Co to jest wścieklizna?

Wścieklizna nie jest problemem zdrowia publicznego, jak kiedyś, ale nadal budzi szacunek ze względu na poważne konsekwencje. Choroba wirusowa jest przenoszona prawie wyłącznie przez ukąszenia zwierząt i nieleczona może powodować poważne objawy neurologiczne, takie jak gorączka, ból głowy, nadmierne ślinienie, skurcze mięśni, paraliż i splątanie.

Seria zastrzyków, rozpoczęta natychmiast po ugryzieniu, może pomóc osobom nieszczepionym zapobiec chorobie. Niestety, gdy pojawią się objawy, choroba prawie zawsze kończy się śmiercią.

Według statystyk Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), w latach 2008-2017 w USA zgłoszono tylko 23 przypadki wścieklizny u ludzi.

Wściekliźnie można zapobiegać za pomocą jednej z dwóch szczepionek zatwierdzonych przez FDA.

Objawy wścieklizny

We wczesnych stadiach infekcji może wystąpić niewiele objawów innych niż gorączka lub ból głowy.

W miarę postępu infekcji i przemieszczania się w kierunku mózgu, rozwiną się objawy zapalenia mózgu (zapalenie mózgu) i zapalenia opon mózgowych (zapalenie tkanek otaczających mózg i kręgosłup).Podczas tego późniejszego stadium choroby osoba może zacząć doświadczać postępującego i często dramatycznego zakresu objawów fizycznych i neuropsychiatrycznych, w tym

• Utrata apetytu
• Nudności i wymioty
• Wrażliwość na światło
• Nadmierne wydzielanie śliny
• Niepokój i pobudzenie
• Paranoja
• Nienormalne zachowanie (w tym agresja i ataki terroru)
• Halucynacje
• Hydrofobia (niezaspokojone pragnienie z niemożnością przełknięcia lub okazania paniki w przypadku podania płynów do picia)
• Napady padaczkowe
• Częściowy paraliż

Od tego momentu choroba może szybko postępować, prowadząc do majaczenia, śpiączki i śmierci w ciągu 7-10 dni. Kiedy pojawiają się objawy zwiastujące, leczenie prawie nigdy nie jest skuteczne.

Choroba była kiedyś nazywana hydrofobią (strach przed wodą) ze względu na objaw o tej samej nazwie.

Powoduje

Wścieklizna jest wywoływana przez klasę wirusów znaną jako lyssavirus, z której jest 14 szczepów specyficznych dla zwierząt. Sam wirus można znaleźć w wysokich stężeniach w ślinie i komórkach nerwowych zakażonego zwierzęcia lub człowieka. Ukąszenia zwierząt są dominującym sposobem transmisji,chociaż infekcję można również przekazać, dotykając martwe zwierzęta. Transmisja między ludźmi jest niezwykle rzadka.

Gdy osoba zostanie ugryziona, zadrapana lub narażona na kontakt z zakażonymi płynami ustrojowymi (przez oczy, nos, usta lub złamaną skórę), wirus przemieszcza się przez nerwy obwodowego układu centralnego do rdzenia kręgowego i mózgu.

W Stanach Zjednoczonych ukąszenia nietoperzy są zdecydowanie najczęstszą drogą przenoszenia ze zwierzęcia na człowieka,następnie ukąszenia przez wściekłe psy. Inne powszechnie zakażone zwierzęta północnoamerykańskie to szopy pracze, skunksy, lisy, bydło, kojoty i koty domowe.

Diagnoza

Do chwili obecnej nie ma dostępnych testów do diagnozowania wścieklizny u ludzi przed wystąpieniem objawów. W związku z tym leczenie zostanie rozpoczęte przypuszczalnie, jeśli osoba została ugryziona przez dzikie zwierzę lub jakiekolwiek zwierzę podejrzane o wściekliznę. Biorąc pod uwagę śmiertelną naturę infekcji wścieklizną, naprawdę nie ma powodu, aby czekać.

Biorąc to pod uwagę, jeśli podejrzane zwierzę nie żyje, można przeprowadzić testy, aby potwierdzić infekcję, pobierając próbki tkanek z mózgu. Jeśli istnieje bezobjawowe zwierzę, kontrola zwierzęca odłoży je, aby można było pobrać tkankę mózgową do testów.

Leczenie

Czas ma kluczowe znaczenie, jeśli spodziewane jest narażenie na wściekliznę. Leczenie obejmuje cztery dawki szczepionki przeciwko wściekliźnie i jedną dawkę leku zwanego ludzką immunoglobuliną przeciw wściekliźnie (HRIG). HRIG zawiera przeciwciała immunologiczne, które natychmiast dezaktywują i kontrolują wirusa wścieklizny, dopóki szczepionka nie zacznie działać.

