Co to jest polio?

Poliomyelitis, powszechnie znane jako polio, jest chorobą zakaźną, która dotyka głównie dzieci poniżej piątego roku życia (ale może dotknąć osoby w każdym wieku, które nie zostały zaszczepione). Chorobę wywołuje wirus zwany wirusem polio. Polio jest powszechnie znana jako wyniszczająca choroba, która przenosi się z człowieka na człowieka, powodując paraliż (niezdolność do poruszania się) mięśni w wyniku inwazji wirusa do mózgu i kręgosłupa żywiciela (osoby zarażonej wirusem). .

Historia polio

Historycznie nie było szczepionki zapobiegającej polio. Mówi się, że w latach 1937-1997 ponad 400 000 Amerykanów zachorowało na polio. Wirus atakuje układ nerwowy, powodując częściowy lub całkowity paraliż i może powodować trudności w oddychaniu, a nawet śmierć. To jest powód, dla którego niesławne „żelazne płuco” było używane jako środek ratujący życie dla osób cierpiących na polio, które miały problemy z oddychaniem.

Lata pięćdziesiąte przyniosły szczyt zachorowań na polio i masową histerię związaną z zarażeniem się chorobą – szczególnie w przypadku rodziców, którzy obawiali się, że ich dzieci zachorują. Wiele osób unikało pływania, chodzenia do kin i miejsc publicznych, aby uniknąć ryzyka zachorowania. Ludzie bali się kontaktu z nieznajomymi, a wielu obawiało się, że nawet przypadkowy kontakt — taki jak uścisk dłoni — może nawet spowodować chorobę. Na szczęście lata pięćdziesiąte przyniosły również zatwierdzenie szczepionki przeciwko polio do użytku publicznego.

W 1955 r. wprowadzono na rynek szczepionkę, opracowaną przez człowieka o imieniu Jonas Salk. Był to prawdopodobnie jeden z najważniejszych przełomów w historii medycyny. Salk został zaproszony przez prezydenta Eisenhowera do odwiedzenia Białego Domu, gdy Eisenhower podziękował Salkowi za uratowanie dzieci świata przed okropnościami polio, prezydent zakrztusił się. Kiedy ogłoszenie ogłoszono publicznie, ludzie wybiegli na ulice, wielu płacząc z radości.

Objawy polio

Według Centers for Disease Control (CDC) w Atlancie w stanie Georgia: „Większość osób zarażonych wirusem polio (około 72 na 100) nie ma żadnych widocznych objawów. Około jedna czwarta osób zakażonych wirusem polio będzie miała objawy grypopodobne”.

Te „grypopodobne” objawy, określane również jako polio bez paraliżu, naśladują typowe objawy grypy i zwykle trwają od dwóch do pięciu dni. Nieporażone objawy polio ustępują bez jakiejkolwiek interwencji, mogą obejmować:

• Ból gardła
• Gorączka
• Zmęczenie
• Dyskomfort w żołądku
• Mdłości
• Bół głowy

Objawy porażenia polio

Z całkowitej liczby osób zarażonych wirusem polio u mniejszej liczby (niż osoby z łagodnymi objawami grypopodobnymi) wystąpią poważne objawy, takie jak te dotyczące układu nerwowego (mózg i rdzeń kręgowy). Objawy, które są uważane za najpoważniejsze, mogą zaczynać imitować polio bez paraliżu (takie jak gorączka i ból głowy). Następnie następuje progresja do poważniejszych objawów, takich jak:

• Utrata refleksu
• Silne bóle mięśni
• Porażenie wiotkie (opadające kończyny)

• Parestezje (mrowienie, uczucie „mrowienia” w nogach)

• Zapalenie opon mózgowych (zakażenie błon pokrywających mózg i rdzeń kręgowy), które według CDC występuje u jednej na 25 osób z polio

• Paraliż (niezdolność do poruszania częściami ciała) lub osłabienie rąk i/lub nóg, które występują u około jednej na 200 osób z polio, według CDC
• Śmierć (od paraliżu mięśni potrzebnych do oddychania)

Zespół po polio

Nie wszyscy, którzy całkowicie wyzdrowieją z polio, pozostają bez objawów. Niektóre dzieci rozwijają osłabienie, ból mięśni lub paraliż w wieku dorosłym – 15 do 40 lat później, mówi CDC. Nazywa się to zespołem post-polio. Objawy zespołu post-polio mogą obejmować:

• Osłabienie i ból mięśni lub stawów, które stopniowo się nasilają
• Zmęczenie
• Zanik mięśni (wyniszczenie)
• Problemy z połykaniem lub oddychaniem
• bezdech lub inne zaburzenia oddychania związane ze snem
• Niezdolność tolerowania niskich temperatur

Kiedy iść do lekarza

Według Mayo Clinic ważne jest, aby zobaczyć się z lekarzem, gdy:

• nie podano pełnego zalecanego schematu szczepień
• występują objawy reakcji alergicznej
• osoba, która w przeszłości miała polio, ma niewyjaśnione objawy zmęczenia i osłabienia
• osoba, która niedawno wyjechała za granicę, ma objawy podobne do tych spowodowanych przez polio

Powoduje

Polio jest wysoce zaraźliwą chorobą, która przenosi się z człowieka na człowieka kilkoma metodami lub sposobami przenoszenia. Wirus polio występuje tylko u ludzi. Po zarażeniu zakaźny wirus znajduje się w jelitach i gardle zarażonej osoby. Kilka dni po ekspozycji może następnie rozprzestrzeniać się poprzez kontakt międzyludzki, tuż przed pojawieniem się objawów.

