Anatomia tętnicy nadłopatkowej

Tętnica nadłopatkowa jest odgałęzieniem pnia szyjno-cieczowego, które wychodzi z pierwszego odcinka tętnicy podobojczykowej. Przebiega przez przednią część szyi i za obojczykiem (obojczykiem), aby dostarczać krew do mięśni, skóry i kości w klatce piersiowej i ramieniu. Tętnicę nadłopatkową określa się niekiedy mianem tętnicy poprzecznej łopatki.

Anatomia

Tętnice to naczynia krwionośne, które odprowadzają krew z serca, dzięki czemu może ona krążyć po całym ciele. Oddalając się od serca, tętnice dzielą się na gałęzie, które biegną w różnych kierunkach, docierając do różnych struktur, w tym mięśni, skóry, kości, narządów i innych tkanek.

Większość tętnic występuje w parach, po jednej po każdej stronie ciała. Wiele, ale nie wszystkie, są na ogół symetryczne.

Struktura

Największą tętnicą w ciele jest aorta, która biegnie z dala od serca, a następnie skręca w dół, tworząc tak zwany łuk aorty. Łuk aorty wydziela kilka gałęzi, w tym tętnicę ramienno-głowową i lewą tętnicę podobojczykową.

Wśród gałęzi tętnicy ramienno-głowowej znajduje się prawa tętnica podobojczykowa. W pierwszej części każdej tętnicy podobojczykowej powstaje pień szyjno-cieczowy, który następnie rozgałęzia się na cztery główne gałęzie:

• Dolna tętnica tarczycy
• Wstępująca tętnica szyjna
• Tętnica poprzeczna szyjna
• Tętnica nadłopatkowa

Tętnica nadłopatkowa wydziela dwie główne gałęzie:

• Oddział nadprzyległy
• Oddział akromialny

Wydziela również mniejsze gałęzie kilku mięśni i kości.

Lokalizacja

Z tułowia szyjnego odchodzi tętnica nadłopatkowa z boku szyi. Tętnica nadłopatkowa biegnie w dół i na zewnątrz (w kierunku ramienia). Pod mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym przechodzi przez mięsień pochyły przedni i nerw przeponowy z boku szyi, a następnie przez trzecią część tętnicy podobojczykowej i sznury splotu ramiennego (sieć nerwów w zewnętrznej klatce piersiowej, która przenosi ruch sygnały czuciowe z rdzenia kręgowego do ramion).

Tętnica nadłopatkowa biegnie następnie za i wzdłuż mięśnia obojczyka i podobojczyka oraz pod kość gnykowo-gnykową, aby dotrzeć do górnej granicy łopatki. Przecinając więzadło poprzeczne górne, wchodzi do wklęsłej struktury kostnej zwanej dołem nadgrzebieniowym, spływa za szyjką łopatki, przez wcięcie łopatki wielkiej za więzadłem poprzecznym dolnym i do innego obszaru wklęsłego – z tyłu łopatki —zwany podkręgowym dołem.

W dole podgrzebieniowym tętnica nadłopatkowa łączy się z dwiema innymi tętnicami, tętnicą okalającą łopatkę i zstępującą gałęzią tętnicy poprzecznej szyjnej.

Małe gałęzie mięśniowe tętnicy nadłopatkowej dostarczają krew do:

• Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy szyi
• Mięsień podobojczykowy pod obojczykiem
• Mięsień podgrzebieniowy w ramieniu

Gałąź nadmostkowa przecina wewnętrzną końcówkę obojczyka, dostarczając krew do skóry nad górną częścią klatki piersiowej.

Gałąź akromialna przebija mięsień czworoboczny (duży trójkątny mięsień pokrywający kark, ramiona i obszar między łopatkami), aby zaopatrzyć skórę nad kostny grzbiet na szczycie łopatki zwany akromionem. Tam tętnica nadłopatkowa łączy się z tętnicą piersiowo-barkową.

Kiedy więzadło poprzeczne górne przechodzi przez więzadło nadłopatkowe, odgałęzia się do dołu podłopatkowego. Tam dalej się rozgałęziając, łączy się z tętnicą podłopatkową oraz gałęzią zstępującą tętnicy poprzecznej szyjnej.

