Przegląd hiperczujności

Hiperczujność to stan ciągłego napięcia, czujności i wyjątkowej świadomości swojego otoczenia. Istnieje wiele przyczyn nadmiernej czujności, w tym stany psychiczne, takie jak lęk i choroby medyczne, takie jak choroba tarczycy. Leki rekreacyjne i terapeutyczne mogą również wywoływać ten efekt.

Rozpoznanie nadmiernej czujności opiera się na Twojej historii medycznej i badaniu klinicznym. Niektóre testy diagnostyczne, takie jak badania krwi i badania obrazowe, mogą pomóc zidentyfikować przyczynę. Leczenie polega na zmniejszeniu objawów nadmiernej czujności, a także na opanowaniu przyczyny.

Objawy

Nadmierna czujność to nieprzyjemne uczucie. Nie tylko łatwiej dostrzegasz doznania, ale prawdopodobnie nie będziesz w stanie odwrócić od nich uwagi.

Większość ludzi doświadczyła krótkich chwil nadmiernej czujności. Na przykład ludzie, którzy oglądają horror lub odwiedzają tematyczny „dom nawiedzony”, często są przerażeni normalnymi dźwiękami, takimi jak skrzypienie drzwi. A większość odwiedzających lokalne zoo z niepokojem spogląda na ziemię po wizycie na wystawie węży.

Inni są bardzo czujni, jeśli chodzi o bardzo konkretne rzeczy, takie jak wysokie dźwięki lub fizyczny dyskomfort. Na przykład, kiedy usłyszysz piskliwy dźwięk w innym pokoju, możesz go od razu zauważyć i bardzo się nim rozproszysz lub będziesz poruszony. Możesz być również nadmiernie świadomy doznań fizycznych — nacisk paska lub tkaniny ocierającej się o skórę może rozpraszać.

Przewlekła nadmierna czujność

Jednak hiperczujność zwykle wykracza poza zwykłą irytację i możesz stale skanować swoje środowisko w poszukiwaniu zagrożeń.

Za każdym razem, gdy wsiadasz do samolotu, możesz być tak niespokojny, że nie możesz usiedzieć spokojnie, zjeść lub spojrzeć na czasopismo. A jeśli jesteś nadmiernie czujny w prawie każdym środowisku, uczucie to może ingerować w twoje życie.

Osoby żyjące z nadmierną czujnością mogą doświadczać któregokolwiek z następujących objawów:KątKąt

• Nerwowość
• Paranoja
• Częste szarpanie głową i skanowanie otoczenia oczami
• Odwracanie uwagi od ważnych zadań, od rozmów z innymi i od rozrywki
• Podniecenie
• Gniew
• Depresja
• Izolacja
• Zaburzenia snu
• Poczucie bezradności
• Zależność od innych
• Skłonność do kłótni lub kłótni z innymi
• Wyczerpanie
• Zmiana apetytu

Powoduje

Istnieje wiele czynników ryzyka, które sprawiają, że jesteś bardziej podatny na nadmierną czujność.KątZespół stresu pourazowego (PTSD), fibromialgia, nadczynność tarczycy, choroba nadnerczy, brak snu, lęk i schizofrenia to tylko niektóre z zaburzeń medycznych, które zwiększają prawdopodobieństwo nadmiernej czujności.

Warunki medyczne

Choroby medyczne mogą sprawić, że będziesz bardziej wrażliwy na otoczenie (intensywniej odczuwasz rzeczy) lub bardziej czujny (przewidujesz negatywne odczucia, doświadczenia lub zdarzenia) lub jedno i drugie.

Na przykład brak snu może powodować nerwowość, niepokój i skłonność do bólu. Guzy endokrynologiczne, takie jak guz chromochłonny, mogą wywoływać zbliżające się poczucie zagłady. A zatrucie lub odstawienie narkotyków często tymczasowo wywołuje skrajną paranoję.

Fibromialgia wiąże się z przeciążeniem sensorycznym, allodynią (uczucie bólu w odpowiedzi na niebolesny dotyk) oraz wrażliwością na hałas i światło.KątKąt

Postrzeganie zagrożeń

Zwykle ludzki mózg odbiera wiele informacji o otaczającym środowisku, w tym wszystko, co widzi, wącha, dotyka, słyszy, a nawet smakuje. Nie można być świadomym i skoncentrowanym na wszystkich tych przesłaniach.

Aby skutecznie zarządzać wprowadzaniem informacji, mózg stosuje proces filtrowania. Komunikaty sensoryczne uważane za nieistotne są wyciszane.

Jednak każda wiadomość, którą Twój mózg uważa za niebezpieczną, zyskuje dodatkową uwagę. Głośne dźwięki, niebezpieczne zwierzęta lub robaki, grożące ludziom i bolesne odczucia fizyczne mogą wyrządzić krzywdę, więc reagujesz na nie.

