Co to jest zespół powstrząsowy?

Zespół postwstrząsowy (PCS) opisuje zbiór fizycznych, emocjonalnych, poznawczych (związanych z myśleniem) i behawioralnych objawów, które utrzymują się przez kilka tygodni do miesięcy po doznaniu łagodnego urazowego uszkodzenia mózgu (wstrząśnienia mózgu).

Objawy PCS są bardzo zmienne i mogą negatywnie wpływać na samopoczucie i funkcjonowanie danej osoby w codziennym życiu. Diagnoza PCS jest często trudna i powinna być postawiona przez doświadczonego pracownika służby zdrowia.

Po zdiagnozowaniu leczenie koncentruje się na radzeniu sobie z objawami. Odbywa się to poprzez różne interwencje, takie jak wczesna edukacja, odpoczynek, terapia poznawczo-behawioralna i/lub przyjmowanie jednego lub więcej leków.

Objawy zespołu powstrząsowego

Objawy związane z wstrząsem mózgu zwykle rozwijają się natychmiast lub w ciągu kilku godzin lub dni po uszkodzeniu mózgu. W większości przypadków objawy te ustępują w ciągu kilku tygodni.

Jednak u osób z PCS objawy związane ze wstrząsem mózgu mogą utrzymywać się przez miesiące, a nawet rok lub dłużej. Chociaż nie jest to wyczerpująca lista, objawy związane z PCS obejmują następujące elementy.

Bóle głowy

Ból głowy w PCS zazwyczaj przypomina napięciowy ból głowy, migrenę lub jakąś kombinację i rozwija się u ponad 60% pacjentów z łagodnym urazem głowy.

Czynniki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia bólu głowy po wstrząśnieniu mózgu, obejmują:

• Poprzednia historia bólu głowy
• Mniej poważny uraz
• Płeć żeńska
• Obecność innych zaburzeń psychicznych

Zawroty głowy

Pacjenci z PCS mogą zgłaszać zawroty głowy, oszołomienie lub zawroty głowy. Niektórzy pacjenci wykazują również objawy migreny przedsionkowej.

Lęk, depresja lub zespół stresu pourazowego (które są również objawami PCS) mogą również przyczyniać się do zawrotów głowy pacjenta.

Zaburzenia snu

Zaburzenia snu związane z zespołem powstrząsowym obejmują:

• Bezsenność, w tym problemy z zasypianiem i zbyt wczesnym wstawaniem

• Nadmierna senność w ciągu dnia
• Zwiększona potrzeba snu
• Zaburzenia dobowego rytmu snu i czuwania
• Nieprawidłowe zachowania/ruchy, takie jak odtwarzanie snu, mówienie przez sen, moczenie związane ze snem (mimowolne oddawanie moczu) i bruksizm związany ze snem (zgrzytanie zębami)
• bezdech senny

Zmiany poznawcze i emocjonalne

Zaburzenia pamięci i koncentracji są obserwowane w PCS i najprawdopodobniej wystąpią zaraz po uszkodzeniu mózgu. Pacjenci mogą również zgłaszać zmęczenie, uczucie oszołomienia lub zamglenia i mieć problemy z jasnym myśleniem lub zwracaniem uwagi.

Mogą również wystąpić zmiany osobowości, drażliwość, nietolerancja na stres, stępienie emocjonalne (apatia, drętwienie emocjonalne), odhamowanie (nietłumienie niewłaściwego lub niepożądanego zachowania) lub wahania nastroju.

Inny

W przypadku PCS zgłaszano szereg innych somatycznych (fizycznych) objawów, w tym niewyraźne widzenie lub podwójne widzenie, niepokój, zwiększoną podatność na alkohol, wrażliwość na światło i hałas, szumy uszne (dzwonienie w uszach), nudności i ból szyi.

Powoduje

Wstrząśnienia mózgu zwykle następują po bezpośrednim uderzeniu w głowę, np. w wyniku upadku, napadu lub urazu podczas uprawiania sportu (np. piłka nożna, hokej, piłka nożna, lacrosse).

Wstrząsy mogą również wystąpić w wyniku gwałtownych ruchów głowy przy przyspieszaniu-zwalnianiu, takich jak uraz związany z wybuchem lub uraz kręgosłupa szyjnego (np. wypadek samochodowy).

Nie jest jasne, dlaczego niektórzy ludzie rozwijają PCS po wstrząśnieniu mózgu, a inni nie. Eksperci podejrzewają, że odpowiedź prawdopodobnie wynika z kombinacji czynników fizycznych i psychologicznych.

Czynniki fizyczne

Niektóre z nieprawidłowych procesów mózgowych, które wynikają z wstrząsu mózgu i potencjalnie przyczyniają się do rozwoju PCS, obejmują:

• Zapalenie w mózgu
• Uszkodzenie włókien nerwowych
• Zmiany w metabolizmie glukozy w mózgu
• Zmniejszony przepływ krwi w mózgu
• Szybkie uwalnianie neuroprzekaźników w mózgu

Czynniki psychologiczne

Czynniki psychologiczne przed, w trakcie i po urazie mózgu mogą również przyczyniać się do manifestacji, czasu trwania i/lub nasilenia PCS.

Na przykład badania sugerują, że osoby z PCS są bardziej narażone na różne dolegliwości psychiczne, takie jak depresja, lęki i zespół stresu pourazowego, niż osoby z urazami głowy, u których nie wystąpiły uporczywe PCS.