HRIG podaje się tylko osobom, które nie były wcześniej szczepione na wściekliznę. Jest wstrzykiwany bezpośrednio w ranę. Wszelkie pozostałości zostaną wstrzyknięte do mięśnia daleko od miejsca, w którym dostarczane są szczepionki. (Wstrzyknięcie HRIG zbyt blisko miejsca szczepienia może zakłócać odpowiedź immunologiczną.)

W tym celu zatwierdzone są dwa preparaty HRIG:

• Imogam Rabies-HT (ludzka immunoglobulina przeciw wściekliźnie)

• HyperRab TM S/D (ludzka immunoglobulina przeciw wściekliźnie)

Leczenie należy rozpocząć niezwłocznie po ekspozycji.Pierwsza dawka HRIG i szczepionki przeciwko wściekliźnie są podawane natychmiast; trzy dodatkowe zastrzyki szczepionki podano trzy, siedem i 14 dni później.

Działania niepożądane są na ogół łagodne i mogą obejmować ból w miejscu wstrzyknięcia i łagodną gorączkę.

Zapobieganie

Istnieją dwie szczepionki przeciwko wściekliźnie zatwierdzone do stosowania w Stanach Zjednoczonych, z których obie są wykonane z inaktywowanego wirusa, który nie może powodować infekcji:

• Imovax (szczepionka z ludzkich komórek diploidalnych)

• RabAvert (oczyszczona szczepionka z komórek zarodka kurzego)

Oba są dostarczane przez wstrzyknięcie do mięśnia ramienia w trzech dawkach. Po pierwszym strzale, drugi podaje się siedem dni później, a trzeci od 14 do 21 dni później.

Chociaż działania niepożądane są zwykle łagodne (w tym ból w miejscu wstrzyknięcia, zawroty głowy, ból głowy i nudności), niektórzy ludzie doświadczają ciężkiej i potencjalnie śmiertelnej reakcji alergicznej znanej jako anafilaksja.

Ogólnie rzecz biorąc, seria szczepień przeciwko wściekliźnie zapewnia 10-letnią ochronę immunologiczną. W przypadku osób o wysokim ryzyku narażenia na wściekliznę, zastrzyki przypominające można podawać co sześć miesięcy do dwóch lat, w zależności od potrzeb. Do osób wysokiego ryzyka należą:

• Osoby, które mają częsty kontakt z dziką przyrodą na obszarach, na których ryzyko wścieklizny jest znane (w tym oficerowie ds. dzikiej przyrody, weterynarze, opiekunowie zwierząt i grotołazi jaskiniowi)
• Podróżni z zagranicy, którzy mogą mieć kontakt ze zwierzętami w częściach świata, w których wścieklizna występuje endemicznie

Jeśli masz inne pytania lub wątpliwości dotyczące ryzyka i zapobiegania wściekliźnie, skorzystaj z naszego Przewodnika dyskusyjnego dla dostawców opieki zdrowotnej poniżej, aby rozpocząć rozmowę z lekarzem.

Sukces, jaki odnieśli urzędnicy zdrowia publicznego w kontrolowaniu wścieklizny w Stanach Zjednoczonych, jest w dużej mierze spowodowany powszechnymi szczepieniami udomowionych zwierząt domowych. Każdy stan ma przepisy dotyczące szczepień przeciwko wściekliźnie, z wyjątkiem Kansas, Missouri i Ohio. To powiedziawszy, wśród tych, które to robią, przepisy mogą się różnić w zależności od czasu szczepienia, potrzeby szczepienia przypominającego i tego, czy psy ich potrzebują, a koty nie.

Niezależnie od tego, co mówią przepisy obowiązujące w Twoim stanie, ważne jest, aby chronić swojego zwierzaka i postępować zgodnie z wytycznymi dotyczącymi szczepień przeciwko wściekliźnie dostarczonymi przez Amerykańskie Stowarzyszenie Szpitali dla Zwierząt (AAHA).

W tym celu wszystkie psy, koty i fretki powinny otrzymać pojedynczą dawkę szczepionki przeciwko wściekliźnie nie wcześniej niż w wieku trzech miesięcy, a następnie szczepionkę przypominającą rok później, a następnie dodatkowe dawki przypominające co trzy lata.

Chroniąc swojego zwierzaka, chronisz także swoją rodzinę i społeczność.