Utajona cukrzyca autoimmunologiczna u dorosłych (LADA) jest nieodwracalną chorobą autoimmunologiczną, która wpływa na działanie insuliny. Chociaż LADA jest podobna do cukrzycy typu 1, którą zazwyczaj diagnozuje się w dzieciństwie, LADA rozwija się w wieku dorosłym, zwykle po 30 roku życia. Z tego powodu i ponieważ objawy są podobne, LADA jest czasami błędnie diagnozowana jako cukrzyca typu 2. W rzeczywistości LADA może odpowiadać za nawet 10% przypadków cukrzycy wszystkich typów.
:max_bytes(150000):strip_icc()/GettyImages-548300949-56e0a3b33df78c5ba0567107.jpg)
Chociaż na wczesnym etapie LADA można sobie poradzić ze zmianami stylu życia, takimi jak dieta i ćwiczenia, stan ten ostatecznie wymaga insulinoterapii, leków na cukrzycę lub obu.
Kontrowersyjna klasyfikacja
Niektórzy eksperci uważają LADA za podtyp cukrzycy typu 1 (czasami nazywa się ją cukrzycą typu 1,5), podczas gdy inni nie widzą jej jako oddzielnego schorzenia lub traktują jako część kontinuum cukrzycy.
Objawy LADA
Kiedy pojawia się po raz pierwszy, utajona cukrzyca autoimmunologiczna u dorosłych jest często błędnie diagnozowana jako cukrzyca typu 2. Dzieje się tak, ponieważ objawy są ściśle zbieżne z objawami cukrzycy typu 2 i mają tendencję do powolnego pojawiania się w ciągu kilku miesięcy.
Zawierają:
- Zwiększone pragnienie (nawet przy odpowiedniej ilości płynów)
-
Xerostomia (suchość w ustach)
- Częste oddawanie moczu
- Ekstremalne zmęczenie
- Ekstremalny głód
- Rozmyty obraz
- mrowienie nerwów
Podczas gdy cukrzyca typu 1 rozwija się szybko, progresja LADA jest znacznie wolniejsza i może wydawać się powoli postępującą postacią typu 1. (Kiedy cukrzyca typu 1 dotyka dziecka, ma tendencję do pojawiania się nagle i dramatycznie).
| Objaw | Cukrzyca typu 1 | Cukrzyca typu 2 | ŁADA |
|---|---|---|---|
| Zwiększone pragnienie | x | x | x |
| Częste oddawanie moczu | x | x | x |
| Niewyjaśniona utrata wagi | x | x | |
| Rozmyty obraz | x | x | x |
| mrowienie nerwów | x | x | |
| Ekstremalny głód | x | x | x |
| Zmęczenie/osłabienie | x | x | x |
| Ciemne łaty na skórze | x |
Należy zauważyć, że LADA, w przeciwieństwie do cukrzycy typu 2, nie wiąże się z nadmierną masą ciała ani otyłością. Większość osób z LADA prawdopodobnie nie ma nadwagi i ma wskaźnik masy ciała (BMI) poniżej 25 oraz niski stosunek talii do bioder.
Komplikacje
Bez właściwej diagnozy i szybkiego leczenia LADA może spowodować powikłanie zwane cukrzycową kwasicą ketonową. Jest to niebezpieczny stan, w którym organizm zaczyna rozkładać tłuszcz na paliwo, ponieważ glukoza nie może dostać się do komórek.
Dzieje się tak, gdy funkcja komórek beta trzustki, które są odpowiedzialne za produkcję insuliny, zaczyna spadać. Kwasica ketonowa może wymagać natychmiastowego wstrzyknięcia insuliny.
Inne powikłania LADA są takie same jak w przypadku wszystkich rodzajów cukrzycy, w tym:
- Retinopatia cukrzycowa
- Neuropatia cukrzycowa
- Nefropatja cukrzycowa
- Powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak udar i ostre zdarzenia wieńcowe
Powoduje
Podobnie jak cukrzyca typu 1, LADA jest chorobą autoimmunologiczną, w której organizm postrzega komórki beta jako obce i atakuje je, co powoduje zatrzymanie produkcji insuliny. To powiedziawszy, osoby z LADA mogą również rozwinąć insulinooporność – przyczynę cukrzycy typu 2.
Nie do końca wiadomo, co może powodować rozwój cukrzycy autoimmunologicznej w późniejszym życiu, ale naukowcy byli w stanie wskazać pewne czynniki ryzyka LADA:
- Historia rodzinna chorób autoimmunologicznych
- Genetyczna predyspozycja do cukrzycy typu 1 lub typu 2
Choroba tarczycy jest częstą chorobą współistniejącą z LADA, co oznacza, że te dwa schorzenia często współistnieją. Nie wiadomo jednak, czy jedno powoduje drugie.
