Saxenda to lek na receptę zawierający liraglutyd, agonistę receptora peptydu glukagonopodobnego typu 1 (GLP-1). Saxenda jest stosowana w długotrwałym leczeniu otyłości u osób dorosłych z otyłością lub nadwagą, którym towarzyszy co najmniej jedno schorzenie związane z nadwagą, takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2 lub dyslipidemia.
W odróżnieniu od leków przeznaczonych przede wszystkim do obniżania poziomu glukozy we krwi, Saxenda jest przepisywana specjalnie w celu długoterminowej kontroli wagi. Saxendę wstrzykuje się raz dziennie za pomocą gotowego wstrzykiwacza.
Badania kliniczne wykazały, że Saxenda może powodować klinicznie istotną utratę wagi w połączeniu z ograniczeniem kalorii i zwiększoną aktywnością fizyczną.
Lekarze zazwyczaj zalecają zaprzestanie stosowania leku Saxenda, jeśli po 16 tygodniach leczenia nie nastąpiła utrata co najmniej 4% masy ciała.
Mechanizm działania leku Saxenda (liraglutyd)
Liraglutyd jest bardzo podobny do naturalnie występującego hormonu GLP-1. Po wstrzyknięciu Saxenda aktywuje receptory GLP-1 w całym organizmie, zwłaszcza w mózgu i przewodzie pokarmowym.
Na utratę masy ciała wpływa kilka procesów biologicznych:
- Lek zmniejsza apetyt, oddziałując na ośrodki regulujące apetyt w mózgu.
- Lek zwiększa uczucie sytości po posiłkach.
- Lek opóźnia opróżnianie żołądka, dzięki czemu pokarm pozostaje w nim dłużej.
- Lek zmniejsza uczucie głodu między posiłkami.
- U niektórych osób lek może zmniejszać apetyt na określone pokarmy.
Ponieważ w naturalny sposób będziesz spożywać mniej kalorii, dalsze spożywanie pożywnych posiłków i utrzymywanie aktywności fizycznej podczas leczenia może pomóc Ci stopniowo schudnąć z upływem czasu.
Skutki uboczne leku Saxenda (liraglutyd)
Skutki uboczne leku Saxenda (liraglutyd) to:
- Nudności
- Wymioty
- Biegunka
- Zaparcia
- Ból brzucha
- Niestrawność
- Wzdęcia
- Zgaga
- Zmniejszony apetyt
- Ból głowy
- Zawroty głowy
- Zmęczenie
- Reakcja w miejscu wstrzyknięcia
- Niski poziom cukru we krwi (gdy lek Saxenda jest stosowany w połączeniu z lekami przeciwcukrzycowymi)
- Przyspieszone tętno
- Choroba pęcherzyka żółciowego
- Zapalenie trzustki
- Uszkodzenie nerek
- Reakcje alergiczne
- Myśli samobójcze lub zmiany nastroju
- Nowotwory tarczycy (ryzyko zaobserwowane w badaniach na zwierzętach).
Następnie wyjaśnimy skutki uboczne i podpowiemy, jak ich uniknąć lub je złagodzić.
1. Nudności
Nudności są najczęstszym skutkiem ubocznym stosowania leku Saxenda; występują u około 40% osób stosujących ten lek.
Aktywacja receptorów GLP-1 spowalnia opróżnianie żołądka i wzmacnia sygnały sytości docierające do mózgu. Ponieważ pokarm pozostaje w żołądku dłużej, układ pokarmowy może mieć tymczasowe trudności z dostosowaniem się w ciągu pierwszych 3–4 tygodni leczenia.
Aby zmniejszyć nudności, należy:
- Zwiększać dawkę wyłącznie zgodnie z zalecanym harmonogramem
- Spożywać mniejsze posiłki w ciągu dnia
- Unikać tłustych, pikantnych potraw oraz bardzo obfitych posiłków
- Jeść powoli
- Pić odpowiednią ilość płynów
- Przestać jeść, gdy poczujesz się syty.
2. Wymioty
Wymiotom często towarzyszą uporczywe nudności. Około 15% osób stosujących lek Saxenda doświadcza wymiotów.
Aby ograniczyć wymioty, należy spożywać mniejsze posiłki, unikać przejadania się i pić wystarczającą ilość wody. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli wymioty staną się silne lub uporczywe, ponieważ może dojść do odwodnienia.
3. Biegunka
Około 20% osób stosujących lek Saxenda (liraglutyd) doświadcza biegunki w ciągu pierwszych 1–2 tygodni.
Aktywacja receptora GLP-1 zmienia perystaltykę jelit i wydzielanie płynów. Te zmiany w funkcjonowaniu układu pokarmowego mogą tymczasowo zwiększyć częstotliwość wypróżnień.
