Przegląd udaru płata ciemieniowego

Udar płata ciemieniowego to rodzaj udaru, który występuje w jednym z czterech płatów tworzących korę mózgową (pomarszczona zewnętrzna część mózgu tuż pod czaszką). Płat ciemieniowy to część mózgu, która daje ci świadomość przestrzenną, mówiąc ci, gdzie jesteś w przestrzeni. Pomaga również przetwarzać język, dzięki czemu możesz mówić i pisać.

Uszkodzenie mózgu spowodowane udarem ciemieniowym może osłabić te funkcje i prowadzić między innymi do braku świadomości przestrzennej i postrzegania pozycji ciała w przestrzeni.KątKąt

Podobnie jak w przypadku wszystkich udarów, udar w płacie ciemieniowym można zdiagnozować za pomocą badań obrazowych, badania neurologicznego i innych testów. Metody leczenia i rehabilitacja mogą się różnić w zależności od ciężkości udaru i czasu pomocy medycznej.

Objawy

Płat ciemieniowy składa się z dwóch płatów, które są mniej więcej wielkości pięści. Lewa półkula jest zazwyczaj stroną dominującą i stanowi centrum języka dla większości ludzi. Prawa półkula wydaje się nie dominować i jest odpowiedzialna za takie rzeczy jak poznanie i przetwarzanie przestrzenne.KątKąt

Objawy udaru płata ciemieniowego mogą się różnić w zależności od stopnia, czasu trwania i lokalizacji niedrożności krwi, a także stopnia uszkodzenia mózgu.

Upośledzenie językowe

U większości osób uszkodzenie lewej półkuli płata ciemieniowego może powodować afazję (utrata zdolności rozumienia lub wyrażania mowy) lub aleksję (niezdolność do czytania pomimo rozpoznawania liter).Kąt

Jeśli uszkodzenie rozciąga się na płat skroniowy kory mózgowej (znajdujący się z boku mózgu), mogą również wystąpić problemy ze zrozumieniem języka. Uszkodzenia rozciągające się na płat czołowy mogą zakłócać planowanie mowy, utrudniając łączenie sylab lub używanie złożonych słów.

Zaniedbanie przestrzenne

Uszkodzenie prawej półkuli płata ciemieniowego może skutkować utratą świadomości przestrzennej po przeciwnej stronie ciała (tzw. zaniedbanie przestrzenne).

Jeśli tak się stanie, osoba może nie mieć wyczucia, co dzieje się po lewej stronie przestrzeni. Znana jako hemiagnozja, może spowodować, że osoba, na przykład, goli się lub nakłada makijaż tylko na prawą stronę twarzy i zachowuje się tak, jakby druga strona w rzeczywistości nie istniała.KątKąt

Hemignozji może towarzyszyć anosognozja, całkowita nieświadomość, że coś jest fizycznie nie tak. W niektórych przypadkach osoba może patrzeć na lewą rękę lub nogę i nawet nie zdawać sobie sprawy, że to ich.

Zmiany wizji

Częściowa utrata wzroku może również wystąpić po udarze płata ciemieniowego, co utrudnia widzenie i rozpoznawanie obiektów. Udar płata ciemieniowego najprawdopodobniej powoduje dolną kwadrantanopię charakteryzującą się utratą lewego lub prawego dolnego pola widzenia obu oczu.KątKąt

Zaburzenia propriocepcji

Zdolność do poznania położenia ciała w przestrzeni nazywa się propriocepcją. Po udarze płata ciemieniowego propriocepcja może nie działać prawidłowo.KątNa przykład, próbując chodzić, mogą nie mieć pojęcia, jaka jest ich lewa noga w stosunku do podłoża.

Może to prowadzić do tzw. trudności w ocenianiu ruchu, co oznacza błędną ocenę tego, jak bardzo należy napinać lub rozciągać mięśnie podczas ruchu. Może to spowodować rozlanie lub trzaskanie, ponieważ stracisz zdolność oceny, jak ciężki lub lekki jest przedmiot lub jak daleko musisz sięgnąć, aby go złapać.

Funkcja wykonawcza

Płat ciemieniowy współdziała z płatem czołowym, częścią mózgu odpowiedzialną za funkcje wykonawcze — zdolność do abstrakcyjnego myślenia i podejmowania decyzji w oparciu o analizę i wyuczone zachowania.

