AIDS a choroby autoimmunologiczne

Kiedy ktoś ma chorobę autoimmunologiczną, jego układ odpornościowy błędnie atakuje jego własne zdrowe komórki i tkanki. Ale w przeciwieństwie do sytuacji, gdy zdrowy układ odpornościowy atakuje coś, co może wyrządzić szkodę — na przykład wirus — nigdy nie odwołuje ataku.

Podczas gdy zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS) jest innym rodzajem nieprawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, w tym przypadku układ odpornościowy danej osoby jest osłabiony lub nieskuteczny.

Co to jest AIDS?

Ludzki wirus niedoboru odporności (HIV) to wirus, który powoduje, że organizm człowieka atakuje komórki potrzebne do zwalczania infekcji, co czyni je bardziej podatnymi na inne infekcje i choroby. Chociaż obecnie nie ma lekarstwa na HIV, istnieje wiele sposobów leczenia, które mogą znacznie wydłużyć i poprawić jakość życia osób żyjących z wirusem.

Po początkowym okresie ostrej infekcji – który może trwać od kilku dni do kilku tygodni – osoba wchodzi w drugi etap zakażenia HIV: przewlekłą infekcję. Przy odpowiednim leczeniu osoba zarażona wirusem HIV może pozostać w drugim stadium do końca życia. Jednak nieleczony wirus HIV może przejść do ostatniego stadium: AIDS.

Objawy AIDS mogą obejmować:

• Szybka utrata wagi
• Nawracająca gorączka lub obfite nocne poty
• Ekstremalne i niewyjaśnione zmęczenie
• Przedłużający się obrzęk węzłów chłonnych pod pachami, pachwinami lub szyją
• Biegunka trwająca dłużej niż tydzień
• Rany jamy ustnej, odbytu lub narządów płciowych
• Zapalenie płuc
• Czerwone, brązowe, różowe lub fioletowe plamy na lub pod skórą lub wewnątrz ust, nosa lub powiek
• Utrata pamięci, depresja i inne zaburzenia neurologiczne

Objawy te mogą być jednak również wynikiem innych chorób. Jedynym sposobem, aby się upewnić (dla tych, którzy jeszcze nie wiedzą, że są nosicielami wirusa HIV) jest wykonanie testu na obecność wirusa HIV.

Jak działa system odpornościowy

Układ odpornościowy, który składa się z różnych narządów, komórek i białek, ma na celu ochronę organizmu przed szkodliwymi substancjami, zarazkami i zmianami komórkowymi, które mogą wywołać chorobę.

Normalny, zdrowy układ odpornościowy jest w stanie odeprzeć większość tego, co wchodzi w kontakt z ciałem, z wyjątkiem sytuacji, gdy występują szczególnie agresywne zarazki lub jest w jakiś sposób osłabiony. Kiedy dana osoba zachoruje na przeziębienie, grypę lub inny rodzaj infekcji bakteryjnej lub wirusowej, gorączka i inne objawy, których doświadcza, są spowodowane reakcją immunologiczną organizmu.

Układ odpornościowy człowieka ma trzy podstawowe zadania:

• Zwalczanie zarazków chorobotwórczych (znanych również jako patogeny), takich jak bakterie, wirusy, pasożyty lub grzyby, które mają zostać usunięte z organizmu
• Rozpoznawanie i neutralizowanie szkodliwych substancji z otoczenia
• Zwalczanie zmian chorobowych w organizmie, takich jak komórki rakowe

Istnieją również trzy różne rodzaje odporności: wrodzona, nabyta i bierna.

Odporność wrodzona

Jest to odporność, z jaką człowiek się rodzi, która chroni ją przed antygenami — białkami znajdującymi się na powierzchni komórek, wirusami, grzybami lub bakteriami.