Hypervigilance wypatruje zagrożenia. I chociaż twój umysł wie, że nie jest konieczne ciągłe wypatrywanie niebezpiecznych zwierząt, takich jak wilki czy lwy, w miejskim apartamentowcu, możesz z niepokojem nasłuchiwać wszelkich oznak awarii windy — podczas gdy inni rozmawiają lub sprawdzają swoje telefony bez obaw o windę.

Doświadczenia życiowe

Wydarzenia i doświadczenia życiowe mogą odgrywać dużą rolę w hiperczujności.

Dzieci, które były świadkami kłótni rodziców w domu, mogą być podenerwowane głośnymi głosami. Dorośli, którzy byli nękani, mogą się denerwować w obecności osób, które mają cechy podobne do ich byłych łobuzów. Osoba, która przeżyła pożar, może przesadnie zareagować na zapach ogniska, dźwięk alarmu dymu.

A kiedy cierpisz na nadmierną czujność, te wyzwalacze nie tylko wyzwalają cię, gdy się pojawią – będziesz ich podświadomie szukać, wyczuwając agresywną walkę, nawet gdy ludzie żartują, lub zauważając dym unoszący się z domowej świecy.

Diagnoza

Nadmierna czujność może wpłynąć na twój spokój ducha i może być niepokojąca dla osób, które są blisko ciebie. Pierwszym krokiem do złagodzenia objawów jest zaakceptowanie faktu, że możesz zostać zdiagnozowany i że leczenie może być skuteczne.

Porozmawiaj z lekarzem o swoich objawach. Przyprowadź zaufanego przyjaciela lub członka rodziny, jeśli uważasz, że mogą pomóc Ci wyjaśnić Twój problem swojemu lekarzowi. Twój lekarz będzie zadawał Ci pytania dotyczące Twoich objawów i Twojego stanu zdrowia oraz przeprowadzi badanie fizykalne.

W kontekście nadmiernej czujności jednym z najważniejszych aspektów badania fizykalnego jest pomiar parametrów życiowych — temperatury, tętna, częstości oddechów i ciśnienia krwi. Wiele chorób związanych z nadmierną czujnością może zmienić twoje parametry życiowe.

Twój lekarz może zasugerować dalszą ocenę, w zależności od twoich objawów i wyników badania fizykalnego.

Dodatkowe oceny mogą obejmować:

• Konsultacja psychiatryczna
• Badania krwi: pełna morfologia krwi (CBC), badania tarczycy i badania elektrolitów
• Badanie moczu i toksykologiczne
• Badanie tomografii komputerowej mózgu (CT) lub rezonansu magnetycznego (MRI)
• CT, MRI lub USG jamy brzusznej lub szyi

Leczenie

Leki nie są na ogół uważane za pierwszy wybór terapeutyczny w leczeniu nadmiernej czujności. Zazwyczaj poradnictwo i techniki radzenia sobie są skuteczne, a leczenie choroby podstawowej ma kluczowe znaczenie.

Doradztwo i radzenie sobie

Najlepiej jest znaleźć terapeutę, który ma podejście, z którym czujesz się komfortowo. Być może będziesz musiał porozmawiać o pewnych doświadczeniach i wydarzeniach, które mogły doprowadzić do twoich obecnych lęków,

Z biegiem czasu możesz nauczyć się rozwijać bardziej wyważoną perspektywę swoich zmartwień.

Techniki radzenia sobie, które mogą zmniejszyć nadmierną czujność, obejmują:KątKąt

• Radzenie sobie ze stresem
• Joga
• Medytacja
• Uważność
• Głębokie oddychanie

Zarządzanie medyczne

Jeśli choroba spowodowała twoją nadmierną czujność, leczenie choroby może ją zmniejszyć, a także wpłynąć na ogólny stan zdrowia.

Na przykład, jeśli zdiagnozowano u Ciebie schorzenie endokrynologiczne, konieczne mogą być leki lub operacja. Istnieją również skuteczne metody leczenia, które mogą złagodzić objawy schizofrenii. Brak snu może mieć wiele przyczyn, a postępowanie może obejmować zarządzanie stylem życia, przyjmowanie leków lub leczenie bezdechu sennego.

Jeśli używasz narkotyków rekreacyjnych lub leków, które powodują nadmierną czujność jako efekt uboczny, wskazane jest zaprzestanie ich stosowania.

Niektórzy ludzie są tak przygnębieni nadmierną czujnością, że wycofują się z sytuacji lub środowisk, które zwiększają ich nadmierną czujność. Może to być dobre podejście, jeśli sytuacje są nieliczne i odległe i nie są ważne w ogólnym schemacie twojego życia.

Jeśli jednak trzymanie się z dala od wyzwalaczy prowadzi do izolacji lub zakłóca twoją zdolność do produktywności, możesz skorzystać z poradnictwa, abyś mógł w pełni cieszyć się życiem. Chociaż czasami możesz czuć się beznadziejnie, pamiętaj, że z czasem i wysiłkiem możesz przezwyciężyć nadmierną czujność.