12 skutków ubocznych stosowania kolesevelamu (Cholestagel) i sposoby radzenia sobie z nimi

Kolesevelam (nazwy handlowe: Cholestagel, WelChol) to lek na receptę obniżający poziom cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), stosowany zwłaszcza w przypadkach, gdy leki z grupy statyn nie są odpowiednie lub nie obniżają poziomu cholesterolu w wystarczającym stopniu. Colesevelam działa na innej zasadzie niż większość powszechnie stosowanych leków obniżających poziom cholesterolu, ponieważ pozostaje w przewodzie pokarmowym, a nie przedostaje się do krwiobiegu. Colesevelam może również poprawiać kontrolę poziomu glukozy we krwi u niektórych osób z cukrzycą typu 2, chociaż mechanizm obniżania poziomu glukozy nie jest w pełni poznany.

Kolesevelam (Cholestagel) jest lekiem wiążącym kwasy żółciowe, zwanym również żywicą wiążącą kwasy żółciowe. W porównaniu z lekami z grupy statyn o silnym działaniu wykazuje umiarkowane działanie obniżające poziom cholesterolu. W badaniu trwającym 24 tygodnie dawka 3,8 grama dziennie obniżyła poziom cholesterolu LDL o 15%, natomiast dawka 4,5 grama dziennie obniżyła poziom cholesterolu LDL o 18%. W połączeniu z niektórymi lekami z grupy statyn kolesevelam powodował dodatkowe obniżenie poziomu cholesterolu LDL o 8% do 16%.

Kolesevelam jest dużym, nierozpuszczalnym w wodzie polimerem, który nie wchłania się do krwiobiegu. Wiąże kwasy żółciowe w jelicie i zapobiega ponownemu wchłanianiu znacznej części tych kwasów.

W normalnych warunkach wątroba wykorzystuje cholesterol do produkcji kwasów żółciowych. Gdy kolesevelam usuwa większą ilość kwasów żółciowych wraz z kałem, wątroba musi wytworzyć dodatkowe kwasy żółciowe. Wątroba reaguje na to zwiększając przemianę cholesterolu w kwasy żółciowe oraz zwiększając liczbę receptorów LDL na komórkach wątrobowych. Większa liczba receptorów LDL pozwala na usunięcie większej ilości cholesterolu LDL z krwiobiegu. W związku z tym poziom cholesterolu LDL we krwi spada.

Jednak to działanie w jelitach może również powodować szereg działań niepożądanych. Kolesevelam zmienia zawartość i perystaltykę przewodu pokarmowego, może zakłócać wchłanianie niektórych substancji oraz u niektórych osób może zwiększać stężenie trójglicerydów.

Skutki uboczne leku kolesevelam (Cholestagel)

Do głównych działań niepożądanych należą:

• Zaparcia
• Niestrawność
• Nudności
• Ból brzucha
• Wzdęcia brzucha
• Wzdęcia
• Biegunka
• Wymioty
• Nieprawidłowe stolce
• Ból głowy
• Ból mięśni
• Podwyższony poziom trójglicerydów
• Podwyższony poziom enzymów wątrobowych
• Trudności w połykaniu
• Niedrożność jelit (rzadko)
• Zapalenie trzustki (bardzo rzadko)
• Zmniejszone wchłanianie witamin A, D, E i K
• Problemy z wchłanianiem leków
• Reakcje alergiczne lub nadwrażliwości (rzadko).

Wzdęcia i zaparcia są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi, natomiast wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, nieprawidłowe stolce, nudności i wzdęcie brzucha są częstymi działaniami niepożądanymi. Ból głowy i podwyższony poziom trójglicerydów są również częstymi działaniami niepożądanymi.

Poniżej wyjaśniamy, na czym polegają skutki uboczne, oraz podpowiadamy, jak ich unikać lub je łagodzić.

1. Zaparcia

Zaparcia są najbardziej charakterystycznym działaniem niepożądanym kolesevelamu, występującym u około 9% osób przyjmujących ten lek.