Diagnoza
Diagnozowanie LADA może być trudne. Nie wszyscy lekarze rozpoznają ją jako odrębny typ cukrzycy i mogą pomylić ją z cukrzycą typu 2 — przynajmniej na początku.
Gdy podejrzewa się chorobę, można wykonać badanie krwi w celu zbadania następujących czynników związanych z LADA:
-
Test glukozy w osoczu na czczo: badanie krwi do pomiaru poziomu glukozy we krwi po okresie niejedzenia
-
Doustny test tolerancji glukozy: badanie krwi w celu pomiaru poziomu glukozy po ośmiogodzinnym poście, po którym następuje spożycie specjalnego słodkiego napoju
-
Losowy test tolerancji glukozy: badanie krwi, które sprawdza poziom glukozy bez postu
-
Test hemoglobiny A1C: badanie krwi, które sprawdza procent glukozy przyłączonej do hemoglobiny (podstawowego składnika czerwonych krwinek), co wskazuje na kontrolę poziomu glukozy we krwi w ciągu ostatnich dwóch do trzech miesięcy. Badanie przeglądowe wykazało, że niektórzy pacjenci z LADA mieli gorszą kontrolę poziomu cukru we krwi i wyższy poziom HbA1C niż pacjenci z cukrzycą typu 2.
-
Test peptydu C: Pomiar peptydów C, substancji wytwarzanych wraz z insuliną w trzustce, który może pokazać, ile insuliny wytwarza twoje ciało. Peptydy C o niskim lub normalnym poziomie są związane z LADA.
-
Testowanie przeciwciał: Testy mające na celu określenie obecności przeciwciał, takich jak autoprzeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego 65 (GAD), autoprzeciwciała przeciwko komórkom wyspowym (ICA), antygen wyspowy 2 związany z fosfatazą tyrozynową (IA-2) i autoprzeciwciała przeciwko insulinie (IAA). Obecność co najmniej jednego z nich może oznaczać zachodzący podstawowy proces autoimmunologiczny. Testowanie przeciwciał może być kluczowym sposobem identyfikacji LADA i odróżnienia jej od cukrzycy typu 2.
Towarzystwo Immunologii Cukrzycy zaleca określone kryteria, które pomogą ujednolicić diagnozę LADA:
- Wiek powyżej 30 lat
- Pozytywny na co najmniej jedno z czterech możliwych przeciwciał
- Brak leczenia insuliną w ciągu pierwszych sześciu miesięcy po postawieniu diagnozy
Leczenie
Podobnie jak cukrzyca typu 1, LADA jest nieodwracalną chorobą wymagającą leczenia na całe życie
Niektóre osoby z tą chorobą mogą być w stanie wcześnie kontrolować poziom cukru we krwi, wprowadzając zmiany w stylu życia podobne do tych, które są konieczne w leczeniu cukrzycy typu 2. Obejmują one przestrzeganie diety świadomej węglowodanów i zwiększenie aktywności fizycznej.
Leczenie może również obejmować doustne leki przeciwcukrzycowe, które pomagają kontrolować poziom cukru we krwi i wspomagają produkcję insuliny.
Jednak leki doustne i zmiany stylu życia prawdopodobnie nie wystarczą do utrzymania funkcji insuliny i kontrolowania poziomu cukru we krwi w dłuższej perspektywie. Po tym momencie potrzebne będzie wsparcie insulinowe — zwykle w ciągu pięciu lat od diagnozy.
Konkretne leki doustne, które mogą być pomocne w leczeniu LADA, obejmują:
- Inhibitory dipeptydylopeptydazy-4, takie jak Januvia (sitagliptyna)
-
Agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu 1: Ozempic (semaglutyd), Trulicity (dulaglutyd), Byetta (eksenatyd) i inne)
- Tiazolidynodiony
Metforminę, biguanid, który jest zwykle stosowany jako lek pierwszego rzutu w cukrzycy typu 2, należy stosować ostrożnie w LADA. Istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia stanu zwanego kwasicą mleczanową, niebezpiecznego gromadzenia się kwasu mlekowego w organizmie, który może być śmiertelny.
Należy unikać sulfonylomocznika, innej klasy leków przeciwcukrzycowych. Mogą wyczerpywać komórki beta (komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny) i dalej zmniejszać poziom insuliny.
Rozpoznanie LADA jest często zaskakujące, biorąc pod uwagę, że cukrzyca typu autoimmunologicznego zazwyczaj występuje u dzieci. Jeśli martwisz się lub zmagasz z życiem z LADA, zapytaj swojego endokrynologa lub certyfikowanego edukatora diabetologicznego, w jaki sposób możesz uzyskać dodatkowe wsparcie – na przykład za pośrednictwem lokalnej lub internetowej grupy wsparcia. Z czasem poznasz swoją chorobę i jak dbać o siebie.
Discussion about this post