Objawy choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD)

Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) jest powikłaniem allogenicznego przeszczepu komórek macierzystych lub szpiku kostnego, w którym komórki od dawcy wywołują odpowiedź podobną do autoimmunologicznej u biorcy, powodując, że organizm atakuje własne tkanki. Przeszczep allogeniczny to taki, w którym komórki są oddawane.

W zależności od tego, które narządy atakuje układ odpornościowy, GvHD może powodować objawy, od wysypki, biegunki i zapalenia wątroby po potencjalnie zagrażające życiu infekcje bakteryjne, grzybicze, wirusowe lub pasożytnicze.

Objawy GvHD są ogólnie klasyfikowane jako ostre (występujące w ciągu pierwszych 100 dni po przeszczepie) lub przewlekłe (występujące po 100 dniach).

Ostre objawy

Ostra GvHD, znana również jako piorunująca GvHD, dotyka od 40% do 70% osób, które przechodzą allogeniczny przeszczep komórek macierzystych lub szpiku kostnego.

Ostra GvHD to stan, w którym komórki dawcy reagują szybciej na komórki i tkanki biorcy, które uważają za „obce”. Kiedy to nastąpi, komórki dawcy wyzwalają uwalnianie obronnych białych krwinek, zwanych limfocytami T-komórkowymi, aby zneutralizować postrzegane zagrożenie. Nawet jeśli dawca jest genetycznie dopasowany, ostra GvHD może nadal wystąpić.

Ostra GvHD zazwyczaj wpływa na triadę układów narządów (chociaż może obejmować również inne układy narządów). Trzy najczęstsze według kolejności częstotliwości to:

• Przewód pokarmowy: Występuje w 75% ostrych przypadków

• Skóra: Występuje w 70% ostrych przypadków

• Wątroba: Występuje w 44% ostrych przypadków

Ostre objawy często ustępują w ciągu około roku od przeszczepu, kiedy organizm zaczyna wytwarzać własne białe krwinki z komórek dawcy. Ale niektórzy ludzie muszą przez wiele lat radzić sobie z chorobą za pomocą leków, które łagodzą nadmierną reakcję immunologiczną.

Skórny

Ostra GvHD zwykle rozpoczyna się nagłym wybuchem zaczerwienienia, pieczenia, bólu i wysypki na dłoniach, podeszwach, twarzy, uszach i ramionach. Te początkowe objawy mogą czasami postępować i rozprzestrzeniać się na całe ciało.

Epidemia, określana mianem rumieniowo-plamkowo-grudkowej erupcji odropodobnej, charakteryzuje się płaskimi, zaczerwienionymi obszarami skóry z drobnymi, podobnymi do odry guzkami. Wzór wysypki jest często opisywany jako koronkowy.

Przewód pokarmowy

Ostra GvHD może wywołać ciężkie zapalenie przewodu pokarmowego i złuszczanie (złuszczanie) tkanek śluzówki z wyściółki przewodu pokarmowego. Może to niekorzystnie zmienić florę bakteryjną w jelitach, często prowadząc do ciężkiego zapalenia okrężnicy wywołanego przez Clostridium difficile (zapalenie okrężnicy).Może to również dotyczyć tkanek jamy ustnej i dziąseł.

Objawy żołądkowo-jelitowe ostrej GvHD mogą obejmować:

• Nudności i wymioty
• Skurcze brzucha
• Niestrawność i zgaga
• wzdęcia
• Zielonkawa, wodnista biegunka
• Krwawe stolce
• Ból ust
• Suchość w ustach
• Zmiany smaku
• Utrata apetytu

Wątrobiany

Objawy wątrobowe (wątrobowe) ostrej GvHD często występują wraz z objawami skórnymi i żołądkowo-jelitowymi; rzadko występują samodzielnie. Rozwój objawów wątrobowych silnie sugeruje, że GvHD o wysokim stopniu złośliwości wymaga agresywnego leczenia.

U osób z ostrą GvHD atak immunologiczny wywoła wiele charakterystycznych objawów zapalenia wątroby (zapalenie wątroby), w tym:

• Ból i obrzęk w prawym górnym kwadrancie brzucha (zwykle łagodny)
• Chroniczne zmęczenie
• Ciemny mocz
• Taboret w kolorze kredowym
• Swędzący
• Mdłości
• Utrata apetytu

Czasami może rozwinąć się żółtaczka (zażółcenie oczu i skóry), chociaż zwykle będzie ona łagodna lub niewyraźna.

Objawy przewlekłe

Przewlekłe objawy GvHD są szeroko definiowane jako te, które rozwijają się po 100 dniach od przeszczepu. Większość przypadków rozwinie się w ciągu pierwszego roku, chociaż u niektórych objawy pojawiają się na długo po pierwszym roku. Podsumowując, od 30% do 70% biorców przeszczepu allogenicznego rozwinie przewlekłą GvHD, aczkolwiek w różnym stopniu.

Przewlekła GvHD jest definiowana nie tylko przez czas wystąpienia objawów. Charakteryzuje się ciągłym lub nawracającym atakiem na narządy przez układ odpornościowy. W rezultacie objawy skórne, żołądkowo-jelitowe i wątrobowe są zwykle gorsze. Zaatakowane mogą być również inne układy narządów, w tym oczy, stawy, płuca, mięśnie i narządy płciowe.

Przewlekła GvHD może rozwinąć się sama lub być poprzedzona ostrym GvHD. Ponadto może wystąpić nakładanie się objawów – takich jak bardziej przewlekłe objawy występujące w ciągu 100 dni lub urocze objawy występujące przed 100 dniami – które lekarze trafnie określają jako „syndrom nakładania się”.

