Przyczyny i leczenie ARFID

Zaburzenie polegające na unikaniu/ograniczeniu przyjmowania pokarmu (ARFID) to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się spożywaniem bardzo małej ilości pokarmu lub unikaniem spożywania określonych pokarmów. Jest to stosunkowo nowy termin, który po raz pierwszy pojawił się w piątym wydaniu Podręcznika diagnostyczno-statystycznego zaburzeń psychicznych (DSM-5) w 2013 roku.

Czasami kojarzony z „ostrym wybrednym jedzeniem” może powodować poważne problemy zdrowotne, jeśli nie jest leczone.

Co to jest ARFID?

ARFID zwykle zaczyna się w okresie niemowlęcym lub w dzieciństwie i może utrzymywać się w wieku dorosłym. Może początkowo przypominać wybredne jedzenie, które jest powszechne w dzieciństwie. Jednak wybredne wzorce żywieniowe zwykle ustępują w ciągu kilku miesięcy bez powodowania problemów ze wzrostem lub rozwojem. W przypadku ARFID problemy z jedzeniem są uporczywe i mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne.

Zachowania osób z ARFID obejmują:

• Unikaj określonych produktów spożywczych
• Całkowicie unikaj spożywania pokarmów

Dieta nie zawiera wystarczającej ilości kalorii lub składników odżywczych.

Konsekwencje ARFID:

• Niedobory żywieniowe
• Opóźniony wzrost (u dzieci)
• Znaczna utrata wagi

Rodzaje żywności, której należy unikać

Osoba może ograniczyć ilość lub rodzaj określonej żywności lub unikać określonej żywności w oparciu o takie czynniki, jak:

• Wygląd: może to zależeć od koloru, rozmiaru i kształtu.

• Konsystencja: Mogą na przykład unikać wszelkich miękkich pokarmów.

• Zapach jedzenia: Niektóre zapachy mogą powodować nudności.

Zachowania

Istnieje wiele oznak behawioralnych, które dana osoba może wykazać, co sugeruje, że może mieć ARFID.

Obejmują one:

• Jedzenie bardzo powoli i regularnie
• Niemożność dokończenia tego, co zostało podane
• Brak apetytu bez wyraźnego powodu
• Odmawiają jedzenia niektórych pokarmów, ponieważ boją się wymiotów lub zadławienia
• Nagle odmawiają spożywania pokarmów, które kiedyś jedli

Powody unikania jedzenia

Przyczyny rodzajów unikania lub ograniczania, które mogą występować w ARFID, obejmują:

Brak zainteresowania jedzeniem

Niektórzy ludzie mogą mieć ograniczone spożycie z powodu niskiego zainteresowania jedzeniem.

W niektórych przypadkach dana osoba może nie rozpoznać, że jest głodna w taki sposób, w jaki zrobiliby to inni, lub ogólnie może mieć mały apetyt. Jedzenie może wydawać się obowiązkiem, a nie czymś, co sprawia przyjemność, a osoba może mieć trudności z jedzeniem wystarczającej ilości.

Unikanie sensoryczne

Osoby z tej kategorii borykają się przede wszystkim z różnorodnością żywności; często są bardzo selektywni w stosunku do spożywanego pokarmu.

Może to być związane z nadwrażliwością sensoryczną, która powoduje ustalanie sztywnych reguł dotyczących jedzenia (takich jak jedzenie tylko żywności o określonym kolorze lub konsystencji). Ludzie, którzy mają ten problem, często akceptują tylko tę samą ograniczoną liczbę potraw przygotowanych w dokładnie ten sam sposób i podawanych w dokładnie ten sam sposób.

Strach przed konsekwencjami jedzenia

Strach lub zmartwienie mogą prowadzić do unikania z powodu obaw o konsekwencje jedzenia.

W niektórych przypadkach dana osoba mogła mieć niepokojące doświadczenia związane z jedzeniem, takie jak duszenie się lub wymioty, lub odczuwanie silnego bólu brzucha. Może to prowadzić do uczucia strachu i niepokoju związanego z jedzeniem lub jedzeniem i prowadzić osobę do unikania pewnych pokarmów lub tekstur.

ARFID a inne zaburzenia odżywiania

ARFID różni się od jadłowstrętu psychicznego, bulimii i stanów pokrewnych; w ARFID przekonania dotyczące wagi i sylwetki nie przyczyniają się do unikania lub ograniczania przyjmowania pokarmów.

Diagnoza ARFID nie miałaby zastosowania, jeśli istnieje inny wyraźny powód trudności z jedzeniem, taki jak stan chorobowy lub trudności trawienne, które powodują utratę apetytu.