Kiedy kał osoby zakażonej zostanie wprowadzony (przez usta) innej osobie, choroba zostaje przeniesiona. Dzieje się tak często, gdy dochodzi do zanieczyszczenia wody pitnej lub żywności, co nazywa się „transmisją fekalno-oralną”.

Innym powszechnym sposobem transmisji jest rozprzestrzenianie się kropel. Chociaż ten tryb jest mniej powszechny niż transmisja fekalno-oralna, występuje w wyniku zakażonych kropelek spowodowanych kichaniem lub kaszlem. Inne sposoby przenoszenia choroby obejmują:

• kontakt bezpośredni (poprzez skażony stolec/kał lub kropelki rozprowadzane na dłoniach, a następnie dotykanie ust)
• Transmisja z ust do ust (z ust do ust) za pośrednictwem zakażonej śliny osoby (jak całowanie, które może być przyczyną niektórych przypadków polio)
• kał do jamy ustnej, przez wodociąg; na obszarach o złych warunkach sanitarnych był to historycznie powszechny sposób przenoszenia, polegający na dostaniu się kału/kału osoby zakażonej polio do źródła wody
• poprzez żywność (skażony kałem osoby zakażonej)
• rozprzestrzenianie się kropel (poprzez kichnięcie lub kaszel od osoby zakażonej)
• kontakt z przedmiotem (np. zabawką) skażonym kałem/kałem osoby zakażonej lub śliną/rozprzestrzenianiem się kropel, który jest wkładany do ust
• wirus polio może przenosić się na inne osoby tuż przed wystąpieniem objawów, około 3–6 dni po ekspozycji. Może żyć w kale człowieka przez kilka tygodni, zanieczyszczając wodę i żywność w niehigienicznych warunkach

Najniebezpieczniejszym momentem przeniesienia polio jest okres przed wystąpieniem objawów, ponieważ inni nie są świadomi, że choroba jest obecna.

Diagnoza

Polio można podejrzewać, jeśli podczas badania fizykalnego zostaną wykryte objawy, w tym sztywność karku, nieprawidłowe odruchy oraz problemy z połykaniem lub oddychaniem. Rozpoznanie potwierdza laboratoryjna ocena próbki wydzieliny z gardła, płynu mózgowo-rdzeniowego (przezroczysty płyn otaczający mózg i rdzeń kręgowy) lub kału, który jest dodatni pod kątem wirusa polio.

Leczenie

Nie jest znane skuteczne leczenie polio, inne niż leczenie paliatywne (zapewnienie osobie komfortu) i zapobieganie powikłaniom. Dlatego tak ważne jest pełne zaszczepienie. Leczenie podtrzymujące może obejmować:

• Wentylatory (umożliwiające normalne oddychanie)
• Lek przeciwbólowy
• Fizjoterapia (w celu zapobiegania utracie funkcji mięśni)

Zapobieganie

Istnieją dwa różne rodzaje szczepień, które mogą zapobiegać polio. Pierwsza to doustna szczepionka przeciw wirusowi polio (OPV), którą przyjmuje się doustnie, a druga to inaktywowana szczepionka przeciw wirusowi polio (IPV), którą wstrzykuje się do krwiobiegu. W Stanach Zjednoczonych od 2000 roku stosowana jest tylko postać szczepionki IPV; jednak w innych częściach świata OPV jest nadal używany.

Według CDC 99 na 100 dzieci zaszczepionych doustną szczepionką przeciwko polio będzie chronionych przed zachorowaniem na polio.

Oznacza to, że w przypadku dzieci konieczne jest pełne zaszczepienie się przed wyjazdem za granicę (a dorosłym może być zalecana dawka przypominająca przed podróżą do takich obszarów, jak Ameryka Środkowa i Południowa, Afryka i Azja).

Według Kliniki Mayo „Dorośli, którzy zostali zaszczepieni, którzy planują podróżować do obszaru, na którym występuje polio, powinni otrzymać dawkę przypominającą inaktywowanej szczepionki przeciwko wirusowi polio (IPV).” Mayo Clinic dodaje, że po szczepieniu przypominającym osoba otrzyma dożywotnią odporność na tę chorobę.

Powikłania szczepienia

Ogólnie szczepienie przeciwko polio jest bezpieczne, ale mogą wystąpić pewne komplikacje. Częstym działaniem niepożądanym może być ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia szczepionki IPV.

Szczepionka IPV zawiera niewielkie ilości antybiotyków, w tym polimyksynę B, neomycynę i streptomycynę. Każdy, kto jest uczulony na te leki, nie powinien otrzymać szczepionki IPV.

IPV może powodować cięższe objawy, takie jak te wynikające z ciężkiej reakcji alergicznej – ale nie jest to powszechne. Oznaki i objawy ciężkiej reakcji (która może wystąpić w ciągu kilku minut, do kilku godzin po szczepieniu) mogą obejmować:

• pokrzywka
• Zawroty głowy
• Chrypka
• świszczący oddech
• Szybkie tętno
• Problemy z oddychaniem

Jeśli po szczepieniu IPV zaobserwujesz jakiekolwiek oznaki reakcji alergicznej, natychmiast poszukaj pomocy medycznej w nagłych wypadkach.