Kolesevelam pozostaje w jelicie i wiąże kwasy żółciowe. Jego duża struktura polimerowa może zmieniać konsystencję stolca i zawartość jelit. Lek ten ma również ogólne działanie zapierające, szczególnie u osób, u których ruchliwość przewodu pokarmowego jest już spowolniona.

Zaparcia można złagodzić poprzez:

• Picie odpowiedniej ilości płynów, o ile lekarz nie ograniczył spożycia płynów.
• Spożywanie pokarmów bogatych w błonnik.
• Regularna aktywność fizyczna.
• Przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami, a nie w dodatkowych dawkach.

Jeśli zaparcia utrzymują się, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Nie należy stosować środków przeczyszczających w przypadku ciężkich lub uporczywych objawów brzusznych bez konsultacji z lekarzem. Ciężkie zaparcia, którym towarzyszy ból brzucha, mogą wskazywać na niedrożność jelit.

2. Niestrawność

U około 5% osób przyjmujących lek Cholestagel (kolesevelam) występuje niestrawność.

Lek pozostaje w przewodzie pokarmowym i zmienia stężenie kwasów żółciowych oraz zawartość jelit. Zmiany te mogą przyczyniać się do niestrawności, dyskomfortu w jamie brzusznej, uczucia pełności oraz powiązanych objawów ze strony układu pokarmowego.

Aby złagodzić dolegliwości związane z niestrawnością, lek należy przyjmować podczas posiłków, unikając obfitych lub tłustych posiłków.

3. Nudności

Około 3% osób przyjmujących lek Cholestagel (kolesevelam) odczuwa nudności. Aby złagodzić to działanie niepożądane, lek należy przyjmować podczas posiłków.

4. Wzdęcia i uczucie pełności w jamie brzusznej

Kolesevelam może wpływać na zawartość jelit i procesy fermentacyjne, co może przyczyniać się do wzdęć i uczucia pełności w jamie brzusznej.

5. Biegunka

Biegunka jest częstym działaniem niepożądanym podczas stosowania leku zawierającego kolesevelam (Cholestagel), jednak należy pamiętać, że biegunka może wynikać również z wielu innych przyczyn, takich jak dieta, infekcja, inne leki lub podstawowa choroba układu pokarmowego.

W przypadku wystąpienia biegunki należy pić wystarczającą ilość płynów, aby zapobiec odwodnieniu. Należy zasięgnąć porady lekarza, jeśli biegunka jest ciężka, uporczywa, krwawa lub towarzyszy jej gorączka lub silny ból brzucha.

6. Ból brzucha

Ból brzucha jest częstym działaniem niepożądanym. Podrażnienie przewodu pokarmowego, zaparcia, wzdęcia oraz zmiany w zawartości jelit mogą przyczyniać się do dyskomfortu w jamie brzusznej.

Łagodne objawy mogą ustąpić w miarę dostosowywania się organizmu do leku. Utrzymujący się lub silny ból wymaga oceny lekarskiej, ponieważ ból brzucha może również sygnalizować poważniejsze problemy, takie jak niedrożność jelit lub zapalenie trzustki.

7. Wymioty

Wymioty są częstym działaniem niepożądanym ze strony układu pokarmowego po przyjęciu leku kolesevelam (Cholestagel).

Powtarzające się wymioty, niemożność zatrzymania płynów w żołądku lub wymioty towarzyszące silnemu bólowi brzucha wymagają natychmiastowej oceny lekarskiej.

8. Ból głowy

Ból głowy jest również częstym działaniem niepożądanym.

Aby złagodzić ból głowy, należy pić wystarczającą ilość wody, spożywać regularne posiłki i zapewnić sobie odpowiednią ilość snu.

9. Ból mięśni

Około 2% osób przyjmujących lek kolesevelam odczuwa ból mięśni.

Mechanizm tego działania niepożądanego nie jest do końca wyjaśniony. W przeciwieństwie do leków z grupy statyn kolesevelam nie działa poprzez hamowanie produkcji cholesterolu w komórkach mięśniowych lub wątrobowych i nie jest wchłaniany ogólnoustrojowo.