Celem odporności wrodzonej jest utrzymanie skutecznych barier przed szkodliwymi materiałami, które mogą dostać się do organizmu ludzkiego i stanowić jego pierwszą linię obrony. Niektóre funkcje i bariery odporności wrodzonej obejmują:

• Odruch kaszlowy
• Enzymy we łzach i olejach skórnych
• Śluz, który wyłapuje bakterie i małe cząsteczki
• Skóra
• Kwasu żołądkowego
• Komórki układu odpornościowego, takie jak fagocyty i komórki NK

Jeśli antygen przedostanie się przez te bariery, zostanie zaatakowany i zniszczony przez inne części układu odpornościowego.

Nabyta odporność

Odporność nabyta rozwija się po ekspozycji na różne antygeny, które przeszły przez początkowe bariery organizmu.

Kiedy tak się dzieje, a układ odpornościowy człowieka wykryje antygen, tworzy specyficzne białko, którego używa do neutralizacji i/lub zwalczania tego konkretnego antygenu, jeśli spróbuje ponownie zaatakować organizm. To białko nazywa się przeciwciałem.

Odporność bierna

Bierna odporność jest wynikiem przeciwciał wytwarzanych poza ciałem człowieka. Przede wszystkim dzieje się tak, gdy płód otrzymuje przeciwciała, które są przenoszone przez łożysko. Po urodzeniu niemowlę zwykle ma te przeciwciała od 6 do 12 miesięcy.

AIDS i choroby autoimmunologiczne wpływają na układ odpornościowy, chociaż na dwa różne sposoby:

• AIDS, które jest zaburzeniem nabytego niedoboru odporności, jest wywoływane przez HIV i osłabia układ odpornościowy danej osoby.

• Z drugiej strony choroby autoimmunologiczne mają miejsce, gdy własny układ odpornościowy osoby zwraca się przeciwko nim, atakując zdrowe komórki.

AIDS a choroby autoimmunologiczne

Kiedy dana osoba ma chorobę autoimmunologiczną, układ odpornościowy jej organizmu – który ma ją chronić – nie może odróżnić czegoś, co jest potencjalnie szkodliwe, od jej własnych zdrowych komórek i tkanek, więc atakuje wszystko.

AIDS jest jednak zaburzeniem związanym z niedoborem odporności. W przeciwieństwie do choroby autoimmunologicznej – w której układ odpornościowy organizmu atakuje własną zdrową tkankę – układ odpornościowy osoby z niedoborem odporności jest bardzo słaby lub całkowicie nieobecny. Jest to również znane jako immunosupresja.

Badania nad AIDS i chorobami autoimmunologicznymi

HIV — wirus wywołujący AIDS — może również powodować rozregulowanie odporności, co może prowadzić do rozwoju chorób autoimmunologicznych i ogólnoustrojowych.

W jednym z badań z 2017 r. kohorta osób żyjących z HIV miała pewne choroby autoimmunologiczne częściej niż ogół społeczeństwa. Obejmują one:

• immunologiczna plamica małopłytkowa
• Sarkoidoza
• Zapalne zapalenie mięśni
• Zespół Guillaina-Barrégo 

Oddzielne badanie z 2017 r. wykazało, że osoby z HIV / AIDS miały zwiększone ryzyko rozwoju niektórych chorób autoimmunologicznych, w szczególności:

• Zespół Sjögrena
• Łuszczyca
• SLE
• Autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
• Zapalenie błony naczyniowej 

Kiedy twój układ odpornościowy działa prawidłowo, zazwyczaj nawet nie zdajesz sobie sprawy, że on tam jest. Ale w przypadku osób z pewnymi zaburzeniami związanymi z układem odpornościowym może się wydawać, że kontroluje całe ich życie.

Chociaż AIDS i choroby autoimmunologiczne wpływają na układ odpornościowy, robią to na dwa różne sposoby. AIDS, które jest zaburzeniem nabytego niedoboru odporności, jest wywoływane przez HIV i osłabia układ odpornościowy danej osoby. Z drugiej strony choroby autoimmunologiczne mają miejsce, gdy własny układ odpornościowy osoby zwraca się przeciwko nim, atakując zdrowe komórki.