Bycie kobietą i doświadczanie amnezji lub utraty przytomności z powodu urazu mózgu może również zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia większej liczby objawów PCS.

Na koniec zaproponowano takie czynniki, jak symulacja i/lub niewielki wysiłek w testach poznawczych, jako możliwe wyjaśnienia, dlaczego objawy PCS u danej osoby mogą być niezgodne z nasileniem uszkodzenia mózgu.

Diagnoza

Zespół powstrząsowy jest diagnozą kliniczną. Oznacza to, że nie ma jednego badania krwi lub badania obrazowego, które można by ostatecznie stwierdzić, czy pacjent jest chory.

Zamiast tego, aby postawić diagnozę, lekarze opierają się na historii medycznej pacjenta i kryteriach określonych w różnych publikacjach towarzystw zawodowych, takich jak Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) lub Podręcznik Diagnostyczny i Statystyczny Zaburzeń Psychicznych (DSM). ).

Na przykład, stosując kryteria ICD-10, u pacjenta można zdiagnozować PCS, jeśli ma historię urazowego uszkodzenia mózgu i wykazuje co najmniej trzy z następujących ośmiu objawów:

• Bół głowy
• Zawroty głowy
• Zmęczenie
• Drażliwość
• Bezsenność
• Trudność w koncentracji
• Trudność pamięci
• Nietolerancja stresu, emocji lub alkoholu

Podczas procesu diagnostycznego lekarz może zlecić jeden lub więcej badań obrazowych, takich jak obrazowanie rezonansem magnetycznym mózgu (MRI) lub zaawansowana technika MRI zwana obrazowaniem tensora dyfuzji (DT). Testy te mogą pomóc wykluczyć alternatywne diagnozy (np. guz lub udar) i/lub wykryć poważniejsze patologie mózgu (np. krwawienie do mózgu).

Leczenie

Leczenie PCS skupia się na opanowaniu objawów pacjenta.

Terapie PCS, które lekarz może zasugerować i dostosować do indywidualnej opieki, obejmują:

• Zapewnienie: wczesna edukacja na temat objawów oraz zapewnienie wsparcia, komfortu i pewności, że objawy ustąpią

• Odpoczynek poznawczy: Ograniczanie czynności, które wymagają dużego zapotrzebowania metabolicznego mózgu, takich jak uczestnictwo w zatłoczonych wydarzeniach lub spotkaniach towarzyskich, na których występuje wiele bodźców wzrokowych/słuchowych

• Odpoczynek fizyczny: unikanie czynności, które narażają Cię na ryzyko ponownego wstrząśnienia mózgu lub które pogarszają Twoje obecne objawy

• Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): Terapia pomagająca zmniejszyć stres i radzić sobie z objawami, takimi jak lęk, depresja i bezsenność

• Rehabilitacja przedsionkowa: ćwiczenia pomagające radzić sobie z zawrotami głowy, zawrotami głowy i brakiem równowagi

• Leki: leki ukierunkowane na konkretny objaw, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w przypadku depresji/lęku lub melatonina w przypadku zaburzeń snu

• Stopniowy program ćwiczeń: wprowadzenie treningu aerobowego etapami, aby poprawić przepływ krwi w mózgu po wstrząśnieniu mózgu

Rokowanie

Większość pacjentów z PCS wraca do zdrowia po trzech miesiącach, chociaż u niektórych objawy mogą utrzymywać się przez rok lub dłużej (tzw. przetrwały PCS). Brakuje wysokiej jakości badań, które mogłyby pomóc przewidzieć, kto z większym prawdopodobieństwem zajmie więcej czasu na powrót do zdrowia.

Jeśli masz jakiekolwiek czynniki fizyczne lub okoliczności życiowe, które mogą negatywnie wpłynąć na Twoją zdolność do wyzdrowienia z PCS, skontaktuj się z zespołem opieki zdrowotnej. Możesz potrzebować dodatkowych strategii lub pomocy (np. wskazówek od pracownika socjalnego), aby upewnić się, że nie zostaniesz opóźniony w procesie zdrowienia.

Streszczenie

Zespół po wstrząśnieniu mózgu może rozwinąć się po wyzdrowieniu po wstrząśnieniu mózgu i trwać tygodnie, miesiące lub lata po początkowym urazie. Objawy mogą być fizyczne (bóle głowy, zawroty głowy, problemy ze snem), poznawcze (trudności z pamięcią lub koncentracją) lub behawioralne (drażliwość, nietolerancja). Są bardzo zmienne i wpływają na codzienne życie.

Leczenie koncentruje się na radzeniu sobie z objawami poprzez edukację, terapię psychologiczną lub leki.

Jeśli ty lub bliska osoba cierpicie na zespół powstrząsowy, pozostańcie cierpliwi i miej nadzieję, gdy twój mózg się goi. Powrót do zdrowia po PCS jest procesem stopniowym, stopniowym – objawy mogą przybierać na sile i nadal możesz mieć złe dni, nawet gdy znów czujesz się i funkcjonujesz jak ty.

W tym trudnym czasie zwróć się do bliskich, współczujących przyjaciół lub grupy wsparcia po pocieszenie, wskazówki i/lub pomoc. Pamiętaj, aby być dla siebie delikatnym i słuchać swojej intuicji. Odpoczywaj w razie potrzeby, podejmij kroki, aby zmniejszyć stres w swoim życiu i trzymaj się planu leczenia, co może wymagać częstych poprawek po drodze.