delikatną tkliwość i trudności w poruszaniu kolanem. W poważniejszych przypadkach, w których dochodzi do zerwania więzadła lub ścięgna, noga może stać się niestabilna lub faktycznie ustąpić podczas chodzenia.

Leczenie

Opcje leczenia różnią się w zależności od sytuacji, ale mogą obejmować:

• Zasada RICE (Rest-Ice-Compression-Elevation): Jest to powszechne po nasileniu się bólu w przyśrodkowym kolanie lub urazie jednej ze struktur w okolicy i zazwyczaj pomaga w zmniejszeniu niektórych początkowych objawów.

• NLPZ lub paracetamol: mogą być stosowane w celu złagodzenia ostrego bólu. W niektórych przypadkach wstrzykuje się również kortyzon w celu złagodzenia bólu i obrzęku związanego z rozdarciem łąkotki lub zaostrzeniem choroby zwyrodnieniowej stawów.

• Fizjoterapia: W przypadku większości schorzeń – w tym OA, rozerwania łąkotki przyśrodkowej, skręceń więzadeł i naciągnięć ścięgien – fizjoterapia (PT) jest zwykle pierwszą linią obrony. Terapia może pomóc przywrócić elastyczność w stawie i zbudować siłę, aby wspierać uszkodzoną strukturę. PT może również pomóc w rozwiązaniu jakiegokolwiek obrzęku, który może być obecny.

• Chirurgia: Jeśli terapia jest nieskuteczna lub jeśli występuje cięższe zerwanie łąkotki, ścięgna lub więzadła, może być konieczna interwencja chirurgiczna. W przypadku zerwania więzadła zazwyczaj polega to na odtworzeniu struktury za pomocą przeszczepu z innego obszaru ciała lub ze zwłok. Po zerwaniu ścięgna może być konieczna chirurgiczna naprawa mięśnia w celu przywrócenia stabilności stawu. Rozdarcie łąkotki przyśrodkowej najczęściej leczy się częściową łąkotką, która polega na artroskopowym usunięciu uszkodzonej części chrząstki. W niektórych przypadkach możliwa jest również naprawa łąkotki, choć zależy to od rozmiaru i lokalizacji pęknięcia.

• Częściowa lub całkowita wymiana stawu kolanowego: W przypadku zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawów może być konieczne wykonanie częściowej lub całkowitej wymiany stawu kolanowego. Zabieg ten polega na usunięciu artretycznych powierzchni kostnych i zastąpieniu ich elementami protetycznymi.