Aby poradzić sobie z tym działaniem niepożądanym, należy:
- Pić dużo wody
- W przypadku przedłużającej się biegunki należy uzupełniać utracone elektrolity
- Unikać posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu do czasu ustąpienia biegunki
- Zwrócić się do lekarza, jeśli biegunka utrzymuje się przez kilka dni lub powoduje odwodnienie.
4. Zaparcia
Niektóre osoby zamiast biegunki doświadczają zaparć.
Gdy pokarm przemieszcza się wolniej przez przewód pokarmowy, z kału wchłaniana jest większa ilość wody, co powoduje, że staje się on twardszy.
Około 19% osób przyjmujących lek Saxenda doświadcza zaparć.
Aby złagodzić zaparcia, należy:
- Spożywać więcej błonnika
- Pić wystarczającą ilość wody
- Regularnie ćwiczyć
- Rozważyć przyjmowanie leków zmiękczających stolec, jeśli zaleci to lekarz.
5. Ból brzucha
Około 7% osób stosujących lek Saxenda (liraglutyd) doświadcza dyskomfortu lub bólu w okolicy brzucha.
Opóźnione opróżnianie żołądka, zaburzenia perystaltyki jelit, nagromadzenie gazów oraz przejściowe dostosowanie układu pokarmowego mogą przyczyniać się do wystąpienia bólu brzucha.
Aby złagodzić ból brzucha, należy:
- Spożywać mniejsze posiłki
- Unikać tłustych potraw
- Pić wystarczającą ilość wody.
Skontaktować się z lekarzem, jeśli ból stanie się silny, ponieważ należy wykluczyć zapalenie trzustki lub chorobę pęcherzyka żółciowego.
6. Niestrawność, wzdęcia i zgaga
Około 6% osób stosujących ten lek doświadcza objawów ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Pokarm pozostający w żołądku przez dłuższy czas zwiększa ciśnienie w żołądku i może sprzyjać refluksowi żołądkowemu oraz tworzeniu się gazów.
Aby zmniejszyć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, należy:
- Jeść powoli
- Unikać kładzenia się bezpośrednio po posiłku
- Ograniczyć spożycie potraw wysokotłuszczowych
- Unikać obfitych kolacji.
7. Zmniejszony apetyt
Zmniejszony apetyt jest zarówno efektem terapeutycznym, jak i skutkiem ubocznym.
Receptory GLP-1 w mózgu hamują sygnały głodu i wzmacniają uczucie sytości.
Pomimo zmniejszonego uczucia głodu należy nadal spożywać zbilansowane posiłki, stawiając na pierwszym miejscu pokarmy bogate w białko.
W przypadku nadmiernego zmniejszenia spożycia pokarmów należy omówić kwestie żywieniowe z lekarzem.
8. Ból głowy
Około 13% osób stosujących lek Saxenda (liraglutyd) odczuwa ból głowy.
Bóle głowy mogą wynikać ze zmniejszonego spożycia kalorii, odwodnienia, utraty płynów z przewodu pokarmowego lub przejściowych zmian metabolicznych.
Aby poradzić sobie z tym skutkiem ubocznym, należy:
- Pić odpowiednią ilość płynów
- Unikać całkowitego pomijania posiłków
- Utrzymywać regularne nawyki związane ze snem
- Jeśli ból głowy utrzymuje się, należy skonsultować się z lekarzem.
9. Zawroty głowy
Około 7% osób stosujących ten lek zgłasza zawroty głowy, zwłaszcza w ciągu pierwszych 2–3 tygodni.
Do wystąpienia zawrotów głowy mogą przyczyniać się zmniejszone spożycie kalorii, odwodnienie, niskie ciśnienie krwi lub niski poziom cukru we krwi.
Aby zmniejszyć zawroty głowy, należy:
- Wstawać powoli
- Pić wystarczającą ilość wody
- Jeść regularnie
- Jeśli chorujesz na cukrzycę, monitoruj poziom glukozy we krwi.
10. Zmęczenie
Około 8% osób stosujących lek Saxenda (liraglutyd) odczuwa zmęczenie. Ten efekt uboczny zwykle ustępuje po dostosowaniu się organizmu do leku.
Do zmęczenia mogą przyczyniać się zmniejszone spożycie kalorii, objawy ze strony układu pokarmowego, odwodnienie oraz przejściowe dostosowanie metaboliczne.
Aby zmniejszyć zmęczenie, należy:
- Dbać o odpowiednie odżywianie
- Wysypiać się
- Pić wystarczającą ilość wody
- Stopniowo zwiększać aktywność fizyczną.
11. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia obejmują zaczerwienienie skóry, swędzenie, zasinienie i obrzęk.
Należy codziennie zmieniać miejsca wstrzyknięć, przed wstrzyknięciem poczekać, aż schłodzony lek osiągnie temperaturę pokojową, stosować prawidłową technikę wstrzyknięcia oraz unikać wstrzykiwania w podrażnioną skórę.
