Związek między mono a wirusowym zapaleniem wątroby

Kiedy ludzie słyszą słowo „zapalenie wątroby”, zwykle rozumieją je jako wirusowe zapalenie wątroby, takie jak zapalenie wątroby typu A, zapalenie wątroby typu B lub zapalenie wątroby typu C. I chociaż są to z pewnością najczęstsze formy zapalenia wątroby (zapalenie wątroby), istnieją inne przyczyny zakaźne — wśród nich mononukleoza zakaźna wywołana wirusem Epsteina-Barra (EBV).

W przeciwieństwie do niektórych postaci zapalenia wątroby, zapalenie wątroby spowodowane mononukleozą (znaną również jako gorączka gruczołowa, „mono” lub „choroba całowania”) prawie zawsze ustępuje samoistnie z ogólnie łagodniejszymi objawami. Leczenie ma głównie charakter podtrzymujący.

Zapalenie wątroby u osób z mononukleozą jest często określane jako wirusowe zapalenie wątroby typu Epstein-Barr lub po prostu zapalenie wątroby EBV.

Objawy

Zapalenie wątroby to zapalenie wątroby. Ma wiele przyczyn, zarówno zakaźnych (wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych), jak i niezakaźnych (w tym alkoholizm, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby i niektóre zaburzenia autoimmunologiczne).

Zapalenie wątroby może być również ostre (stan zapalny zaczyna się nagle i trwa tylko kilka tygodni) lub przewlekłe (trwa ponad sześć miesięcy, a czasami jest trwałe). Niektóre ostre infekcje mogą stać się przewlekłe po ustąpieniu początkowych objawów, tak jak u niektórych osób z wirusowym zapaleniem wątroby typu B i C.

Zapalenie wątroby jest rzadkim objawem mononukleozy, ale może wystąpić, gdy infekcja EBV jest szczególnie ciężka. Objawy ostrego zapalenia wątroby zwykle pojawiają się i ustępują w trakcie zakażenia wirusem EBV (zwykle od dwóch do czterech tygodni) i mają tendencję do łagodniejszego przebiegu niż inne formy zakaźnego zapalenia wątroby.

Objawy często obserwowane w przypadku zapalenia wątroby EBV obejmują:

• Ekstremalne zmęczenie
• Obrzęk lub ból w górnej części brzucha tuż pod prawymi żebrami
• Nudności lub wymioty
• Taboret w kolorze gliny
• Ciemny mocz
• Utrata apetytu
• Niska gorączka
• Bóle stawów

Po ustąpieniu ostrych objawów czynność wątroby zwykle wraca do normy bez długotrwałego uszkodzenia samej wątroby.

Powiedziawszy to, zapalenie wątroby EBV może stać się ciężkie, a nawet zagrażać życiu u niektórych osób, szczególnie osób z obniżoną odpornością, u których stan ten może prowadzić do ostrej niewydolności wątroby. Jest to niezwykle rzadkie powikłanie, dotykające mniej niż 0,25% osób z mononukleozą, ale wiąże się z wysoką śmiertelnością.

Powoduje

Mononukleoza to infekcja wirusowa typowo związana z EBV (chociaż około 5% przypadków jest związanych z innym wirusem znanym jako cytomegalowirus). EBV łatwo przenosi się z człowieka na człowieka poprzez ślinę. W rezultacie około 95% światowej populacji będzie narażone na EBV w wieku 40 lat.

Zakażenie wirusem EBV może często przebiegać bezobjawowo (bez objawów) lub subklinicznie (bez zauważalnych objawów), szczególnie u małych dzieci. Mimo to infekcja prawie zawsze powoduje podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych zwanych transaminazami.

Wzrost transaminaz często występuje, gdy występuje problem z wątrobą, podczas którego enzymy przeznaczone do rozkładania toksyn zaczynają przenikać do krwiobiegu. W większości przypadków mononukleozy wzrost będzie łagodny i przejściowy, powodując niewielkie lub żadne objawy związane z wątrobą.

Jednak w rzadkich przypadkach, gdy poziom transaminaz jest pięć do 10 razy wyższy niż normalnie, zapalenie wątroby EBV może stać się objawowe. Zapalenie wątroby EBV zwykle występuje wraz z charakterystycznymi objawami mononukleozy, chociaż wiadomo, że u niektórych osób występuje w izolacji.

Uważa się, że ryzyko zapalenia wątroby EBV jest również większe u osób z zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B lub C; EBV może w rzeczywistości być jednym z czynników związanych z przewlekłym zapaleniem wątroby. EBV może również pośrednio powodować zapalenie wątroby, działając jako wyzwalacz autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH).

Objawy mononukleozy mogą pokrywać się z objawami zapalenia wątroby EBV i mogą obejmować:

• Bół głowy
• Uporczywe zmęczenie
• Łagodna gorączka, zwykle trwająca około dwóch tygodni
• Ból gardła utrzymujący się od 3 do 10 dni

• Zapalenie migdałków, czasami z ropą

• Obrzęk węzłów chłonnych, głównie z tyłu szyi (znany jako powiększenie węzłów chłonnych szyjnych)

• Powiększona śledziona (splenomegalia)

Zapalenie wątroby EBV dotyczy szczególnie osób, które przeszły przeszczep wątroby. Zakażenie może spowodować odrzucenie narządu lub zwiększyć ryzyko wystąpienia potransplantacyjnych zaburzeń limfoproliferacyjnych (PTLD).