Diagnoza

ARFID jest często trudny do zdiagnozowania, ponieważ członkowie rodziny i lekarze mogą uważać, że dziecko jest tylko „wybrednym zjadaczem” i wyrośnie z tego. Jednakże, jeśli ktoś traci na wadze i/lub nie przybiera na wadze, powinien być pewien problem.

Znaki ostrzegawcze

Oznaki ARFID obejmują:

• Unikanie żywności w oparciu o konsystencję, kolor, smak, zapach, grupy żywności lub inne czynniki
• Częste dławienie się lub wymioty po ekspozycji na niektóre pokarmy
• Trudności w żuciu lub połykaniu pokarmu
• Brak apetytu lub spożywanie tylko bardzo małych porcji
• Izolacja społeczna lub unikanie miejsc związanych z jedzeniem, np. stołówka

Kryteria diagnostyczne

Aby spełnić kryteria ARFID, ograniczenie żywności nie może być wyjaśnione przez:

• Brak pożywienia
• Praktyka usankcjonowana kulturowo (np. religijny powód ograniczenia diety)
• Kolejny problem medyczny, który, jeśli zostanie wyleczony, rozwiązałby problem z jedzeniem

Ponadto musi prowadzić do jednego z następujących:

• Uzależnienie od karmienia przez sondę lub doustnych suplementów diety
• Zakłócenie funkcjonowania psychospołecznego
• Znaczący niedobór żywieniowy
• Znacząca utrata masy ciała (lub niemożność osiągnięcia oczekiwanego przyrostu masy ciała u dzieci)

Komplikacje

ARFID może mieć negatywny wpływ na zdrowie fizyczne i samopoczucie psychiczne.

Kiedy dana osoba nie przyjmuje wystarczającej ilości kalorii, prawdopodobnie schudnie. Dzieci i młodzież mogą nie przybierać na wadze zgodnie z oczekiwaniami, a ich wzrost może mieć wpływ na spowolnienie wzrostu.

Współwystępowanie

Podobnie jak w przypadku wszystkich zaburzeń odżywiania, czynniki ryzyka ARFID obejmują szereg problemów biologicznych, psychologicznych i społeczno-kulturowych.

Powiązane czynniki obejmują:

• Osoby ze spektrum autyzmu są znacznie bardziej narażone na rozwój ARFID, a jedno z badań wykazało, że 20% dzieci z ARFID ma zaburzenie ze spektrum autyzmu.
• Dzieci, które nie wyrosły z normalnego wybrednego jedzenia lub u których wybredne jedzenie jest ciężkie, wydają się być bardziej podatne na rozwój ARFID.
• Wiele dzieci z ARFID ma również współwystępujące zaburzenie lękowe, a aż 50% ma zaburzenie lękowe uogólnione.

• Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD) i zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) są powszechne wśród osób z ARFID.

Zagrożenia

W ARFID organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości niezbędnych składników odżywczych do normalnego funkcjonowania. W ten sposób organizm zmuszony jest spowolnić wszystkie swoje procesy w celu oszczędzania energii, co skutkuje poważnymi konsekwencjami medycznymi.

U niektórych osób może dojść do poważnej utraty wagi lub niedożywienia. Te problemy trzeba leczyć. Gdy spożycie pokarmu jest bardzo ograniczone, można przepisać suplementy diety. W niektórych przypadkach może być zalecany okres karmienia przez zgłębnik.

Dzieci niedożywione mogą mieć nieodwracalne problemy zdrowotne lub mogą mieć predyspozycje do poważnych skutków zdrowotnych, które mogą stać się widoczne po latach:

Leczenie

Leczenie ARFID jest zwykle dostosowane do potrzeb danej osoby. Najczęściej leczenie może być prowadzone w warunkach ambulatoryjnych.

Leczenie może obejmować leczenie rodzinne (dla młodych ludzi) lub terapię poznawczo-behawioralną, a czasami można zasugerować leki, najczęściej pomagające w stanach lękowych.

Zdrowie fizyczne osoby powinno być również monitorowane i zarządzane przez lekarza pierwszego kontaktu lub pediatrę. Leczenie może również obejmować zarządzanie żywieniem poprzez wsparcie dietetyka i pomoc w problemach sensorycznych.

ARFID jest często opisywany jako „poważne wybredne jedzenie”, ale może stać się poważnym problemem zdrowotnym, jeśli nie jest leczone. Bez profesjonalnej pomocy ARFID może prowadzić do niebezpiecznych niedoborów żywieniowych, problemów ze wzrostem i szeregu powikłań zdrowotnych, takich jak niewydolność nerek i choroby serca.

Jeśli obawiasz się, że Twoje dziecko może cierpieć na ARFID lub inne zaburzenia odżywiania, jak najszybciej zgłoś się do lekarza.