12. Niski poziom cukru we krwi
Hipoglikemia występuje głównie u osób, które jednocześnie otrzymują insulinę lub leki z grupy pochodnych sulfonylomocznika.
Liraglutyd zwiększa wydzielanie insuliny w przypadku wzrostu stężenia glukozy we krwi. Terapia skojarzona z dodatkowymi lekami obniżającymi stężenie glukozy zwiększa ryzyko hipoglikemii.
U osób bez cukrzycy klinicznie istotna hipoglikemia występuje rzadko. U osób z cukrzycą typu 2 przyjmujących leki z grupy pochodnych sulfonylomocznika objawowa hipoglikemia występuje znacznie częściej – u około 10–15% pacjentów.
Jeśli chorujesz na cukrzycę, powinieneś regularnie monitorować poziom glukozy we krwi oraz omówić z lekarzem dostosowanie dawek leków. Jeśli ryzyko hipoglikemii jest podwyższone, noś przy sobie źródło szybko działających węglowodanów.
13. Przyspieszenie tętna
Lek Saxenda może nieznacznie przyspieszać tętno spoczynkowe.
Aktywacja receptora GLP-1 wpływa na układ autonomiczny i może bezpośrednio oddziaływać na tkankę sercową.
Średnie tętno spoczynkowe wzrasta o około 2–3 uderzenia na minutę, choć u niewielkiej części pacjentów obserwuje się większy wzrost.
14. Choroby pęcherzyka żółciowego
Sama gwałtowna utrata masy ciała zwiększa ryzyko powstawania kamieni żółciowych, a Saxenda wydaje się to ryzyko jeszcze zwiększać.
Utrata masy ciała zmienia skład żółci i proces opróżniania pęcherzyka żółciowego, co sprzyja powstawaniu kamieni żółciowych. Problemy związane z woreczkiem żółciowym występują u około 2–3% osób stosujących lek Saxenda.
W przypadku wystąpienia silnego bólu w górnej części brzucha, gorączki lub żółtaczki należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
15. Zapalenie trzustki
Zapalenie trzustki występuje rzadko, ale może stanowić zagrożenie dla życia.
Naukowcy nie zrozumieli jeszcze w pełni mechanizmu biologicznego tego działania niepożądanego. Stymulacja receptora GLP-1 może wpływać na tkankę trzustkową u osób podatnych.
Należy unikać stosowania leku Saxenda, jeśli w przeszłości występowało zapalenie trzustki, chyba że specjalista uzna, że korzyści przewyższają ryzyko.
Należy natychmiast przerwać stosowanie leku Saxenda w przypadku wystąpienia silnego lub uporczywego bólu brzucha.
16. Uszkodzenie nerek
Uszkodzenie nerek rozwija się zazwyczaj w wyniku odwodnienia, a nie bezpośredniej toksyczności dla nerek.
Utrzymujące się wymioty i biegunka zmniejszają przepływ krwi do nerek, co może potencjalnie spowodować ostre uszkodzenie nerek.
Uszkodzenie nerek występuje rzadko u osób stosujących lek Saxenda (liraglutyd). Należy monitorować czynność nerek, jeśli pacjent cierpi na istniejącą wcześniej chorobę nerek.
17. Myśli samobójcze i zmiany nastroju
W rzadkich przypadkach zgłaszano zmiany nastroju.
Naukowcy nie zidentyfikowali biologicznego mechanizmu tego działania niepożądanego. Szlaki regulujące apetyt w mózgu mogą oddziaływać na obwody regulujące nastrój.
18. Nowotwory tarczycy
Badania na zwierzętach wykazały występowanie nowotworów komórek C tarczycy po długotrwałej ekspozycji na liraglutyd.
Komórki C tarczycy u gryzoni są bardziej wrażliwe na stymulację GLP-1 niż komórki C tarczycy u ludzi. Badania przeprowadzone na ludziach nie wykazały wyraźnego wzrostu ryzyka raka tarczycy, jednak naukowcy nadal analizują to ryzyko.
Nie należy stosować leku Saxenda, jeśli u pacjenta występuje osobista lub rodzinna historia raka rdzeniastego tarczycy lub zespołu wielogruczołowej neoplazji endokrynnej typu 2 (MEN 2). W przypadku wystąpienia obrzęku szyi, uporczywej chrypki lub trudności w połykaniu należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Lek Saxenda może pomóc wielu osobom osiągnąć znaczącą i trwałą utratę masy ciała, gdy jest stosowany w połączeniu ze zmianami na rzecz zdrowego stylu życia. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, są najczęstszymi działaniami niepożądanymi i często ustępują po pierwszych 3–4 tygodniach leczenia. Poważne działania niepożądane, w tym zapalenie trzustki, choroby pęcherzyka żółciowego, uszkodzenie nerek i ciężkie reakcje alergiczne, występują rzadko, ale w razie ich wystąpienia wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Discussion about this post