Zrozumienie i leczenie zwężenia tętnic szyjnych

Tętnice szyjne to dwa naczynia krwionośne, które biegną wzdłuż boków szyi do mózgu. Wraz z dwoma tętnicami kręgowymi z tyłu szyi, tętnice szyjne umożliwiają mózgowi otrzymywanie krwi, której potrzebuje do tlenu.

Przegląd

Jak wszystkie inne tętnice, tętnice szyjne mogą zostać uszkodzone. Wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu i palenie tytoniu to kilka sposobów na zwiększenie ryzyka gromadzenia się płytki nazębnej w tętnicach szyjnych i innych naczyniach krwionośnych. Kiedy płytka nazębna gromadzi się w naczyniu serca, może spowodować zawał serca. Kiedy płytka nazębna gromadzi się w naczyniu krwionośnym w mózgu lub przemieszcza się do mózgu, może spowodować udar.

Zwężenie tętnicy szyjnej to termin oznaczający zwężenie tętnicy szyjnej. Kiedy płytka zwęża tętnicę szyjną, może spowodować udar na dwa sposoby. Najczęstszym sposobem jest oderwanie się części blaszki miażdżycowej, utworzenie zatoru i przejście przez naczynia krwionośne, aż zablokuje się i zablokuje przepływ krwi do części mózgu. Tkanka następnie obumiera z powodu braku tlenu — nazywa się to niedokrwieniem.

Zwężenie tętnicy szyjnej może również zmniejszyć przepływ krwi do mózgu, tak że jeśli ciśnienie krwi spadnie, część mózgu zależna od tętnicy nie otrzyma wystarczającej ilości krwi. Ten scenariusz jest mniej powszechny niż embolizacja, ponieważ mózg jest zbudowany tak, aby dostarczać tkankę z więcej niż jednej tętnicy na raz, jako rodzaj zabezpieczenia przed uszkodzeniem niedokrwiennym.

Zabiegi

Ponieważ zwężenie tętnicy szyjnej jest takim czynnikiem ryzyka udaru, nie można go po prostu zignorować. Jednak istnieją pewne kontrowersje dotyczące tego, jak najlepiej leczyć zwężenie tętnicy szyjnej. Istnieją trzy główne sposoby leczenia zwężenia tętnicy szyjnej:

• leczenie medyczne
• leczenie operacyjne (endarterektomia tętnicy szyjnej)
• minimalnie inwazyjne stentowanie naczyń.

Leczenie medyczne

Do pewnego momentu leczenie medyczne zwężenia tętnicy szyjnej jest powszechnie uważane za najlepszą opcję. Na przykład, jeśli tętnica szyjna jest zwężona w mniej niż 50%, na ogół nie ma potrzeby leczenia inwazyjnego.

Zamiast tego leczenie koncentruje się na upewnieniu się, że płytka nazębna nie powiększa się. Należy zająć się czynnikami ryzyka, takimi jak palenie, nadciśnienie i wysoki poziom cholesterolu. Jak zawsze, dieta i ćwiczenia pozostają niezwykle ważne.

Ponadto lekarz zazwyczaj przepisuje środek rozrzedzający krew, aby zapobiec tworzeniu się skrzepu i zablokowaniu tętnicy lub przemieszczaniu się do mózgu. W zależności od ciężkości przypadku może to być od czegoś tak prostego jak aspiryna do czegoś tak silnego jak kumadyna.

Wielu ekspertów zgadza się, że najlepsza terapia medyczna z czasem ulegała poprawie, co czyni ją jeszcze silniejszą opcją w porównaniu z bardziej inwazyjnymi procedurami.

Leczenie chirurgiczne

Endarterektomia tętnicy szyjnej (CEA) to zabieg chirurgiczny polegający na otwarciu tętnicy szyjnej i oczyszczeniu płytki nazębnej. Endarterektomia tętnicy szyjnej została dobrze zbadana, a dane pokazują, że wyraźnie poprawia ogólne wyniki w wybranych warunkach. Warunki te obejmują:

• Tętnica szyjna musi być znacznie zablokowana (zwykle ponad 60%), ale nie całkowicie zablokowana.
• Chirurg musi być wykwalifikowany, z bardzo małą śmiertelnością związaną z operacją.
• Poza tym pacjent musi być wystarczająco zdrowy, aby dobrze wyzdrowieć po zabiegu chirurgicznym.