Skórny

Podobnie jak w przypadku ostrej GvHD, przewlekła GvHD często najpierw objawia się objawami skórnymi. Wysypka plamisto-grudkowa zazwyczaj zaczyna się na dłoniach i podeszwach stóp, rozprzestrzeniając się na zewnątrz i obejmując inne części ciała. Oprócz bólu, pieczenia i zaczerwienienia mogą wystąpić również pęcherze i łuszczenie się skóry podobne do silnego oparzenia słonecznego.

Z biegiem czasu uszkodzenie skóry może powodować hipopigmentację (utratę koloru skóry), przebarwienia (ciemnienie skóry) i cechy miażdżycowe (w tym napięcie skóry, obrzęk i nadmierną reakcję na zimno). Uszkodzenie gruczołów potowych może nasilać te objawy, prowadząc do przewlekłej suchości skóry.

Na paznokcie może również wpływać przewlekła GvHD, powodująca nieestetyczne zmarszczki na płytce paznokciowej, a także rozdwajanie się paznokci i ich wypadanie. Wiadomo również, że wypadanie włosów występuje, ponieważ miażdżyca powoduje twardnienie i zamknięcie mieszków włosowych na skórze głowy.

Przewód pokarmowy

Wiele objawów żołądkowo-jelitowych przewlekłej GvHD jest podobnych do objawów ostrej GvHD i obecnie nie ma zgody co do tego, które cechy różnicują ostrą lub przewlekłą chorobę.

Ogólnie rzecz biorąc, przewlekła GvHD sugeruje większe uszkodzenie tkanek śluzówki przewodu pokarmowego. Trwający uraz połączony z nagromadzeniem tkanki bliznowatej może prowadzić do ciężkiej dysfagii (trudności w połykaniu) i wczesnego sytości (uczucia pełności po jedzeniu), ponieważ przełyk i żołądek tracą swoją elastyczność i ruchliwość. Utrata masy ciała jest częstą konsekwencją.

Wątrobiany

Podobnie jak w przypadku ostrej GvHD, objawy wątrobowe przewlekłej GvHD wiążą się z gorszymi rokowaniami. Kiedy pojawiają się objawy wątrobowe, najprawdopodobniej pokrywają się one nie tylko z objawami skórnymi i przewodu pokarmowego, ale także z objawami ocznymi.

W porównaniu z ostrą GvHD objawy wątrobowe przewlekłej GvHD są bardziej jawne, często objawiając się ciężkim powiększeniem wątroby (powiększeniem wątroby), wymiotami i żółtaczką.

Pomimo faktu, że przewlekła GvHD może powodować znaczne zwłóknienie wątroby (bliznowacenie), rzadko dochodzi do progresji do marskości wątroby.

Inne objawy

Przewlekła GvHD może wpływać na inne układy narządów, najczęściej oczy, ale także płuca, stawy i mięśnie, narządy płciowe i układ nerwowy. Objawy różnią się w zależności od układu narządów i mogą obejmować:

• Oczy: suchość oczu, niewyraźne widzenie, światłowstręt (skrajna wrażliwość na światło) i zapalenie powiek (zapalenie powiek)

• Płuca: duszność, świszczący oddech i uporczywy suchy kaszel

• Stawy i mięśnie: ból stawów (ból stawów), ból mięśni (ból mięśni), utrata siły mięśni, sztywność stawów i utrata zakresu ruchu

• Narządy płciowe: zwężenie pochwy (zwężenie) u kobiet, zwężenie cewki moczowej u mężczyzn i ból podczas stosunku

• Układ nerwowy: Parestezje (uczucie pieczenia lub kłucia) i neuralgia (ostre, przeszywające bóle nerwowe)

Komplikacje

Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi wiąże się z wysokim ryzykiem infekcji, częściowo ze względu na leki immunosupresyjne stosowane do zapobiegania GvHD u ​​biorców przeszczepów oraz immunosupresyjne działanie leków kortykosteroidowych stosowanych w leczeniu ostrej i przewlekłej GvHD. Oba mogą osłabić naturalną odpowiedź immunologiczną i pozostawić organizm otwarty na szereg oportunistycznych infekcji.

Według badania przeprowadzonego w 2019 roku w Transplantacji Szpiku Kostnego, infekcje są jedną z głównych przyczyn zgonów u osób z GvHD. Infekcje bakteryjne i grzybicze są głównymi winowajcami, chociaż dokładny czynnik zakaźny jest często niezidentyfikowany.

Inne powikłania przewlekłej GvHD to zapalenie osierdzia (zapalenie błony otaczającej serce) i zapalenie opłucnej (zapalenie błony otaczającej płuca). Stany te występują tylko w 1,8% przypadków, ale mogą prowadzić do ciężkiego wysięku osierdziowego i opłucnowego (w którym przestrzeń między błonami a narządem wypełnia się nadmierną ilością płynu).

Wiadomo, że ciężki wysięk osierdziowy może powodować potencjalnie zagrażającą życiu tamponadę serca u osób z GvHD.

Chociaż u znacznej liczby osób poddawanych allogenicznemu przeszczepowi komórek macierzystych lub szpiku krwi rozwinie się GvHD, nie wszyscy to robią. Nawet jeśli tak się stanie, leczenie poprawia się każdego dnia, przedłużając życie i jakość życia osób żyjących z GvHD.

Obecnie pięcioletni wskaźnik przeżycia osób z GvHD wynosi około 50%, co oznacza, że ​​połowa wszystkich ludzi będzie żyła przez co najmniej pięć lat po wystąpieniu objawów.

Przestrzegając przepisanych zabiegów i utrzymując zdrowy tryb życia (w tym rutynowe ćwiczenia, dobre odżywianie, codzienną pielęgnację skóry i redukcję stresu), będziesz lepiej radzić sobie z GvHD, a także z terapiami stosowanymi w leczeniu choroby.