Diagnoza

Gdy pojawią się objawy zapalenia wątroby, lekarz zazwyczaj przeprowadza serię testów na przeciwciała, znanych jako panel wirusowego zapalenia wątroby, który może wykryć trzy najczęstsze przyczyny zapalenia wątroby, a mianowicie zapalenie wątroby typu A, B i C.

Mając to na uwadze, mononukleozę zakaźną należy podejrzewać u nastolatków lub młodych dorosłych, u których występuje również ból gardła, powiększone migdałki lub powiększenie węzłów chłonnych szyjnych. W rzeczywistości EBV należy zbadać u każdego z niewyjaśnionymi objawami zapalenia wątroby, niezależnie od wieku.

Pracownicy służby zdrowia zazwyczaj diagnozują mononukleozę zakaźną na podstawie objawów. Ale badania krwi i inne procedury można zlecić, jeśli występują oznaki zapalenia wątroby, po części w celu potwierdzenia, że ​​przyczyną jest EBV, a po części w celu wykluczenia innych potencjalnych przyczyn.

Badania krwi mogą obejmować:

• Test antygenu wirusa kapsydu (VCA): służy do potwierdzania ostrej mononukleozy poprzez wykrywanie przeciwciał EBV, które zwykle znikają w ciągu czterech do sześciu tygodni od zakażenia

• Test antygenu jądrowego EBV (EBNA): Służy do wykrywania antygenów EBV dwa do czterech miesięcy po zakażeniu lub nawet dłużej, ponieważ utrzymują się przez całe życie

• Testy funkcji wątroby (LFT): stosowane do wykrywania podwyższenia aktywności enzymów transaminaz znanych jako aminotransferaza asparaginianowa (AST) i aminotransferaza alaninowa (ALT)

• Liczba białych krwinek (WBC): stosowana do wykrywania nieprawidłowego wzrostu liczby limfocytów (charakterystycznego objawu zapalenia wątroby EBV)

Jeśli wyniki są niejednoznaczne lub objawy są poważne lub nietypowe, lekarz może zlecić biopsję wątroby, podczas której pobiera się próbkę tkanki wątroby za pomocą igły przez ścianę brzucha.

Podczas badania pod mikroskopem tkanki często wykazują grube skupiska limfocytów, zazwyczaj w jednowarstwowym wzorze „sznurka perłowego”. To – oraz brak blizn w wątrobie (zwłóknienie) – może pomóc odróżnić zapalenie wątroby EBV od innych form zapalenia wątroby.

Aby ostatecznie zdiagnozować zapalenie wątroby EBV, lekarz wykluczy inne możliwe wyjaśnienia w diagnostyce różnicowej, w tym:

• Alkoholowe zapalenie wątroby
• Autoimmunologiczne zapalenie wątroby
• Cytomegalowirusowe zapalenie wątroby (CMV)
• Polekowe uszkodzenie wątroby
• Chłoniaki
• Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD)

Leczenie

Leczenie zapalenia wątroby wywołanego wirusem EBV jest na ogół wspomagające, ponieważ większość przypadków ustępuje samoistnie po zakończeniu infekcji. Zwykle obejmuje to odpoczynek, unikanie sportów kontaktowych, dużo nawodnienia, zrównoważone odżywianie i dostępne bez recepty niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak Advil (ibuprofen), aby złagodzić gorączkę i bóle ciała.

Tylenol (acetaminofen) jest zazwyczaj unikany ze względu na niekorzystny wpływ, jaki może mieć na wątrobę. Kluczowe jest również unikanie alkoholu.

Pomimo niepewnych korzyści, leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu mononukleozy powodują niewiele skutków ubocznych (głównie ból brzucha, nudności, biegunka i ból głowy). Mogą jednak prowadzić do oporności na leki przeciwwirusowe, jeśli są nadużywane lub niewłaściwie stosowane.

Biorcy przeszczepu wątroby, u których rozwinie się ostry wirus EBV, mogą wymagać zmiany leczenia, aby zmniejszyć aktywność wirusa i ryzyko odrzucenia narządu. W tym celu wielu lekarzy tymczasowo odstawia leki immunosupresyjne, takie jak Azasan (azatiopryna), które sprawiają, że organizm jest podatny na infekcje i zwiększa poziom kortykosteroidów, takich jak prednizolon, które pomagają zmniejszyć stan zapalny wątroby.

Zapobieganie jest kluczem do uniknięcia zapalenia wątroby wywołanego wirusem EBV, szczególnie jeśli masz obniżoną odporność lub niedawno przeszedłeś przeszczep wątroby.

Ponieważ EBV jest przenoszony głównie przez ślinę, należy unikać dzielenia się słomkami, jedzeniem, sztućcami, papierosami, inhalatorami, szminką lub balsamem do ust. Niezbędne jest również mycie rąk i unikanie bliskiego kontaktu z chorymi (w tym całowania).

Choć EBV jest wszechobecny, nie zakładaj, że go masz i możesz zignorować proste wskazówki. Podjęcie kilku rozsądnych środków ostrożności może nie tylko oszczędzić ci rygorów objawowej monoterapii, ale może również ochronić cię przed innymi infekcjami przenoszonymi przez ślinę, takimi jak wirus opryszczki pospolitej (HSV).