Możliwe skutki uboczne CEA obejmują od 3 do 6% ryzyko udaru lub śmierci. Przynajmniej miesiąc po zabiegu ryzyko zawału serca wydaje się większe u pacjentów poddawanych CEA niż stentowanie tętnic szyjnych (patrz niżej). Ponadto, ponieważ niektóre nerwy czaszkowe otrzymują dopływ krwi z tego naczynia, mogą zostać uszkodzone podczas operacji. Ponadto otwarcie tętnicy szyjnej może prowadzić do uszkodzenia hiperperfuzyjnego, kiedy mózg nie może regulować nowego wzrostu przepływu krwi, co może powodować bóle głowy, drgawki i deficyty neurologiczne.

Stentowanie tętnic szyjnych

Stentowanie tętnicy szyjnej (CAS) polega na przewleczeniu cienkiego cewnika przez naczynia krwionośne, zwykle zaczynając od tętnicy udowej w udzie, aż do tętnicy szyjnej. Odbywa się to pod kontrolą fluoroskopii, więc specjalista może zobaczyć, co robią. Po umieszczeniu cewnika w tętnicy umieszcza się stent, aby pomóc go otworzyć i utrzymać otwarty. Ogólnie czas powrotu z CAS jest krótszy niż z CEA.

Wiele osób lubi pomysł stentowania tętnicy szyjnej, ponieważ wydaje się mniej inwazyjny niż endarterektomia tętnicy szyjnej. Jednak stentowanie nie istnieje tak długo, jak CEA i wiąże się również z ryzykiem. Wczesne badania wydawały się wskazywać, że ryzyko stentów było znacznie większe niż ogólnie CEA. Jednak badania te były krytykowane za porównywanie stosunkowo niedoświadczonych lekarzy wykonujących stenty z bardziej doświadczonymi lekarzami wykonującymi CEA.

Badanie z 2010 r. w New England Journal of Medicine wykazało, że chociaż stentowanie może być tak samo skuteczne jak CEA w otwieraniu tętnic, ryzyko udaru związanego z zabiegiem jest wyższe niż w przypadku CEA, przynajmniej w pierwszym miesiącu po zabiegu.

Rozważania dotyczące leczenia

Pierwszym krokiem jest podjęcie decyzji, czy jakiekolwiek leczenie poza medycyną jest w ogóle wymagane. Głównym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji jest to, czy zwężenie spowodowało już udar, czy nie. Jeśli nie, a zwężenie jest mniejsze niż około 80%, wielu lekarzy woli tylko postępowanie medyczne. Jeśli wystąpił udar, może to wskazywać, że potrzebne jest bardziej agresywne leczenie. Jeśli udar jest zbyt duży, może nie być wystarczająco dużo mózgu, aby uzasadnić ryzyko zabiegu.

Od czasu wprowadzenia pod koniec lat 90. stentowanie tętnic szyjnych powoli zyskuje na popularności. Medicare obejmuje teraz procedurę w wybranych warunkach. Ostatecznie najlepsze leczenie będzie zależeć od unikalnych cech pacjenta, lekarzy, a nawet ubezpieczenia.

Niektóre badania wykazały, że czynniki takie jak długość zwężenia i kształt blaszki miażdżycowej i naczynia krwionośnego mogą wpływać na prawdopodobieństwo, że CAS doprowadzi do udaru. Osoby starsze generalnie gorzej radzą sobie ze stentem niż osoby młodsze, chociaż bardzo zdrowa starsza osoba może sobie radzić dobrze.

Ważnym czynnikiem jest również ubezpieczenie. Medicare zasadniczo pokrywa CAS dla pacjentów z objawami, z wysokim ryzykiem CEA, u których występuje co najmniej 70% zwężenie. Inne rodzaje zwężeń (około 90% przypadków) wymagają innej opieki.

Ostatecznie decyzja o tym, jak postępować w przypadku zwężenia tętnicy szyjnej, jest tak samo wyjątkowa jak osoba ze zwężeniem. Badania są często niejasne, a ponieważ każda opcja wymaga zarobienia pieniędzy, uzyskanie obiektywnej opinii może być trudne. Nie bój się prosić więcej niż jednego lekarza o ich przemyślenia.