W przypadku udaru płata ciemieniowego bodźce czuciowe z płata ciemieniowego do płata czołowego mogą być upośledzone, powodując apraksję (niemożność wykonywania ruchów na polecenie). Może to objawiać się utratą koordynacji lub wahaniem ruchu.KątKąt

Zespół Gerstmanna

Udar płata ciemieniowego w dominującej półkuli, zwykle lewej, może skutkować zespołem Gerstmanna, zaburzeniem neuropsychiatrycznym charakteryzującym się czterema głównymi objawami:

• Trudność z orientacją lewo-prawo
• Agrafia (trudność pisania)
• Acalculia (trudność z obliczeniami)
• Agnozja palców (niemożność rozróżnienia palców)

Tym charakterystycznym objawom może również towarzyszyć afazja, szczególnie u dorosłych.

Zespół Gerstmanna jest stanem związanym wyłącznie z płatem ciemieniowym. Oprócz udaru zespół Gerstmanna może być spowodowany guzem mózgu, stwardnieniem rozsianym lub tętniakiem tętnicy środkowej mózgu.

Powoduje

Udar jest spowodowany przerwaniem dopływu krwi do części mózgu. Może to być spowodowane pęknięciem naczynia krwionośnego (udar krwotoczny) lub zablokowaniem tętnicy (udar niedokrwienny). Nagły brak krwi pozbawia mózg tlenu i ważnych składników odżywczych, powodując śmierć tkanek w ciągu kilku minut.

Udar płata ciemieniowego występuje, gdy jedno lub więcej naczyń krwionośnych zaopatrujących płat ciemieniowy krwawi lub zostaje zablokowany. Płat ciemieniowy otrzymuje krew z trzech źródeł: środkowej tętnicy mózgowej, przedniej tętnicy mózgowej i tylnych tętnic mózgowych.

Czynniki ryzyka udaru w płacie ciemieniowym nie różnią się od czynników innych rodzajów udaru. Zawierają:KątKąt

• Wysokie ciśnienie krwi
• Otyłość
• Wysoki cholesterol
• Cukrzyca
• Palenie papierosów
• Brak ćwiczeń fizycznych
• Nadużywanie alkoholu
• Spożycie przetworzonego czerwonego mięsa
• Wcześniejszy przejściowy atak niedokrwienny (TIA)
• Historia udaru w rodzinie

Diagnoza

W przypadku podejrzenia udaru rzeczy mogą się szybko poruszać. W niektórych przypadkach objawy będą jawne i możesz zostać pospiesznie zabrany do szpitala na badania obrazowe i inne pilne oceny. W innych przypadkach objawy mogą być mniej charakterystyczne i wymagać kombinacji testów w celu ustalenia przyczyny.

Badanie neurologiczne

W przypadku podejrzenia udaru, lekarz zazwyczaj przeprowadza w gabinecie test zwany badaniem neurologicznym. Test ocenia reakcje motoryczne, poznawcze i wzrokowe na różne bodźce, aby sprawdzić, czy występują jakieś nieprawidłowości sugerujące udar. Badanie neurologiczne jest bezbolesne i można je wykonać za pomocą prostych narzędzi, w tym latarki i młotka refleksyjnego.KątKąt

Objawy diagnostyczne sugerujące udar w płacie ciemieniowym obejmują:

• Problemy z łączeniem słów lub sylab
• Zachowuje się tak, jakby lewa strona przestrzeni nie istniała
• Utrata wzroku w tym samym dolnym kwadrancie obu oczu
• Trudności w pisaniu lub pisaniu z nadmierną siłą
• Słaba kontrola postawy, w tym tupotanie stóp

Testy i laboratoria

Inne badania zostaną zlecone w celu potwierdzenia diagnozy i scharakteryzowania rodzaju udaru. Mogą to być:KątKąt

• Badania krwi w celu sprawdzenia infekcji, nieprawidłowego poziomu cukru we krwi i szybkości krzepnięcia krwi

• Badania obrazowe, w tym tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI), w celu zlokalizowania i ustalenia przyczyny i zakresu niedrożności przepływu krwi

• USG tętnic szyjnych, które wykorzystuje fale dźwiękowe do lokalizacji złogów tłuszczowych (blaszek miażdżycowych) w tętnicy szyjnej szyi

• Echokardiogram, który wykorzystuje również fale dźwiękowe do ustalenia, gdzie w sercu płytka mogła oderwać się i dotrzeć do mózgu

Leczenie

Wczesne zachorowanie na udar jest najskuteczniejszą formą leczenia. Pierwszym sposobem postępowania w nagłych wypadkach jest przywrócenie przepływu krwi do mózgu i/lub ograniczenie wszelkich uszkodzeń spowodowanych nagłym brakiem utlenowanej krwi.

