Pierwsze wrażenia mogą wpływać na Twój nastrój bardziej niż wcześniej sądzono

Uważa się, że pierwsze wrażenia wpływają na nasze ogólne postrzeganie kogoś lub czegoś. Badania pomogły również ukuć termin „efekt pierwszeństwa”, który wskazuje, że zwykle lepiej zapamiętujemy pierwsze informacje z listy niż te, które udostępniamy później.

Ale jeśli chodzi o emocje, eksperci powszechnie uważają, że to najnowsze, a nie początkowe doświadczenia mają największy wpływ na nastrój.

Dr Hanna Keren, doktor habilitowany w National Institute of Mental Health (NIMH) Mood Brain and Development Unit oraz autorka badania, które kwestionuje ten pogląd, mówi, że nadszedł czas, aby to ponownie ocenić.

„Kiedy uczymy się nowego środowiska, każde doświadczenie dostarcza nam nowych informacji, które możemy porównać z wcześniejszymi” — mówi Verywell Keren. Kierując się tą logiką, mówi, pierwsze wrażenia mogą stać się tym, do czego porównujemy kolejne, i „w rezultacie mogą utrzymać emocjonalną wagę w czasie”.

Keren dodaje, że przesunięcie tego kierunku mogłoby pomóc w planach leczenia w warunkach klinicznych, a także w przyszłych badaniach.

To czerwcowe badanie było wspierane przez NIMH i opublikowane w czasopiśmie eLife.

Powrót do początku

Jak to często bywa, mówi Keren, ona i jej koledzy przypadkowo natknęli się na ten pomysł na badanie.

Badali duże zmiany nastroju za pomocą opracowanej przez siebie gry i odkryli, że klasyczny model obliczeniowy nastroju nie pasował do danych tak dobrze, jak oczekiwano.

To dlatego, że ten model obliczeniowy opierał się na założeniu, że nowsze doświadczenia mają silniejszy wpływ na nastrój.

„Kiedy zauważyliśmy, że we wszystkich modelach zawsze przyjmujemy to samo znane założenie – że na nastrój wpływają przede wszystkim najnowsze nagrody”, mówi Keren, „zaczęliśmy opracowywać różne alternatywne modele nastroju, aby przetestować to założenie”.

Następnie przyszedł okres prób i błędów. Ostatecznie Keren i współpracownicy skoncentrowali się na modelu prymatu, który wydawał się najdokładniej wyjaśniać nastroje poprzednich uczestników.

Postanowili także przetestować swój model prymatu na nowych uczestnikach za pomocą nowych samoopisów nastrojów. Działało to tak: zrekrutowani dorośli grali w gry hazardowe online i otrzymywali niewielkie nagrody pieniężne, gdy osiągali dobre wyniki.

W innym zestawie eksperymentów młodzież grała w podobną grę. Wszyscy gracze używali ruchomej skali, aby zgłaszać swoje nastroje w kilku punktach podczas gry. Co ważne, naukowcy zebrali również dane na temat depresji, ponieważ zaburzenie to może wpływać na nastrój.

Analizując dane z prób, naukowcy odkryli, że wczesne wydarzenia podczas gry miały największy wpływ na samooceny nastroju zarówno dorosłych, jak i nastolatków, niezależnie od diagnozy depresji.

Keren mówi, że ona i jej koledzy byli zaskoczeni, a „w rzeczywistości model, w którym najwcześniejsze nagrody podczas eksperymentu miały największy wpływ na nastrój, lepiej pasował do danych”.

Dlaczego wcześniejsze doświadczenia wpływają na nastrój?

Aby wyjaśnić, dlaczego doświadczenia, które pojawiają się na początku interakcji lub gry, wydają się najbardziej wpływać na nasz nastrój, Keren sięga do przykładów z życia codziennego.

„Możemy sobie wyobrazić odmienne odczucie, że popełniliśmy ważny błąd w nowej pracy, którą właśnie rozpoczęliśmy, w porównaniu z popełnieniem tego samego błędu po tym, jak już od jakiegoś czasu z powodzeniem pracujemy w tym miejscu” – wyjaśnia.

Ten pomysł na porównanie pozytywne-negatywne może mieć zastosowanie do pierwszych wrażeń społecznościowych. Powiedzmy, że masz negatywną interakcję po pierwszym spotkaniu z lekarzem. Twój nastrój może być bardziej kwaśny w stosunku do nich podczas przyszłych badań kontrolnych.

Aby zrozumieć neurologiczne podstawy, Keren i współpracownicy zarejestrowali również aktywność mózgową swoich uczestników.

Podczas gry neuroobrazowanie wykazało, że wcześniejsze doświadczenia zdawały się „włączać” przednie obszary mózgu, które są związane z nastrojem.

„Znaleźliśmy również sygnały neuronowe, które mogą być zaangażowane w ten silniejszy wpływ wcześniejszych wydarzeń na nastrój” – mówi Keren. Tak więc początkowe nastroje mogą zostać zakodowane wcześnie, nie zmieniając się tak bardzo, jak to tylko możliwe.

Jeśli na początku gry radziłeś sobie źle, to późniejszy sukces może nie być taki słodki.

Co to oznacza dla leczenia i badań?

Zarówno w warunkach klinicznych, jak i badawczych, ludzie i uczestnicy zgłaszają swoje nastroje. Odwrócenie uwagi od ostatnich wydarzeń może pomóc w dokładniejszym potraktowaniu i odzwierciedleniu nastroju danej osoby.

„W przyszłości te odkrycia mogą znaleźć zastosowanie” – mówi Keren. Na przykład klinicyści mogą dostosować sesje leczenia, aby bardziej skoncentrować się na wcześniejszych doświadczeniach, które miały miejsce w ciągu dnia pacjenta. Jednocześnie naukowcy mogą ponownie rozważyć projekty eksperymentalne, które opierają się na raportowaniu nastroju.

Do czasu dalszych badań nie ma na razie solidnych danych na temat tego, czy pierwsze wrażenie wpłynie na nastrój w dłuższej perspektywie.

„Nadal pozostaje więcej otwartych pytań, na które należy odpowiedzieć, takich jak to, co dzieje się w dłuższych skalach czasowych lub w innych bardziej realistycznych ustawieniach” – mówi Keren.