W przypadku jednoczesnego przyjmowania kolesevelamu wraz z lekiem z grupy statyn przyczyną bólu mięśni może być właśnie ten lek z grupy statyn.

10. Podwyższony poziom trójglicerydów

Kolesevelam może powodować wzrost stężenia trójglicerydów. Stężenie trójglicerydów należy zmierzyć przed rozpoczęciem stosowania kolesevelamu, a następnie okresowo w trakcie leczenia.

Wynika to z faktu, że sekwestracja kwasów żółciowych może zwiększać produkcję cząsteczek lipoprotein o bardzo niskiej gęstości w wątrobie, a w konsekwencji podnosić stężenie trójglicerydów we krwi u osób podatnych.

Stosowanie kolesevelamu jest przeciwwskazane, gdy poziom trójglicerydów przekracza 500 mg/dl, a w przypadku wzrostu tego poziomu powyżej 500 mg/dl należy przerwać przyjmowanie leku. U osób z poziomem trójglicerydów powyżej 300 mg/dl może wystąpić większy wzrost tego wskaźnika i może być konieczne ściślejsze monitorowanie.

11. Zapalenie trzustki

Ostre zapalenie trzustki jest bardzo rzadkim działaniem niepożądanym.

Istotnym czynnikiem są trójglicerydy. Bardzo wysokie stężenia trójglicerydów mogą powodować ostre zapalenie trzustki, a kolesevelam może zwiększać poziom trójglicerydów u osób podatnych.

W przypadku wystąpienia silnego lub uporczywego bólu w górnej części brzucha, zwłaszcza gdy bólowi towarzyszą nudności lub wymioty, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

12. Niedrożność jelit

Niedrożność jelit jest rzadkim, ale potencjalnie poważnym powikłaniem.

Kolesevelam (Cholestagel) ma działanie zapierające, a jego duża struktura polimerowa może stanowić problem u osób z zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego lub z historią niedrożności jelit.

Osoby z gastroparezą, innymi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego lub osoby, które przeszły niektóre poważne operacje przewodu pokarmowego zwiększające ryzyko niedrożności jelit, nie powinny przyjmować leku zawierającego kolesevelam.

W przypadku wystąpienia silnego bólu brzucha lub ciężkiego zaparcia należy przerwać przyjmowanie leku i niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

13. Niedobory witamin

Kolesevelam może zmniejszać wchłanianie w jelitach witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E i K. Osoby, które już mają problemy z wchłanianiem lub są podatne na niedobory witamin, są zatem narażone na większe ryzyko.

Jeśli pacjent przyjmuje suplementy witaminowe, powinien zażyć je co najmniej cztery godziny przed przyjęciem leku zawierającego kolesevelam.

Nie należy samodzielnie rozpoczynać przyjmowania suplementów witaminowych w dużych dawkach. Lekarz może ustalić, czy konieczne jest monitorowanie stanu zdrowia lub stosowanie suplementacji.

14. Problemy z wchłanianiem leków

Kolesevelam (Cholestagel) może wiązać niektóre leki lub zakłócać ich wchłanianie w jelicie. Do ważnych przykładów należą leki zastępujące hormony tarczycy, warfaryna, fenytoina, cyklosporyna, niektóre doustne środki antykoncepcyjne, niektóre leki z grupy pochodnych sulfonylomocznika oraz olmesartan.

Leki, o których wiadomo, że wchodzą w interakcje z kolesevelamem, należy przyjmować co najmniej cztery godziny przed przyjęciem kolesevelamu.

15. Trudności w połykaniu

Trudności w połykaniu są rzadkim działaniem niepożądanym.

Duże tabletki kolesevelamu mogą również utknąć w przełyku u osób mających trudności z połykaniem. Osoby mające trudności z połykaniem tabletek powinny przyjmować zawiesinę doustną.

16. Podwyższony poziom enzymów wątrobowych

Podwyższony poziom transaminaz w surowicy jest rzadkim działaniem niepożądanym.

Lekarz zdecyduje, czy konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby, na podstawie historii choroby pacjenta oraz innych przyjmowanych leków.