W zależności od rodzaju udaru, w celu poprawy przepływu krwi do mózgu, można podać rozcieńczalnik krwi zwany tkankowym aktywatorem plazminogenu (TPA). Inny rozcieńczalnik krwi zwany heparyną może być stosowany w przypadku udaru niedokrwiennego, jeśli definitywnie wykluczono krwotok mózgowy.KątKąt

Ciśnienie krwi, poziom glukozy we krwi, płyny i elektrolity również będą kontrolowane, aby dać mózgowi najlepszą szansę na powrót do zdrowia.

Operacja

Jeśli udarowi niedokrwiennemu w korze mózgowej (znanemu jako udar korowy) towarzyszy ciężki obrzęk (obrzęk mózgu), można przeprowadzić operację znaną jako kraniotomia, aby zmniejszyć ciśnienie i zmniejszyć ryzyko uszkodzenia mózgu. Polega na tymczasowym usunięciu części czaszki do czasu ustąpienia obrzęku mózgu.KątKąt

W przypadku ciężkiego udaru krwotocznego można przeprowadzić ewakuację krwiaka, aby chirurgicznie usunąć nagromadzoną krew w mózgu (krwiak ciemieniowy).

Powrót do zdrowia

W następstwie udaru większość ludzi podda się fizjoterapii i terapii zajęciowej, aby pomóc przywrócić funkcje i nauczyć się strategii adaptacyjnych do wykonywania codziennych zadań.

Biorąc pod uwagę, że zaburzenia mowy i języka są częstymi konsekwencjami udaru w płacie ciemieniowym, można zalecić intensywną, ciągłą terapię logopedyczną.

Korona

Gniew, smutek, niepokój i depresja to częste reakcje na udar. W przypadku udaru płata ciemieniowego te emocje można wzmocnić, biorąc pod uwagę dezorientujący charakter objawów. Upośledzenie komunikacji spotęgowane utratą orientacji przestrzennej może utrudniać interakcję z innymi lub radzenie sobie z rygorami codziennego życia.

W ramach działań rehabilitacyjnych można skorzystać z pomocy specjalisty zdrowia psychicznego, który oprócz problemów fizycznych zajmie się problemami psychologicznymi i psychiatrycznymi.

Leczenie może obejmować poradnictwo indywidualne lub grupowe, aby lepiej radzić sobie z problemami żalu, gniewu i poczucia własnej wartości, a także wszelkimi zmianami osobowości lub zachowania. Grupy wsparcia i poradnictwo rodzinne również mogą być niezwykle korzystne.

Zmęczenie, powszechny i ​​niepokojący aspekt powrotu do zdrowia po udarze, ma tendencję do poprawy po połączeniu psychoterapii i stopniowanych ćwiczeń (w których intensywność i czas trwania ćwiczeń są stopniowo zwiększane).

Leki przeciwdepresyjne lub stymulanty ośrodkowego układu nerwowego, takie jak Vyvanse (lisdeksamfetamina) lub Adderall (amfetamina i dekstroamfetamina) mogą być również stosowane w celu poprawy nastroju i poziomu energii.

Opieka nad osobą po udarze płata ciemieniowego może być trudna. Utrata czucia może spowodować obrażenia, jeśli ukochana osoba nagle nie będzie w stanie koordynować ruchów lub oceniać odległości podczas sięgania lub chodzenia. Ponadto osoby z zaniedbaniem przestrzennym, hemiagnozją lub asomatognozją często są mniej świadome swojego otoczenia i nie mogą w pełni uczestniczyć w rehabilitacji i fizjoterapii.

Aby przejść przez ten trudny czas, ważne jest, aby szukać jak największego wsparcia ze strony pracowników służby zdrowia, rodziny i grup wsparcia opiekunów.