Pozostałe oddziały trafiają do:

• Staw barkowy

• Staw barkowo-obojczykowy (AC) (w górnej części ramienia)

• Obojczyk

Wariacje anatomiczne

Znajomość zmienności tętnicy nadłopatkowej jest niezbędna dla chirurgów naczyniowych, ortopedów oraz interpretacji angiogramów (zdjęcia rentgenowskie naczyń krwionośnych lub limfatycznych).

Tętnica nadłopatkowa nie zawsze wyrasta z pnia tarczowo-szyjnego. W rzadkich przypadkach wiadomo również, że rozgałęzia się od:

• Tętnica podobojczykowa
• Tętnica piersiowa wewnętrzna
• Tętnica pachowa
• Dodatkowe dolne tętnice tarczycy
• Tętnica podłopatkowa
• Pień żebrowo-szyjkowy
• Tętnica łopatkowa grzbietowa

Ponadto może podążać inną drogą do wcięcia nadłopatkowego i przemieszczać się pod więzadłem poprzecznym łopatki, a nie przechodzić przez nie. Czasami anomalie te ograniczają się do jednej strony, podczas gdy w innych przypadkach mogą być symetryczne.

Odnotowano co najmniej dwa przypadki, w których ktoś miał dwie tętnice nadłopatkowe po każdej stronie, przy czym dodatkowa jedna miała naprzemienny przebieg poniżej więzadła poprzecznego łopatki. Około 3% ludzi w ogóle nie ma tętnicy nadłopatkowej. Związek tętnicy z żyłą nadłopatkową lub nerwem nadłopatkowym może również różnić się u niektórych osób, czasami razem, a czasami osobno.

Wcięcie nadłopatkowe jest czasami znacznie szersze i płytsze niż przeciętnie, aw takich przypadkach jest szczególnie prawdopodobne, że żyła i nerw nadłopatkowy znajdują się w tym wcięciu.

Funkcjonować

Tętnica nadłopatkowa dostarcza krew – co oznacza tlen i składniki odżywcze – do mięśni, skóry i kości, które dostarcza. To utrzymuje zdrowe tkanki i pozwala im prawidłowo funkcjonować. Do mięśni wspieranych przez tętnicę nadłopatkową należą:

• Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy (SCM): SCM biegnie z przodu obojczyka po przekątnej wzdłuż boku szyi, aby połączyć się z czaszką za uchem. Jego podstawową funkcją jest obracanie głowy z boku na bok, przenosząc ucho do ramienia i podbródek do klatki piersiowej. Jest również zaangażowany w oddychanie, żucie i połykanie.

• Mięsień podobojczykowy: Ten mały trójkątny mięsień biegnie wzdłuż dolnej części obojczyka i łączy go z twoim pierwszym żebrem. Pomaga w stworzeniu grupy zwanej przednimi mięśniami kończyny dolnej (zwanej również wewnętrzną ścianą pachy).

• Mięsień podgrzebieniowy: Jest to duży trójkątny mięsień związany z mankietem rotatorów. Zajmuje znaczną część dołu podgrzebieniowego, a jego zadaniem jest obracanie ramienia i stabilizacja stawu barkowego.

Znaczenie kliniczne

Uraz tętnicy w dowolnym miejscu jej przebiegu może prowadzić do problemów. Bark jest szczególnie podatny na urazy i wynikające z nich powikłania, do których można zaliczyć tętniak rzekomy.

Tętniak rzekomy jest wynikiem wycieku krwi z uszkodzonego naczynia krwionośnego do otaczających tkanek. Może to powodować ból, obrzęk i nadmierne siniaki. Niektóre tętniaki rzekome ustępują samoistnie, ale inne mogą prowadzić do krwotoku lub innych powikłań, jeśli nie są leczone. Leczenie często obejmuje wstrzykiwanie pod kontrolą USG enzymu zwanego trombiną, który pomaga w tworzeniu skrzepów krwi. W niektórych przypadkach mogą być potrzebne bardziej inwazyjne zabiegi chirurgiczne.

Znaczna część klinicznego znaczenia tętnicy nadłopatkowej ma związek z zmiennością anatomiczną. Nieprawidłowości obejmujące tętnicę oraz żyłę nadłopatkową i nerw mogą być związane z niektórymi przypadkami trudnego do zdiagnozowania bólu barku i nieprawidłowego funkcjonowania mankietu rotatorów związanego z nerwami.

Obecność nerwu nadłopatkowego w wcięciu nadłopatkowym wraz z tętnicą może przyczyniać się do ucisku nerwu. Leczenie ucisku nerwowego może obejmować uwolnienie chirurgiczne.