Zrozumienie testu krwi ANA (test na przeciwciała przeciwjądrowe)

Aby zrozumieć badanie krwi ANA (test na przeciwciała przeciwjądrowe), ważne jest, aby najpierw zrozumieć różne rodzaje przeciwciał.

• Przeciwciała to białka wytwarzane przez białe krwinki, które normalnie krążą we krwi w celu obrony przed obcymi najeźdźcami, takimi jak bakterie, wirusy i toksyny.
• Autoprzeciwciała zamiast działać przeciwko obcym najeźdźcom, atakują własne komórki organizmu. To jest nienormalne.
• Przeciwciała przeciwjądrowe to wyjątkowa grupa autoprzeciwciał, które mają zdolność atakowania struktur w jądrze komórkowym. Jądro komórki zawiera materiał genetyczny, znany jako DNA (kwas dezoksyrybonukleinowy).

Badanie krwi ANA (test na przeciwciała przeciwjądrowe) jest zwykle wykonywane na próbce krwi w ramach procesu diagnostycznego w przypadku niektórych chorób autoimmunologicznych.

Jak przeprowadzany jest test

Aby wykonać badanie krwi ANA, czasami nazywane FANA (test fluorescencyjnego przeciwciała przeciwjądrowego), pobierana jest próbka krwi od pacjenta i wysyłana do laboratorium w celu przetestowania. Surowicę z próbki krwi dodaje się do szkiełek mikroskopowych, na których powierzchni szkiełek znajdują się komercyjnie przygotowane komórki. Jeśli surowica pacjenta zawiera przeciwciała przeciwjądrowe, wiążą się one z komórkami (w szczególności jądrami komórek) na szkiełku.

Drugie przeciwciało, komercyjnie znakowane barwnikiem fluorescencyjnym, dodaje się do mieszaniny surowicy pacjenta i komercyjnie przygotowanych komórek na szkiełku. Drugie (fluorescencyjne) przeciwciało przyłącza się do przeciwciał surowicy i komórek, które związały się ze sobą. Gdy szkiełko jest oglądane pod mikroskopem ultrafioletowym, przeciwciała przeciwjądrowe pojawiają się jako komórki fluorescencyjne.

• W przypadku zaobserwowania komórek fluorescencyjnych wynik badania krwi ANA jest dodatni.
• Jeśli nie obserwuje się fluorescencyjnych komórek, wynik badania krwi ANA jest ujemny.

Raport z badania krwi ANA

Raport z badania krwi ANA składa się z trzech części:

• Pozytywny lub negatywny dla ANA
• Jeśli wynik jest pozytywny, określa się i podaje miano
• Przedstawiono wzór fluorescencji

miano ANA

Miano określa się, powtarzając dodatni test z seryjnymi rozcieńczeniami, aż test da wynik ujemny. Ostatnim rozcieńczeniem, które daje wynik dodatni (tj. fluorescencję obserwowaną pod mikroskopem) jest podawane miano.Oto przykład:

Rozcieńczenia seryjne:
1:10 pozytywny
1:20 pozytywny
1:40 pozytywny
1:80 pozytywny
1:160 pozytywny (miano zgłoszone jako 1:160)
1:320 negatywny

Znaczenie wzorca ANA

Miana i wzorce ANA mogą się różnić w różnych ośrodkach laboratoryjnych ze względu na różnice w zastosowanej metodologii. Powszechnie uznawane wzorce to:

• Homogeniczny – całkowita fluorescencja jądrowa dzięki przeciwciału skierowanemu przeciwko białkom DNA lub histonom. Często w toczniu rumieniowatym układowym.

• Obwodowe – fluorescencja występuje na krawędziach jądra w postaci kudłatej. Ten wzór wywołują przeciwciała anty-DNA i antyjądrowe. Również widziany w toczniu rumieniowatym układowym.

• Speckled – cętkowana fluorescencja spowodowana przeciwciałem skierowanym przeciwko różnym antygenom jądrowym.

• Nucleolar – z przeciwciał skierowanych przeciwko określonym białkom zaangażowanym w dojrzewanie RNA. Występuje u osób z twardziną (twardziną układową).

Co oznacza dodatni wynik badania krwi ANA?

Przeciwciała przeciwjądrowe występują u osób z różnymi chorobami autoimmunologicznymi, ale nie tylko. Przeciwciała przeciwjądrowe można również znaleźć u osób z infekcjami, nowotworami, chorobami płuc, chorobami przewodu pokarmowego, chorobami hormonalnymi, chorobami krwi, chorobami skóry, u osób starszych lub osób z rodzinną historią chorób reumatycznych. Częstość występowania przeciwciał przeciwjądrowych u zdrowych osób szacuje się na 3-15%, ale jest silnie zależna od wieku i wzrasta do 10-37% u zdrowych osób w wieku powyżej 65 lat.

Częstość występowania ANA w różnych chorobach

Statystycznie rzecz biorąc, częstość występowania pozytywnych wyników testu ANA (w procentach na stan) wynosi:

• Toczeń rumieniowaty układowy (toczeń lub SLE) – ponad 95 procent
• Postępująca twardzina układowa (twardzina) – od 60 do 90 procent

• Reumatoidalne zapalenie stawów – od 25 do 30 procent

• Zespół Sjogrena – do 80 procent

• Zespół Felty’ego – ponad 75 proc.

• Młodzieńcze zapalenie stawów – 15 do 30 procent

Podzbiory badań krwi ANA są czasami używane do określenia konkretnej choroby autoimmunologicznej. W tym celu lekarz może zamówić antygeny anty-dsDNA, anty-Sm, zespołu Sjogrena (SSA, SSB), przeciwciała Scl-70, antycentromer, antyhiston i anty-RNP.

Badanie krwi ANA jest skomplikowane. To powiedziawszy, wyniki – pozytywne lub negatywne, wyniki testów miana, wzorca i podzbioru – mogą dostarczyć lekarzom cennych wskazówek, które pomogą zdiagnozować autoimmunologiczne choroby reumatyczne.